Адкрыць галоўнае меню

Змены

2 158 байтаў дададзена ,  6 месяцаў таму
дапаўненне
|tpl = kew-2720775
}}
'''Цыкута ядавітая'''<ref name="Киселевский">{{кніга
'''Цыкута ядавітая''', народная назва '''вяха, шалей''' (Cicúta virósa) — [[Від, біялогія|від]] раслін з роду {{bt-bellat|Цыкута|Cicuta}}
|аўтар = [[Анатоль Іванавіч Кісялеўскі|Киселевский А. И.]]
|частка =
|загаловак = Латино-русско-белорусский ботанический словарь.
|арыгінал =
|спасылка =
|адказны =
|выданне =
|месца = Минск
|выдавецтва = «Наука и техника»
|год = 1967
|том =
|старонкі = 38
|старонак = 160
|серыя =
|isbn =
|тыраж = 2350
'''Цыкута ядавітая''', народная назва '''вяха, шалей'''}}</ref> (Cicúta virósa) — [[Від, біялогія|від]] раслін з роду {{bt-bellat|Цыкута|Cicuta}}.
 
== Назва ==
 
Народныя назвы: вяха, шалей, віха<ref>[[Міхаіл Мікалаевіч Ганчарык|Ганчарык М. М.]] Беларускія назвы раслін. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі, т. II і IV. Горы-Горки, 1927</ref><ref name="Верас">[[Зоська Верас|З. Верас]], Беларуска-польска-расейска-лацінскі ботанічны слоўнік, Выданне газеты «Голас беларуса», Друкарня С. Бэкэра. Вiльня, Субач 2, 1924</ref><ref>Васількоў І. Г. Матэрыялы да флоры Горацкага раёна. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларуси, т. III. Горы-Горкі, 1927</ref><ref>[[К. Чалоўскі|Чоловский К.]] Опыт описания Могилевской губернии. По программе и под редакцией А. С. Дембовецкого, кн. I. Могілев.</ref><ref>[[Уладзімір Мікалаевіч Дабравольскі|Добровольский В. Н.]] Смоленский областной словарь. Смоленск, 1914</ref>.
 
== Апісанне ==
 
Цыкута — адна з самых атрутных раслін. Ядавітай з'яўляеццаз’яўляецца ўся расліна, але асабліва [[карэнішча]]. Цыкута прываблівае сваім прыемным маркоўным пахам і карэнішчам, якое па смаку нагадвае [[Бручка|бручку]] або [[Рэдзька|рэдзьку]]. 100—200 г карэнішча дастаткова, каб забіць карову, а 50-100 г забіваюць авечку. З насення і карэнішча здабываюць цыкутны алей, або цыкутол. [[Цыкутол]] лічыцца атрутным, у смале кораня змяшчаецца [[цыкутаксін]], найбольш ядавіты пачатак расліны, ужо праз некалькі хвілін пасля прыёму ўнутр яд выклікае [[млоснасць]], [[ваніты]] і [[колікі]] уў ніжняй частцы жывата, за якімі могуць рушыць услед [[галавакружэнне]], хісткая хада, пена з рота. Зрэнкі пашыраныя, эпілептоідныя прыпадкі і [[курчы]] могуць скончыцца паралічам і смерцю. Дапамога пры атручванні — неадкладнае прамыванне страўніка воднай сумессю [[Актываваны вугаль|актываванага вугалю]] з танінам[[танін]]ам.
 
== Экалогія ==
Раней лічылася, што [[Сакрат]] быў пакараны прыняццем соку цыкуты, аднак у цяперашні час мяркуюць больш верагодным, што Сакрат прыняў напой на аснове {{bt-bellat|балігалоў плямісты{{!}}балігалову плямістага|Conium maculatum}}. Расце цыкута ля вады: на рэках, балотах, ручаях.
 
Расце цыкута ля вады: на рэках, балотах, ручаях. Цвіце ў другой палове лета (ліпень-жнівень).
 
== Цікавыя факты
 
Раней лічылася, што [[Сакрат]] быў пакараны прыняццем соку цыкуты, аднак у цяперашні час мяркуюць больш верагодным, што Сакрат прыняў напой на аснове {{bt-bellat|балігалоў плямісты{{!}}балігалову плямістага|Conium maculatum}}. Расце цыкута ля вады: на рэках, балотах, ручаях.
 
{{зноскі}}
 
{{Бібліяінфармацыя}}
 
[[Катэгорыя:Парасонавыя]]