Адкрыць галоўнае меню

Змены

няма тлумачэння праўкі
}}
{{Значэнні|Касцёл Узвіжання Святога Крыжа}}
'''Касцёл Узвіжання Святога Крыжа''' — [[Каталіцтва ў Беларусі|рымска-каталіцкі]] храм у [[Светлагорск|Светлагорску]]у ([[Гомельская вобласць]], [[Беларусь]]).
 
== Стары касцёл ==
Першы драўляны касцёл у вёсцы Шацілкі (цяпер горад [[Светлагорск]]) быў пабудаваны ў [[1638]] годзе пад тытулам Святога Крыжа. Касцёл быў спалены ў час напалеонаўскай вайны.
 
Па загаду Мінскай рымска-каталіцкай кансісторыі, бабруйскім настаяцелем і дэканам, ксяндзом Сямяонам Авокарэвічам, быў складзены вопісу:
''"Касцёл знаходзіцца ў Мінскай губерні Бабруйскага павета ў ваколіцы ШацілакШацілках, на казённай зямлі, драўляны імя Узвышэння сумленнага крыжа, пабудаваны ў 1818 г. дваранінамі Манкевічамі, жыхарамі ваколіцы Шацілак, замест перажыўшага пажар ў 1812 годзе, асвечаны, як відаць з патэнта, выдадзенага арцыбіскупам [[Станіслаў Іванавіч Богуш-Сестранцэвіч|Станіславам Сестранцэвічам]] ў 1822 годугодзе, снежаняснежня 1 дня, дэканам Бабруйскага павета Стракоўскім"<ref name=":0">Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі. Ф.827. Воп.ЗЗ. Спр.474, Арк.З.</ref>''
Арыгінал:
''"Церковь состоит Минской губернии Бобруйского уезда в околице Шатилках на казенной земле, деревянная, во имя Воздвижения честного креста, построена в 1818 году дворянами Манкевичами, жителями околицы Шатилок, вместе подвергшейся пламени в 1812 году, освященная как видно из патента, выданного архиепископом Станиславом Сестранцевичем в 1822 году, декабря 1 дня, деканом Бобруйского уезда Строковским"<ref name=":0" />''
 
У 1818  г. касцёл быў адноўлены, ён быў невялікага памеру: даўжынёў - — 5 метраў, шырынёй -3−3,5 метраў, вышыня - — 2 сажні. Касцёл мел тры купалы з жалезнымі крыжамі, унутры знаходзіўся шасцігалосы арган<ref>Усталяванне і распаўсюд каталіцкай канфесіі на тэрыторыіі сучаснага Светлагорскага раёна (XVII  — пачатак XX ст.ст.)
 
http://nashkraj.info/ustalyavanne-i-raspausyud-katalitskaj-kanfesii-na-terytoryii-suchasnaga-svetlagorskaga-rayona-xvii-pachatak-xx-st-st/</ref>.
 
У 1853  г. вікарый касцёла — Валянцін Манкевіч OFM ([[Францысканцы|ордэна св. Францыска]])<ref>DIRECTORIUM OFFICII DIVINI Pro Dioecesi Mincensi in Annum Domini 1843, https://pamizrek.blogspot.com/2019/02/directorium-officii-divini-pro-dioecesi.html</ref>.
У 1818 г. касцёл быў адноўлены, ён быў невялікага памеру: даўжынёў - 5 метраў, шырынёй -3,5 метраў, вышыня - 2 сажні. Касцёл мел тры купалы з жалезнымі крыжамі, унутры знаходзіўся шасцігалосы арган<ref>Усталяванне і распаўсюд каталіцкай канфесіі на тэрыторыіі сучаснага Светлагорскага раёна (XVII — пачатак XX ст.ст.)
 
