Розніца паміж версіямі "Лунінец"

825 байтаў дададзена ,  4 месяцы таму
няма тлумачэння праўкі
(→‎Вядомыя асобы: няма выявы)
|мова сайта 2 =
}}
'''Лу́нінец'''<ref name="NNP"/> ([[Інструкцыя па транслітарацыі (2007)|афіц. транс.]]: ''Luniniec'')  — горад у [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Лунінецкі раён|Лунінецкага раёна]]. Вузел чыгунак на [[Брэст]], [[Гомель]], [[Баранавічы]], [[Сарны]] і аўтадарог. За 240  км на ўсход ад Брэста. Насельніцтва 24&nbsp;712 чалавек (2017)<ref name="2017-Estimate"/>.
 
{{змест злева}}
 
== Гісторыя ==
Вядомы з [[1449]] пад назвай '''Малы Лулін''', шляхецкае ўладанне. З [[1471]] года сяло '''Лулінец''' маёнтка [[Ішкалдзь]], належала [[Неміровічы|Неміровіч]]ам. У [[1552]] удава [[Я. П. Неміровіч]]а [[Ганна Сапяжанка]] перадала сяло свайму пасынку [[Полацкі ваявода|полацкаму ваяводз]]е [[Станіслаў Станіслававіч Давойна|С. С. Давойне]]. Потым сяло належала [[Друцкія-Любецкія|Друцкім-Любецкі]]м, Граўжышскім, [[Род Кунцэвічаў|Кунцэвіч]]ам, Долматам. З [[1561]] года сяло завецца '''Лунінец'''. З [[1588]] года ў [[Новагародскі павет|Новагародскім паве]]це [[ВКЛ|Вялікага Княства Літоўскага]], 484 жыхары, 74 домы, [[вінакурня]]. У [[1622]] годзе Канстанцін Долмат падарыў Лунінец разам з сялянамі Дзятлавіцкаму мужчынскаму манастыру.
 
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай ([[1793]]) у складзе Расійскай імперыі. У [[1842]] маёнткі манастыра былі перададзеныя ў казну, а жыхары пераведзеныя ў катэгорыю дзяржаўных сялян. Развіццю Лунінца спрыяла будаўніцтва [[Палескія чыгункі|Палескіх чыгунак]]. З лістапада 1911 па люты 1912 тут жыў і працаваў [[Я. Колас]]. З [[1921]] у складзе Польшчы, горад, цэнтр павета. З 1939 у [[БССР]], з [[1940]] — цэнтр раёна. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў Лунінцы і раёне акупанты знішчылі 16,6 тыс. чалавек, вывезлі ў Германію 2,3 тыс. чалавек.
Вядомы з [[1449]] пад назвай '''Малы Лулін''', шляхецкае ўладанне. З [[1471]] года сяло '''Лулінец''' маёнтка [[Ішкалдзь]], належала [[Неміровічы|НеміровічНеміровічам]]ам. У [[1552]] удава [[Я. П. Неміровіч]]а [[Ганна Сапяжанка]] перадала сяло свайму пасынку [[Полацкі ваявода|полацкаму ваяводзваяводзе]]е [[Станіслаў Станіслававіч Давойна|С.  С.  Давойне]]. Потым сяло належала [[Друцкія-Любецкія|Друцкім-ЛюбецкіЛюбецкім]]м, Граўжышскім, [[Род Кунцэвічаў|КунцэвічКунцэвічам]]ам, Долматам. З [[1561]] года сяло завецца '''Лунінец'''. З [[1588]] года ў [[Новагародскі павет|Новагародскім павепавеце]]це [[ВКЛ|Вялікага Княства Літоўскага]], 484 жыхары, 74 домы, [[вінакурня]]. У [[1622]] годзе Канстанцін Долмат падарыў Лунінец разам з сялянамі Дзятлавіцкаму мужчынскаму манастыру.
 
