Гоман (газета, 1916): Розніца паміж версіямі

1 134 байты дададзена ,  3 гады таму
няма тлумачэння праўкі
др (Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку Гоман (1916) у Гоман (газета, 1916))
Няма тлумачэння праўкі
}}
{{значэнні|Гоман}}
'''Гоман''' ([[Беларускі лацінскі алфавіт|бел. лац]]. '''Homan)'''— беларуская грамадска-палітычная і літаратурная [[газета]]. Выдавалася з 15 (28).2. лютага [[1916]] да канца 1918 года ў [[Горад Вільнюс|Вільні]] на [[Беларуская мова|беларускай мове]] з дазволу акупацыйных [[Германская імперыя|германскіх]] улад. Выходзіла 2 разы на тыдзень [[беларускі лацінскі алфавіт|лацінкай]] і кірыліцай (з 1.9. верасня 1916). Рэдактары [[В.Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]], [[Я.Язэп Салавей]] (з № 33 (125), 1917).
'''«Homan»''' («Гоман») — беларуская грамадска-палітычная і літаратурная [[газета]].
 
== Тэматыка ==
Выдавалася з 15(28).2.[[1916]] да канца 1918 ў [[Горад Вільнюс|Вільні]] на [[Беларуская мова|беларускай мове]] з дазволу акупацыйных германскіх улад. Выходзіла 2 разы на тыдзень [[беларускі лацінскі алфавіт|лацінкай]] і кірыліцай (з 1.9.1916). Рэдактары [[В. Ластоўскі]], [[Я. Салавей]] (з № 33 (125), 1917).
Сацыяльна-палітычная праграма газеты набліжалася да сялянска-работніцкага [[Сацыялізм|сацыялізму]]: народаўладдзе, ліквідацыя эксплуатацыі наёмных работнікаў, ідэя кіравання грамадствам праз «усялякія таварыствы, кааператывы, прафесіянальныя работніцкія хаўрусы». Выступала за нацыянальна-культурнае адзінства беларускага народа, незалежную Беларускую рэспубліку, якая магла б уваходзіць на канфедэратыўнай аснове ў адроджанае Вялікае Княства Літоўскае. Інфармавала пра сацыяльныя і нацыянальныя супярэчнасці, унутранае і міжнароднае становішча краю. Вітала звяржэнне самадзяржаўя ў Расіі і нацыянальнае самавызначэнне народаў. Найвышэйшымі каштоўнасцямі вольнага грамадства лічыліся нацыянальная незалежнасць, інтэлектуальная і палітычная свабода, родная мова і культура, сацыяльны аптымізм і хрысціянская вера.
 
Газета надрукавала шэраг артыкулаў, нарысаў, іншых матэрыялаў па [[Гісторыя Беларусі|гісторыі Беларусі]] і [[Беларуская культура|нацыянальнай культуры]], у т.л.тым ліку артыкулы «1491 — 1916» (па гісторыі беларускага друку), «У 400-летнюю гадаўшчыну» (пра «[[Біблія Францыска Скарыны|Біблію]]» [[Ф.Францыск Скарына|Ф.Францыска Скарыны]]), «Рэфармацыйны рух на Беларусі», «Прычыны заняпаду беларускага адраджэння ў XIX ст.», «Абычаёвае права беларускага сялянства» [[В.Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|В.Вацлава Ластоўскага]] (пад псеўд. Власт, В. Л.), «Святы Іазафат Кунцэвіч» [[Б.Баляслаў Пачопка|Б.Баляслава Пачопкі]] (пад крыпт. Б. П.), «10-летні юбілей беларускай прэсы», «Разбітая традыцыя» (пра неабходнасць адраджэння Беларуска-Літоўскай дзяржавы) [[А.Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]а (пад псеўд. І. Мялешка), «Памяці Справядлівага» (пра [[К.Кастусь Каліноўскі|К.Кастуся Каліноўскага]]) Ластоўскага, «Што было і што павінна быць» (пра традыцыі [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]) [[ПётраПётр зВікенцьевіч АрлянятІльючонак|Пётры з Арлянят]].
Сацыяльна-палітычная праграма газеты набліжалася да сялянска-работніцкага сацыялізму: народаўладдзе, ліквідацыя эксплуатацыі наёмных работнікаў, ідэя кіравання грамадствам праз «усялякія таварыствы, кааператывы, прафесіянальныя работніцкія хаўрусы». Выступала за нацыянальна-культурнае адзінства беларускага народа, незалежную Беларускую рэспубліку, якая магла б уваходзіць на канфедэратыўнай аснове ў адроджанае Вялікае Княства Літоўскае. Інфармавала пра сацыяльныя і нацыянальныя супярэчнасці, унутранае і міжнароднае становішча краю. Вітала звяржэнне самадзяржаўя ў Расіі і нацыянальнае самавызначэнне народаў. Найвышэйшымі каштоўнасцямі вольнага грамадства лічыліся нацыянальная незалежнасць, інтэлектуальная і палітычная свабода, родная мова і культура, сацыяльны аптымізм і хрысціянская вера.
 
