Розніца паміж версіямі "Мінская мужчынская гімназія"

вікіфікацыя, арфаграфія, афармленне
(вікіфікацыя, арфаграфія, афармленне)
|lon_dir=E
}}
'''Мінская мужчынская гімназія''' — сярэдняя навучальная ўстанова [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] ў Мінску[[Мінск]]у.
 
'''Мінская мужчынская гімназія''' — сярэдняя навучальная ўстанова Расійскай імперыі ў Мінску.
 
== Гісторыя ==
У [[Гродзенская губерня|Гродзенскай]] і [[Мінская губерня|Мінскай]] губернях, далучаных да Расіі ў 1793—1795 гадах, ужо існавала 15 навучальных устаноў на ўзроўні сярэдняй школы, створаных польскай камісіяй па адукацыі паводле статуту 1783 годугода; у тым ліку ў Мінску.
 
Мінская гімназія была заснавана на месцы губернскай школы, якая, у сваю чаргу, была адкрыта ў 1799 годугодзе, спачатку як губернскае вучылішча. У 1803 годугодзе атрымала найменне гімназіі<ref>Днём адкрыцця гімназіі лічыцца 24 студзеня; стагоддзе гімназіі святкавалася 11-1211—12 снежня 1903 году — гл. [http://gymnasiums.iatp.by/address/minsk1.html Столетие Минской гимназии]</ref>. Размяшчалася яна ў будынку [[Прысутныя месцы (Мінск)|прысутных месцаў]] на [[СаборнаяПлошча плошча,Свабоды (Мінск)|Саборнай плошчы]].
 
У 1812 годугодзе гімназічныя будынкі былі заняты  французскімі, а затым рускімі войскамі пад шпіталь.
 
У 1819—1822 гадах тут дзейнічала таемнае таварыства, статут якога напісалі [[Адам Міцкевіч]] і [[Тамаш Зан (паэт)|Тамаш Зан]].
З 1833 года скончыўшым гімназію было дадзена права на атрыманне [[Калежскі рэгістратар|пачатковага чыну XIV класа]] пры ўмове здавальняючага ведання рускай мовы і славеснасці.
 
У 1838 годугодзе было забаронена  выкладанне ў гімназіі на [[Польская мова|польскай мове]].
 
У 1844 годугодзе для гімназіі архітэктарам [[Казімір Мельхіёравіч Хршчановіч|К. Хршчановічам]] был ўзведзены новы двухпавярховы каменны будынак на рагу вуліц [[Захар'еўскаяПраспект вуліца,Незалежнасці (Мінск)|Захар’еўскай]] і [[Вуліца Леніна (Мінск)|Губернатарскай]] вуліц.
 
У 1890 годзе ў гімназіі налічвалася 510 вучняў, у 1913 годугодзе — 640.
 
У жніўні 1915 — лютым 1918 ггг. у будынку гімназіі месціўся штабаштаб [[Заходні фронт (Першая сусветная вайна, Расійская імперыя)|Заходняга фронту]] рускай арміі, а сама гімназія 11 верасня 1915 года была эвакуяванаяэвакуіраваная ў [[Масква|Маскву]], дзе 11 кастрычніка 1915 года аднавіла дзейнасць у памяшканні Педагагічнага інстытута імя П. Г. Шалапуціна. У жніўні 1918 года гімназія вярнулася ў Мінск.
 
У сакавіку 1919 года, згодна дэкрэту [[Усерасійскі цэнтральны выканаўчы камітэт|УЦВК]] ад 16 кастрычніка 1918 г. «Аб сярэдняй адукацыі», Мінская гімназія была ператворана у «Савецкую працоўную школу другой ступені № 2».
 
Будынак гімназіі, пабудованы ў 1844 годугодзе, быў напаўразбураны ў [[Вялікая Айчынная вайна|Айчынную вайну 1941—1945]] гг. і пасля вызвалення Мінска яго вырашылі не аднаўляць — на гэтым месцы сёння бульвар насупраць дамоў з нумарамі 9 і 11 па [[Вуліца Леніна (Мінск)|вуліцы Леніна]].
 
== Дырэктары ==
* [[1 жніўня]] [[1887]] — [[1 верасня]] [[1889]]: [[Васіль Рыгоравіч Кольнер]]<ref>[https://books.google.by/books?id=9FgqDwAAQBAJ&pg=PA124&lpg=PA124&dq=%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5+%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5+%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5&source=bl&ots=oe8WvUMBJA&sig=8OWU9hRNHiwgVV73vJI2U1jDyU4&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiF8bqZso3dAhUFz4UKHTmDB4o4ChDoATACegQICBAB#v=onepage&q&f=false Пятидесятилетие Петроградского историко-филологического института, 1867—1917. С. 124.] {{ref-ru}}</ref>
 
* [[1 жніўня]] [[1887]] — [[1 верасня]] [[1889]]: [[Васіль Рыгоравіч Кольнер]]<ref>[https://books.google.by/books?id=9FgqDwAAQBAJ&pg=PA124&lpg=PA124&dq=%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5+%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5+%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5&source=bl&ots=oe8WvUMBJA&sig=8OWU9hRNHiwgVV73vJI2U1jDyU4&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiF8bqZso3dAhUFz4UKHTmDB4o4ChDoATACegQICBAB#v=onepage&q&f=false Пятидесятилетие Петроградского историко-филологического института, 1867—1917. С. 124] {{ref-ru}}</ref>
 
== Вядомыя выпускнікі ==
 
* [[Юстын Мікалаевіч Галяневіч]] — інжынер-архітэктар, каўнаскі губернскі архітэктар (1877-?)
* {{нп3|Леў Вікенцьевіч Грынеўскі||ru|Гриневский, Лев Викентьевич}} — [[архітэктар]], калужскі губернскі архітэктар (1871-?)
* {{нп3|Веньямін Яфімавіч Клячкін||ru|Клячкин, Вениамин Ефимович}} — расійскі вучоны-інфекцыяніст
* [[Уладзімір Аляксандравіч Лучынскі]] — грамадзянскі інжынер, архітэктар<ref name="ЮССЛуч">[http://нэб.рф/catalog/005289_000028_4D34F934-46BA-4F3C-BF29-1201DEBDA0F9/viewer/?page=208 ''Барановский Г. В.'' Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892 с. 199] {{ref-ru}}</ref>
* [[Аляксандр Гаўрылавіч Старжынскі]] — інжынер-архітэктар, пензенскі губернскі інжынер<ref name="ЮСССтар">[https://xn--90ax2c.xn--p1ai/catalog/005289_000028_4D34F934-46BA-4F3C-BF29-1201DEBDA0F9/viewer/?page=334 ''Барановский Г. В.'' Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892 с. 325] {{ref-ru}}</ref>
 
{{зноскі}}