=== У складзе Расійскай імперыі ===
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай ([[1793]]) у складзе Расійскай імперыі. У [[1842]] маёнткі манастыра былі перададзеныя ў казну, а жыхары пераведзеныя ў катэгорыю дзяржаўных сялян. Развіццю Лунінца спрыяла будаўніцтва [[Палескія чыгункі|Палескіх чыгунак]]. З лістапада 1911 па люты 1912 тут жыў і працаваў [[Я. Колас]]. З [[1921]] у складзе Польшчы, горад, цэнтр павета. З 1939 у [[БССР]], з [[1940]] — цэнтр раёна. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў Лунінцы і раёне акупанты знішчылі 16,6 тыс. чалавек, вывезлі ў Германію 2,3 тыс. чалавек.
 
=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] 1918 года згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Лунінецы абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. З [[1 студзеня]] 1919 года адпаведнасці з пастановай [[I з’езд КП(б)Б|І з’езда КП(б) Беларусі]] яна ўвайшла у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Беларусі]].
 
З [[1921]] у складзе Польшчы, горад, цэнтр павета. З 1939 у [[БССР]], з [[1940]] — цэнтр раёна. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў Лунінцы і раёне акупанты знішчылі 16,6 тыс. чалавек, вывезлі ў Германію 2,3 тыс. чалавек.
 
== Насельніцтва ==
</div>
 
* '''[[16 стагоддзе|XVI стагоддзе]]''': [[1588]]  — 484 чал., 74 дамы́
* '''[[18 стагоддзе|XVIII стагоддзе]]''': [[1795]]  — 624 чал., 75 дамоў
* '''[[19 стагоддзе|XIX стагоддзе]]''': [[1897]]  — 3&nbsp;167 чал., 855 двароў
* '''[[20 стагоддзе|XX стагоддзе]]''': [[1939]]  — 8,3 тыс. чал.
* '''[[21 стагоддзе|XXI стагоддзе]]''': [[2006]]  — 23,8 тыс. чал.; [[2015]]  — 24&nbsp;220 чал.<ref name="2015-Estimate"/>; [[2016]]  — 24&nbsp;412 чал.<ref name="2016-Estimate"/>; [[2017]]  — 24&nbsp;712 чал.<ref name="2017-Estimate"/>
 
== Эканоміка ==
 
== СМІ ==
* Газета «Інформ-прагулка». Недзяржаўнае выданне. Уваходзіць у склад [[Аб'яднаныя Масмедыі|«Асацыяцыі выдаўцоў рэгіянальнай прэсы „Аб'яднаныя„Аб’яднаныя Масмедыі“»]].
* Газета «Лунінецкія навіны». Орган мясцовых улад.
 
[[Файл:Лунінец. Касцёл (03).jpg|thumb|Касцёл Святога Іосіфа]]
[[Файл:Лунінец. Свята-Крыжаўзвіжанская царква (03).jpg|thumb|Свята-Крыжаўзвіжанская царква]]
* [[Касцёл Святога Іосіфа,Юзафа (Лунінец)|Касцёл Св. Іосіфа]] ([[1931]]).
* [[Свята-Крыжаўзвіжанская царква, Лунінец|Свята-Крыжаўзвіжанская царква]] ([[1912]]—[[1921]]).
* [[Курган Бессмяротнасці (Лунінец)|Курган Бессмяротнасці]] ([[1967]])
 
'''Страчаная спадчына:'''
* [[Сінагога]].
 
== Вядомыя асобы ==
* [[Аляксандр Васілевіч Петрушэўскі|А.  В.  Петрушэўскі]] (1898—1976), генерал-палкоўнік, Герой Савецкага Саюза
* [[Мікалай Мікалаевіч Калінковіч|М.  М.  Калінковіч]] (1950—1990), беларускі пісьменнік, гісторык
* [[Аксана Спрынчан]] (нар. 1973), беларуская пісьменніца.
* [[Ірына Хлюстава]], беларускі лёгкаатлет
 
== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 9.  — Мн., 1999.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 4.  — Мн., 1997.
* Белорусская ССР: крат. энцикл. Т. 1.  — Мн., 1979.
 
== Спасылкі ==