Розніца паміж версіямі "Пётр Цімафеевіч Мсціславец"

др
няма тлумачэння праўкі
др (+бібл.)
др
{{вызнч|1=Пётр Цімафеевіч МСЦІСЛАВЕЦ}} (пач. [[16 ст.]], [[Горад Мсціслаў|Мсціслаў]] — пасля [[16021577]]/пач. [[17 ст.]]), друкар.
 
Нарадзіўся ў купецкай сям'і Цімафея і Еўдакіі, дзе апроч яго было яшчэ двое дзяцей. Пасля смерці бацькі, стрыечны брат маці — майстар-будаўнік Васіль ўзяў хлопчыкаПятра да сябе вучнем. Магчыма, разам з дзядзькам Пётр апынуўсятрапіў ўу [[Масква|МасквеМаскву]].
 
Разам з [[Іван Фёдараў|ІванамІ. Фёдаравым]] выдаў у Маскве «[[Кніга Апостал|Апостал]]» — першую датаваную рускую друкаваную кнігу ([[1564]]), два выданнівыдання «[[Часоўнік]]а» ([[1565]]). У [[1566]] з-за ганенняў П. Мсціславец і І. Фёдараў пакінулі Маскву, і пераехалі ў [[ВКЛ]]. На грошы [[Рыгор Хадкевіч|Рыгора Хадкевіча]] яны заснавалі ў [[горад Заблудаў|Заблудаўскім]] маёнтку новую друкарню, дзе карысталіся вывезенымі з Масквы шрыфтам, дошкамі, застаўкамі і літарамі. У [[1568]]–[[1569]] разам з І. Фёдаравым у Заблудаўскай друкарні выдаў «[[Евангелле|Евангелле Вучыцельнае]]».
 
Летам [[1569]] Пётр пакінуў Фёдарава і, па прапанове братоў Зарэцкіх, пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе, на грошы і ў доме віленскіх купцоў братоў [[Кузьма Мамоніч|Кузьмы]] і Лукі [[Лука Мамонічы|Лукі Мамонічаў]], пабудаваў новую друкарню, зрабіў новыя шрыфт, дошкі, застаўкі і літары. У віленскай [[друкарня Мамонічаў|друкарні Мамонічаў]] П. Мсціславец выдаў «Евангелле Напрастольнае» ([[1575]]). У гэтай кнізе ён упершыню выкарыстаў шрыфт, падобны да буйнога [[паўустаў|паўуставу]], які ў далейшым капіраваўся пры кожным перавыданні «Евангелля Напрастольнага». У [[1576]] выдаў «[[Псалтыр]]», які карыстаўся вялікім попытам у ВКЛ і [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржаве]]. Тады ж у віленскай друкарні Мамонічаў Мсціславец выдаў «Часоўнік». Мсціславец у пасляслоўях да віленскага «Евангелля» і «Псалтыра» з удзячнасцю ўзгадвае імёны фундатараў, Зарэцкіх і Мамонічаў, кажучы абпра Зарэцкіх, якія здолелі натхніць яго на самастойную працу: «''понежа понудили есте нас недостойных выше наглея меры на сие дело''»; абпра МамонічахМамонічаў, якія забяспечылі яго памяшканнем у сваім доме і ва ўсім «''изобильно его довольствовали''». Пра сваю працу кажа вельмі сціпла, так, нібыта ён проста небаіцца жадаепакарання боскагаад пакараннябога за марнаванне дадзенага ямусвайго талентаталенту.
 
У [[1576]] Мамонічы па палітычных матывах вырашылі прыпыніць працу сваёй друкарні. Відаць, гэта супярэчыла ўмовам паміж імі і Пятром, ён быў незадаволены спыненнем выдавецкай дзейнасці, і звярнуўся ў суд для падзелу друкарскаймаёмасці маёмасцідрукарні. Паводле [[вырак|выраку]], ёнПётр мусіў атрымаць ўсё друкарскае абсталяванне і 30 [[Капа|коп]] грошаў, а Кузьма Мамоніч — кнігі: Евангеллі, Псалтыры і Часоўнікі. Але вырак суда не быў выкананы, і друкарня стаяла апячатаная. У [[1577]] суд, верагодна па запыце П. Мсціслаўца, пацвердзіў мінулагодні вырак наконт друкарскай маёмасці. Далейшы лёс Пётра Мсціслаўца па крыніцах не прасочваецца, магчыма ён у хуткім часе памёр.
 
НекаторыяПраўда, даследчыкіА. С. Зярнова, спасылаючыся на тое, што Мамонічы не атрымалі нічога з маёмасцідрукарскага Мсціслаўцаматэрыялу аніП. шрыфтоў,Мсціслаў ані дошак, ані літар, а таксама на тое, штоі значная частка яго друкарскага матэрыялучастка выкарыстаная ў астрожскіх выданнях [[1590-я|1590-х]] і пач. [[17 ст.]], лічацьдапускае, што П. Мсціславец зноў далучыўся да І. Фёдарава і працаваў разам з ім у друкарні, якую каля [[1578]] у [[Горад Астрог|Астрозе]] заснаваў [[К. К. Астрожскі]]. Такім чынамТак, магчыма, што жыццёвыя шляхі Пятра і Івана зноў перакрыжаваліся, але ненадоўга. Пасля таго як Фёдараў уУ [[1582]] І. Фёдараў пакінуў Астрог, магчыма, што П. Мсціславец узначаліўпасля гэтага ўзначаліў астрожскую друкарню, бо вялікае выданне «Кніга аб поснічастве» [[Васіль Вялікі|Васіля Вялікага]] ([[1594]]) і «Часаслоў» ([[1602]]) надрукаваныя ў Астрозе не толькі яго віленскім шрыфтам, з выкарыстаннем яго віленскіх дошак, вялікіх і малых заставак, і буйных літар П. Мсціслаўца, але ў іх бачныя і яго тэхнічныя прыёмы, аналагічныя віленскім. Праўда, усё гэта можа сведчыць пра працу ў Астрозе вучняў П. Мсціслаўца.
 
{{літ
|Зернова А.С. Первопечатник Петр Тимофеев Мстиславец // Исследования и материалы. Сб. IX. М., «Книга», 1964, с. 77—111.
}}
 
== Бібліяграфія ==
* Зернова А. С. Первопечатник Петр Тимофеев Мстиславец // Исследования и материалы. Сб. IX. М., «Книга», 1964, с. 77—111.;
* Немировский Е. Л. Новый документ о Петре Тимофееве Мстиславце // Федоровские чтения. 1982 г. М., 1987. С. 33—41;
* Русакова Е. «Клеврет» первопечатника // Трехсотлетие первого друкаря на Руси Ивана Федорова. 1583—1883. СПб., 1883. С. 10—12;
* Ялугин Э. В. Иван Федоров и Петр Мстиславец // Иван Федоров и восточнославянское книгопечатание. Минск, 1984. С. 137—145.
 
{{DEFAULTSORT:Мсціславец Пётр Цімафеевіч}}