Розніца паміж версіямі "Грамадзянская вайна ў Кітаі"

няма тлумачэння праўкі
др (аўтаматычнае выдаленне шаблонаў стабаў)
 
|страты2 =
}}
'''Грамадзянская вайна ў Кітаі''' ({{Кітайская|國共内戰|国共内战|guógòng neìzhàn}}) — комплекс узброеных канфліктаў на тэрыторыі [[Кітай|Кітая]] паміж сіламі, падкантрольнымі ўладам [[Кітайская Рэспубліка|Кітайскай Рэспублікі]] і [[Камуністычная партыя Кітая|кітайскімі камуністамі]] ў [[1927]]  [[1950]] гадах (з перапынкамі). Вайна пачалася ў [[1927]] годзе пасля [[Паўночны паход|Паўночнага паходу]], падчас якога па рашэнні правага крыла [[Гаміньдан]]а, на чале якога стаяў [[Чан Кайшы]], быў разарваны саюз паміж Гаміньданам і [[Камуністычная партыя Кітая|КПК]].
 
У снежні 1936 года [[гаміньдан]]аўскія генералы [[Чжан Сюэлян]] і [[Ян Хучэн]] падчас так званага «[[Сіяньскі інцыдэнт|Сіяньскага інцыдэнту]]» арыштавалі [[Чан Кайшы]], прымусіўшы яго пагадзіцца на прапанову камуністаў аб перамір'іперамір’і — з тым каб абодва бакі маглі сканцэнтравацца на барацьбе супраць японскіх захопнікаў. Пасля ж [[Савецка-японская вайна|перамогі над Японіяй]] грамадзянская вайна аднавілася з новай сілай.
 
== Першы этап (1927—1936) ==
 
=== Шанхайскі інцыдэнт ===
{{main|Паўночны паход|Шанхайская разня 1927 года}}
== Другі этап грамадзянскай вайны ў Кітаі ==
Другі этап доўжыўся з 10 кастрычніка [[1945]] года (Зрыў гамінданаўцамі чунцынскіх мірных перамоў, якія вяліся пад патранажам [[Патрык Джэй Хёрлі|Патрыка Джэя Хёрлі]]) па 7 жніўня [[1950]] года (канец бітвы за астравы [[Ваньшань]]). Асноўная фаза шырокамаштабных дзеянняў з боку КПК пачалася толькі 26 чэрвеня [[1946]] года, а да гэтага КПК не раз выходзіла з мірнымі прапановамі{{няма АК|14|12|2009}}. Але гамінданаўскі ўрад, падтрыманы ЗША і Вялікабрытаніяй, быў упэўнены ў перамозе і таму адмаўляў ім у гэтым<ref>Ледовский А. М. 2005. СССР, США и китайская революция глазами очевидца 1946—1949. М.: Ин-т Дальнего Востока РАН,стр.19</ref>. Міжнародна прызнаны кітайскі ўрад (гамінданаўскі) неаднаразова беспаспяхова спрабаваў дамовіцца з СССР хоць бы пра садзейнічанне ў дыялогу з КПК. У 1946 г. Цзян Цзінго па даручэнні свайго бацькі Чан Кайшы правёў у Маскве перамовы з І. В. Сталінам. Перамовы скончыліся правалам: Сталін адмовіўся дапамагчы ўрэгуляваць адносіны Гаміньдана з КПК, нягледзячы на велізарныя выгоды, якія абяцаў яму Чан Кайшы.<ref>Ледовский А. М. 2005. СССР, США и китайская революция глазами очевидца 1946—1949. М.: Ин-т Дальнего Востока РАН</ref> Гамінданаўскія войскі, якія перайшлі ў наступ, ўзялі ў сакавіку 1947 г. нават горад [[Яньань]], дзе размяшчаўся ЦК [[Камуністычная партыя Кітая|КПК]] і галоўны штаб [[НВАК]]. Але гэта быў часовы поспех і праз некаторы час камуністы перайшлі ў контрнаступленне. У лістападзе 1948 г. усе сілы НВАК былі зведзены ў чатыры арміі:
* 1 армія (кам. [[Пэн Дэхуай]])  аб'ядналааб’яднала войскі на паўночным захадзе
* 2 армія (кам. [[Лю Баэн]]) — аб'ядналааб’яднала войскі ў цэнтры Кітая
* 3 армія (кам. [[Чэнь І, маршал|Чэнь І]]) — аб'ядналааб’яднала войскі на ўсходзе Кітая
* 4 армія (кам. [[Лінь Бяа]]) — аб'ядналааб’яднала войскі на паўночным усходзе
 
[[5 снежня]] 4 армія і дзве групы войскаў Паўночнага Кітая перайшлі ў наступ на фронце працягласцю 800 км. Мэтай аперацыі было авалоданне Калганам (Чжанцзякоу)  — цэнтрам правінцыі Чахар, Цяньцзінем — найбуйнейшым эканамічным цэнтрам і портам, таксама авалоданне [[Пекін]]ам.
 
Пасля шэрагу паспяховых аперацый, [[31 студзеня]] [[1949]] года Кітайская Чырвоная Армія без бою ўступіла ў [[Пекін]]. [[21 красавіка]] камуністы фарсіравалі [[Янцзы]], узяўшы [[Нанкін]] праз два дні. 27 мая быў узяты [[Шанхай]]. [[1 кастрычніка]] ў [[Пекін]]е была абвешчана [[Кітайская Народная Рэспубліка]]. [[14 кастрычніка]] быў узяты і [[Гуанчжоу]].
== Гл. таксама ==
* [[Япона-кітайская вайна, 1937—1945]]
* [[Спіс войн XX стагоддзя]]
* [[Шанхайскі экспрэс, фільм, 1932]]
* [[У імя гонару]]
* [[Кітайская Савецкая Рэспубліка]]
 
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Chinese Civil War}}
 
{{Першы этап Грамадзянскай вайны ў Кітаі}}
{{Другі этап Грамадзянскай вайны ў Кітаі}}
{{-}}
{{Халодная вайна}}
 
[[Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Кітаі|* ]]
[[Катэгорыя:Рэвалюцыі ў Кітаі]]
[[Катэгорыя:Рэвалюцыі XX стагоддзя]]
[[Катэгорыя:1927]]
[[Катэгорыя:1940-я]]
[[Катэгорыя:Грамадзянскія войны|ДаКітай]]
[[Катэгорыя:ІнтэрбелумМіжваенны перыяд]]