Шэраг артыкулаў газета прысвяціла актуальным сацыяльна-палітычным праблемам: «Што такое дэмакратызм» і «Шляхам творчасці» В.Вацлава Ластоўскага, «Нашы патрэбы», «Палажэнне работнікаў», «Новы клас», «Фальшывыя прыяцелі», «Не запугаюць», «Да дзяржаўнай еднасці», «Да родных ніў», «Места і вёска» [[А.Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]а, «Хто ты гэткі?» [[Ф.Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]]а і інш. Асвятлялася дзейнасць [[Дзяржаўная дума Расійскай імперыі|Дзяржаўнай думы Расіі]], пераважна выступленні [[эсэрыПартыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|эсэраў]] і сацыял-дэмакратаў [[Меншавікі|меншавіцкага]] кірунку, газета друкавала інфармацыю з франтоў, паведамленні германскага генеральнага штаба (рубрыка «Афіцыйны аддзел»), меліся рубрыкі «У Вільні і ваколіцах», «3 усяго свету», «3 усяго краю», «Весткі з Расіі», друкаваліся тэлеграмы, абвесткі беларускіх [[кнігарня]]ўкнігарняў, камерцыйная [[рэклама]].
Газета надрукавала шэраг артыкулаў, нарысаў, іншых матэрыялаў па [[Гісторыя Беларусі|гісторыі Беларусі]] і [[Беларуская культура|нацыянальнай культуры]], у т.л. артыкулы «1491 — 1916» (па гісторыі беларускага друку), «У 400-летнюю гадаўшчыну» (пра «[[Біблія Францыска Скарыны|Біблію]]» [[Ф. Скарына|Ф. Скарыны]]), «Рэфармацыйны рух на Беларусі», «Прычыны заняпаду беларускага адраджэння ў XIX ст.», «Абычаёвае права беларускага сялянства» [[В. Ластоўскі|В. Ластоўскага]] (пад псеўд. Власт, В. Л.), «Святы Іазафат Кунцэвіч» [[Б. Пачопка|Б. Пачопкі]] (пад крыпт. Б. П.), «10-летні юбілей беларускай прэсы», «Разбітая традыцыя» (пра неабходнасць адраджэння Беларуска-Літоўскай дзяржавы) [[А. Луцкевіч]]а (пад псеўд. І. Мялешка), «Памяці Справядлівага» (пра [[К. Каліноўскі|К. Каліноўскага]]) Ластоўскага, «Што было і што павінна быць» (пра традыцыі [[ВКЛ]]) [[Пётра з Арлянят|Пётры з Арлянят]].
 
Газета надрукавала разнастайныя матэрыялы па гісторыі нацыянальна-культурнага і літаратурнага руху, легенды, апрацаваныя [[Я.Ян Баршчэўскі|Янам Баршчэўскім]]м, мемуары [[А.Альгерд Абуховіч|Альгерда Абуховіча]]а, некралогі [[Цётка (Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч)|Цётцы]], [[М.Максім Адамавіч Багдановіч|Максіму Багдановічу]]у, [[Аляксандр Карлавіч Ельскі|А.Аляксандру Ельскаму]]. Упершыню апублікавала некаторыя творы [[Я.Якуб Колас|Якуба Коласа]]а, [[М.Максім Адамавіч Багдановіч|Максіма Багдановіча]]а, [[З.Змітрок Бядуля|З.Змітрака Бядулі]], [[А.Алесь Гарун|Алеся Гаруна]]а, [[Ц.Зміцер ГартныЖылуновіч|Ц.Цішкі Гартнага]], [[А.Алесь Гурло|Алеся Гурло]], а таксама даследаванні [[М.Мікалай Якаўлевіч Нікіфароўскі|М.Мікалая Нікіфароўскага]], літаратурна-крытычныя нарысы А.[[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] (пад псеўд. А. Навіна).
Шэраг артыкулаў газета прысвяціла актуальным сацыяльна-палітычным праблемам: «Што такое дэмакратызм» і «Шляхам творчасці» В. Ластоўскага, «Нашы патрэбы», «Палажэнне работнікаў», «Новы клас», «Фальшывыя прыяцелі», «Не запугаюць», «Да дзяржаўнай еднасці», «Да родных ніў», «Места і вёска» [[А. Луцкевіч]]а, «Хто ты гэткі?» [[Ф. Аляхновіч]]а і інш. Асвятлялася дзейнасць [[Дзяржаўная дума Расійскай імперыі|Дзяржаўнай думы Расіі]], пераважна выступленні [[эсэры|эсэраў]] і сацыял-дэмакратаў [[Меншавікі|меншавіцкага]] кірунку, газета друкавала інфармацыю з франтоў, паведамленні германскага генеральнага штаба (рубрыка «Афіцыйны аддзел»), меліся рубрыкі «У Вільні і ваколіцах», «3 усяго свету», «3 усяго краю», «Весткі з Расіі», друкаваліся тэлеграмы, абвесткі беларускіх [[кнігарня]]ў, камерцыйная [[рэклама]].
 
Газета надрукавала разнастайныя матэрыялы па гісторыі нацыянальна-культурнага і літаратурнага руху, легенды, апрацаваныя [[Я. Баршчэўскі]]м, мемуары [[А. Абуховіч]]а, некралогі [[Цётка (Алаіза Пашкевіч)|Цётцы]], [[М. Багдановіч]]у, [[Аляксандр Ельскі|А. Ельскаму]]. Упершыню апублікавала некаторыя творы [[Я. Колас]]а, [[М. Багдановіч]]а, [[З. Бядуля|З. Бядулі]], [[А. Гарун]]а, [[Ц. Гартны|Ц. Гартнага]], [[А. Гурло]], а таксама даследаванні [[М. Нікіфароўскі|М. Нікіфароўскага]], літаратурна-крытычныя нарысы А. Луцкевіча (пад псеўд. А. Навіна).
 
== Літаратура ==
 
== Спасылкі ==
 
* [http://elibrary.mab.lt/handle/1/2102 Электронны архіў на сайце бібліятэкі Акадэміі навук Літвы]
{{Беларускія перыядычныя выданні 1776-1945}}
 
10 049

правак