Розніца паміж версіямі «Радыус»

2 561 байт дададзены ,  12 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
др (робат Дадаем: az:Radius)
[[Файл:Straal-cirkel.png|thumb|Радыус акружнасці.]]
{{вызнч|1=Радыюс}} — адрэзак, што злучае [[цэнтр]] кола (сферы) з любым пунктам на гэтым коле.
 
'''Ра́дыус''' ({{lang-la|radius}} — спіца кола, прамень) — [[адрэзак]], які злучае цэнтр [[акружнасць|акружнасці]] (ці [[сфера|сферы]]) з любой крапкай, якая ляжыць на гэтай акружнасці (ці паверхні сферы), а таксама [[даўжыня]] гэтага адрэзка. Радиус складае палову [[диаметр]]а.
{{пачатак артыкулу}}
 
== Уласцівасці ==
[[Катэгорыя:Геаметрыя]]
* Радыус, праведзены ў кропку <math>A</math> акружнасці, перпендыкулярны акружнасці ў гэтай кропцы.
* Радыус, [[перпендыкуляр]]ны [[Хорда акружнасці|хордзе]], дзеліць яе напалову.
 
== Злучаныя вызначэнні==
* [[Цэнтральны вугал|''Цэнтральны вугал'']] у акружнасці —гэта [[вугал]], утвораны двума радыусамі.
* [[Радыус крывізны|'' Радыус крывізны'']] крывой —гэта радыус акружнасці, якая мае з гэтай крывой [[дотык]] другога парадку.
 
== Этымалогія ==
{{wiktionary|радиус}}
Слова «радыус» упершыню сустракаецца ў [[1569]] г. у французскага навукоўца [[П'ер дэ ла Раме|П'ера дэ ла Раме]], крыху пазней у [[Франсуа Виет]]а. Робіцца агульнапрынятым толькі ў канцы [[XVII стагоддзе]]а.
 
== Абагульненні ==
Радыусам [[мноства|мноства]] <math>M</math>, ляжалага ў [[метрычная прастора|метрычнай прасторы]] з метрыкай <math>\rho</math>, завецца велічыня <math>(\sup_{x,y \in M}\rho(x, y))/2</math>. Напрыклад, радыус ''n''-размерного [[гіперкуб]]а з бокам ''s'' роўны
: <math> r = \frac{s}{2}\sqrt{n}.</math>
 
== Глядзі таксама ==
* [[Атамны радыус]]
* [[Бораўскі радыус]]
* [[Гравітацыйны радыус]]
* [[Дэбаеўскі радыус экранавання]]
* [[Ионны радыус]]
* [[Кристалахімічны радыус]]
* [[Радыус инерцыі]]
* [[Радыус-вектар]]
* [[Радыус паварота]]
* [[Радыус папажэння]]
* [[Радыус ратацыі]]
 
[[Катэгорыя:Класічная геаметрыя]]
[[Катэгорыя:Метрычная геаметрыя]]
 
[[ar:نصف قطر]]
[[ast:Radiu (xeometría)]]
[[az:Radius]]
[[be:Радыюс]]
[[be-x-old:Радыюс]]
[[bg:Радиус]]