Розніца паміж версіямі "Лагойск"

858 байтаў дададзена ,  5 месяцаў таму
др (→‎Гісторыя: спасылкі, вікіфікацыя)
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Лагойска}}
На правым беразе р. Гайна (цяпер — Парк культуры і адпачынку) размешчана [[Лагойскае замчышча|гарадзішча]].
Першы пісьмовы ўспамін пра Лагойск змяшчаецца ў «Павучанні» [[Уладзімір Манамах|Уладзіміра Манамаха]] і датуецца [[1078]]: «''Пожог землю и, повоевав до Лукомля и до Логожьска, та на Дръютъск воюя''». У канцы [[XI стагоддзе|XI ст.]] паселішча далучылася да [[Полацкае княства|Полацкага княства]]. У [[1127]] г. князь кіеўскі Мсціслаў Уладзіміравіч у часе выправы на Полацк разрабаваў Лагойск, узяў у палон жыхароў і перадаў яго [[Ізяслаў Мсціславіч|Ізяславу Мсціславічу]]. У [[1180]] г. горад зрабіўся сталіцай [[Лагожскае княства|удзельнага княства]].
 
Першы пісьмовы ўспамін пра Лагойск змяшчаецца ў «Павучанні» [[Уладзімір Манамах|Уладзіміра Манамаха]] і датуецца [[1078]]: «''Пожог землю и, повоевав до Лукомля и до Логожьска, та на Дръютъск воюя''». У канцыапошняй чвэрці [[XI стагоддзе|XI]] ст.]] паселішчапаселішчагорад-крэпасць далучылася да [[Полацкае княства|Полацкага княства]]<ref name="АБЭ">Штыхаў, Г. В. Лагойск / Г. В. Штыхаў // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2009. — 492, [1] c. — С. 5. — ISBN 978-985-11-0354-2.</ref>. У [[1127]] г. князь кіеўскі Мсціслаў Уладзіміравіч у часе выправы на Полацк разрабаваў Лагойск, узяў у палон жыхароў і перадаў яго [[Ізяслаў Мсціславіч|Ізяславу Мсціславічу]]. У [[1132]] г. вернуты дынастыі полацкіх князёў<ref name="АБЭ"></ref>. У [[1180]] г. горад зрабіўся сталіцай [[Лагожскае княства|удзельнага княства]].
[[Выява:Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (J. Tyškievič, 1873).jpg|thumb|злева|180px|[[Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Казіміра, Лагойск|Касцёл Св. Казіміра]], [[XIX стагоддзе|XIX ст.]]]]
У 1-й чвэрці [[XIV стагоддзе|XIV ст.]] Лагойск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. У [[1387]] г. [[Вялікія князі літоўскія|вялікі князь]] [[Ягайла]] надаў яго ў валоданне свайму брату [[Скіргайла|Скіргайлу]]. З [[1392]] г. Лагойск перайшоў ва ўладанне вялікага князя [[Вітаўт]]а. У «Спісе [[замак|гарадоў]] далёкіх і блізкіх» (кан. [[XIV стагоддзе|XIV ст.]]) Лагойск значыцца сярод «літоўскіх» замкаў<ref name="evkl177"/>. У [[1413]] г. мясцовасць увайшла ў склад [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]. З часоў княжання [[Казімір Ягелончык|Казіміра]] Лагойскам валодалі [[Род Чартарыйскіх|Чартарыйскія]]. У [[1505]] г. крымскія татары спалілі і разрабавалі мястэчка.
 
[[Выява:Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (J. Tyškievič, 1873).jpg|thumb|злева|180px|[[Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Казіміра, Лагойск|Касцёл Св. Казіміра]], [[XIX стагоддзе|XIX ]]ст.]] ]]
У пачатку [[XVI стагоддзе|XVI ст.]] дзякуючы шлюбу Лагойск перайшоў да [[Род Тышкевічаў|Тышкевічаў]], якія ўладкавалі тут сваю рэзідэнцыю. З гэтага часу мястэчка зрабілася цэнтрам [[Лагойскае графства|графства]]. У [[1532]] г. тут адбудавалі спаленую татарамі замкавую [[Богаяўленская царква і манастыр базыльян (Лагойск)|Богаяўленскую царкву]], пры царкве існаваў манастыр. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай ([[1565]]—[[1566]]) Лагойск увайшоў у склад [[Менскі павет|Менскага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. У часы войнаў [[Рускае царства|Маскоўскай дзяржавы]] з Вялікім Княствам Літоўскім ([[1512]]—[[1522]], [[1534]]—[[1537]]), і ў [[Вайна 1654—1667 гадоў|Трынаццацігадовую вайну]] ([[1654]]—[[1667]]) мястэчка пэўны час (у [[1519]], [[1535]], [[1654]]<ref name="evkl178"/> гадах) знаходзілася пад маскоўскай акупацыяй.
У 1-й чвэрці [[XIV стагоддзе|XIV]] ст.]] Лагойск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Тут існаваў праваслаўны манастыр Іаана Прадцечы<ref name="АБЭ"></ref>. У [[1387]] г. [[Вялікія князі літоўскія|вялікі князь]] [[Ягайла]] надаў яго ў валоданне свайму брату [[Скіргайла|Скіргайлу]]. З [[1392]] г. Лагойск перайшоў ва ўладанне вялікага князя [[Вітаўт]]а. У «Спісе [[замак|гарадоў]] далёкіх і блізкіх» (кан.канец [[XIV стагоддзе|XIV]] ст.]]) Лагойск значыцца сярод «літоўскіх» замкаў<ref name="evkl177"/>. У [[1413]] г. мясцовасць увайшла ў склад [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]. З часоў княжання [[Казімір Ягелончык|Казіміра]] Лагойскам валодалі [[Род Чартарыйскіх|Чартарыйскія]]. У [[1505]] г. крымскія татары спалілі і разрабавалі мястэчка, у т.л. замак.
 
У пачаткуЗ [[XVI стагоддзе|XVI ст.1528]] г.<ref name="АБЭ"></ref>, дзякуючы шлюбу, Лагойск перайшоў да [[Род Тышкевічаў|Тышкевічаў]], якія ўладкавалі тут сваю рэзідэнцыю. З гэтага часу мястэчка зрабілася цэнтрам [[Лагойскае графства|графства]]. З [[1531]]—[[1532]] гг. быў адноўлены замак. У [[1532]] г. тут адбудавалі спаленую татарамі замкавую [[Богаяўленская царква і манастыр базыльян (Лагойск)|Богаяўленскую царкву]], пры царкве існаваў манастыр. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай ([[1565]]—[[1566]]) Лагойск увайшоў у склад [[Менскі павет|Менскага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. У часы войнаў [[Рускае царства|Маскоўскай дзяржавы]] з Вялікім Княствам Літоўскім ([[1512]]—[[1522]], [[1534]]—[[1537]]), і ў [[Вайна 1654—1667 гадоў|Трынаццацігадовую вайну]] ([[1654]]—[[1667]]) мястэчка пэўны час (у [[1519]], [[1535]], [[1654]]<ref name="evkl178"/> гадах) знаходзілася пад маскоўскай акупацыяй.
 
У [[1609]] г. навуковец [[Аляксандр Тышкевіч]] фундаваў у Лагойску першы парафіяльны касцёл, у якім праводзілася пахаванне тутэйшай лініі роду. У [[1673]] г. [[Спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Вялікія князі літоўскія|вялікі князь]] [[Міхал Вішнявецкі]] надаў мястэчку прывілей на штотыднёвы гандаль і два штогадовых кірмашы.