У 1873  г. застаўся без ксяндза ззаз-за загагдузагаду урадаў весці імшы толькі на рускай мове.<ref>Ганчар А. И.  Римско-католическая церковь в Беларуси (вт пол XIX-нач ХХ вв). Исторический очерк copy</ref>.
http://nashkraj.info/ustalyavanne-i-raspausyud-katalitskaj-kanfesii-na-terytoryii-suchasnaga-svetlagorskaga-rayona-xvii-pachatak-xx-st-st/</ref>.
 
1915 – 1917 1915—1917 г. пробашч касцёла — кс. Iерон Цэрпента<ref>'''Памятная книжка Минской губернии за 1917 год'''
У 1853 г. вікарый касцёла – Валянцін Манкевіч OFM ([[Францысканцы|ордэна св. Францыска]])<ref>DIRECTORIUM OFFICII DIVINI Pro Dioecesi Mincensi in Annum Domini 1843, https://pamizrek.blogspot.com/2019/02/directorium-officii-divini-pro-dioecesi.html</ref>.
 
У 1873 г. застаўся без ксяндза зза загагду урадаў весці імшы толькі на рускай мове.<ref>Ганчар А.И. Римско-католическая церковь в Беларуси (вт пол XIX-нач ХХ вв). Исторический очерк copy</ref>
 
1915 – 1917 г. пробашч касцёла – кс. Iерон Цэрпента<ref>'''Памятная книжка Минской губернии за 1917 год'''
 
http://infobelarus.nlb.by/7n_3119cd/data/6/54.pdf</ref><ref>http://catholic.ru/modules.php?name=Encyclopedia&op=content&tid=5447</ref>. Рэпрэсаваны<ref>https://ru.openlist.wiki/Церпенто_Иероним_Иеронимович_(1888)</ref>
 
У 1936  г. быў закрыты савецкімі ўладамі і ў 1939  г. знішчаны, з дрэва і матэрыялаў пабудаваны клуб<ref name=":1">А. Д.  Лебедев "Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины : Сер. Гуманитарные науки.  — 2017.  — №  4 (103). Ст. 41-45.</ref>.
 
<gallery caption="Касцёл на старых здымках" widths="150" heights="150" class="center">
Šaciłavičy. Шацілавічы (23.04.1920).jpg|Касцёл, 23.04.1920 г.
</gallery>
 
 
== Сучасная парафія ==
Парафія адрадзілася ў 1990 ггодзе: пасля сустрэчы жыхароў 22 красавіка. З 17 кастрычніка вернікі збіраліся на малітвы ў памяшканні на вул. Савецкай 76А. <ref>У. Васькоў "«Католікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны"» ст. 233</ref>
 
А з 1992  г. пад кіраўніцтвам пробашча кс. Яна Саламона вялося будаўніцтва святыні. 6 верасня 1997  г. касцёл быў асвечаны кардыналам Казімірам Свёнткам.<ref name=":1" />
 
А з 1992 г. пад кіраўніцтвам пробашча кс. Яна Саламона вялося будаўніцтва святыні. 6 верасня 1997 г. касцёл быў асвечаны кардыналам Казімірам Свёнткам.<ref name=":1" />
== Архіўныя дакументы ==
 
* У нацыянальным архіве Беларусі захаваліся метрычныя кнігі запісаў нованароджанных, узяўшых шлюб, тых хто памёр з 1835 года<ref>"«Метрические книги католических костелов Бобруйского уезда Минской губернии"» '''Национальный исторический архив Беларуси в г. Минске''' https://archives.gov.by/index.php?id=751220</ref>
* Дзяржаўны архіў Гомельская Вобласці.  — Ф. 1354.  — Оп. 5.  — Д. 201. "«Дело на религиозное общество Римско-католической церкви в г. Светлогорске. 1990-1992 1990—1992 гг."»
 
{{Зноскі}}
 
== Спасылкі ==
* {{radzima|8920}}
* {{ГБ|http://globus.tut.by/svetlogors/index.htm#kostel}}
[[Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі]]
[[Катэгорыя:Касцёлы Светлагорскага раёна|Светлагорск]]
[[Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі|Светлагорск]]