Розніца паміж версіямі "Вернер Карл Гайзенберг"

68 байтаў выдалена ,  5 месяцаў таму
др
вікіфікацыя з дапамогай AWB
др (вікіфікацыя з дапамогай AWB)
</gallery>
 
Выхад з сітуацыі ён знайшоў у накладанні абмежаванні на выкарыстанне класічных паняццяў, выяўленым матэматычна ў выглядзе [[Прынцып нявызначанасці Гейзенберга|суадносін нявызначанасцяў]]: «чым дакладней вызначана становішча, тым менш дакладна вядомы імпульс, і наадварот». Свае высновы ён прадэманстраваў вядомым разумовым эксперыментам з Гама-мікраскопам. Атрыманыя вынікі Гейзенберг выклаў у 14-старонкавым лісце Паўлі, які высока іх ацаніў. Бор, які вярнуўся з адпачынку ў [[Нарвегія|Нарвегіі]], быў не зусім задаволены і выказаў шэраг заўваг, але Гейзенберг адмовіўся ўносіць змены ў свой тэкст, згадаўшы аб прапановах Бора ў [[Постскрыптум|постскрыптумепостскрыптум]]е. Артыкул "аб наглядным змесце квантовотеоретической кінематыкі і механікі" з падрабязным выкладаннем прынцыпу нявызначанасці была атрымана рэдакцыяй ''Zeitschrift für Physik'' 23 сакавіка 1927 года.
 
[[Прынцып нявызначанасці Гейзенберга|Прынцып нявызначанасці]] не толькі адыграў важную ролю ў развіцці інтэрпрэтацыі [[Квантавая механіка|квантавай механікі]], але і падняў шэраг філасофскіх праблем. Бор звязаў яго з больш агульнай [[Канцэпцыя дадатковасці|канцэпцыяй дадатковасці]], якая развівалася ім у гэты ж час: ён тлумачыў суадносін нявызначанасцяў як матэматычнае выраз той мяжы, да якога магчыма выкарыстанне ўзаемна выключаюць (дадатковых) паняццяў. Акрамя таго, артыкул Гейзенберга прыцягнула ўвагу фізікаў і філосафаў да канцэпцыі вымярэння, а таксама да новага, незвычайнага разумення прычыннасці, прапанаванаму аўтарам: «... у моцнай фармулёўцы закона прычыннасці: „калі дакладна ведаць сучаснасць, можна прадказаць будучыню“, няправільная перадумова, а не заключэнне. Мы ў прынцыпе не можам даведацца сучаснасць ва ўсіх дэталях". Пазней, у 1929 годзе, ён увёў у квантавую тэорыю тэрмін "[[калапс хвалевага пакета]]", які стаў адным з асноўных паняццяў у рамках так званай "[[Капенгагенскай інтэрпрэтацыі]]" квантавай механікі.
=== Прыкладанні квантавай механікі ===
 
З'яўленне [[Квантавая механіка|квантавай механікі]] (спачатку ў матрычнай, а затым у хвалевай форме), адразу ж прызнанай навуковай супольнасцю, стымулявала хуткі прагрэс у развіцці квантавых уяўленняў, вырашэнні шэрагу канкрэтных праблем. Сам Гейзенберг у сакавіку 1926 скончыў сумесную з Йорданом артыкул, якая дала тлумачэнне анамальнага эфекту Зеемана з выкарыстаннем гіпотэзы [[Гаўдсміту]] і [[Уленбека]] аб [[Спін|спінеспін]]е электрона. У наступных працах, напісаных ужо з выкарыстаннем шредингеровского фармалізму, ён разгледзеў сістэмы некалькіх часціц і паказаў важнасць меркаванняў [[Сіметрыя|сіметрыі]] станаў для разумення асаблівасцяў спектраў [[Гелій|гелія]] (тэрмы пара - і артагелія), іёнаў [[Літый|літыя]], [[Двухатомныя малекулы|двухатомных малекул]], што дазволіла зрабіць выснову аб існаванні двух [[алатропных]] формаў вадароду — орта - і паравадароду. Фактычна Гейзенберг незалежна прыйшоў да [[Статыстыца Фермі — Дирака|статыстыцы Фермі — Дірака]] для сістэм, якія задавальняюць [[Прынцып Паўлі|прынцыпу Паўлі]].
 
У 1928 годзе Гейзенберг заклаў асновы квантавай тэорыі [[Ферамагнетыкі|ферамагнэтызма]] ([[мадэль Гайзенберга]]<ref>''А. К. Звездин.'' Модель Гейзенберга // Физическая энциклопедия. — 1988. — Т. 1. — С. 422.</ref>), выкарыстаўшы ўяўленне аб [[Абменныя сілы|абменных сілах]] паміж [[Электрон|электронаміэлектрон]]амі для тлумачэння так званага «малекулярнага поля», уведзенага [[П'ер Вейс|П'ерам Вейсам]] яшчэ ў 1907 годзе<ref>''М. Джеммер.'' Эволюция понятий квантовой механики. — С. 351.</ref>. Пры гэтым ключавую ролю адыгрывала адноснае кірунак спіной электронаў, якое вызначала сіметрыю прасторавай часткі хвалевай функцыі і, такім чынам, уплывала на прасторавае размеркаванне электронаў і электрастатычнае ўзаемадзеянне паміж імі. У другой палове 1940-х гадоў Гейзенберг распачаў няўдалую спробу пабудовы тэорыі [[Звышправоднасць|звышправоднасці]], у якой улічвалася толькі электрастатычнае ўзаемадзеянне паміж электронамі.{{зноскі}}
 
 
У 1928 годзе Гейзенберг заклаў асновы квантавай тэорыі [[Ферамагнетыкі|ферамагнэтызма]] ([[мадэль Гайзенберга]]<ref>''А. К. Звездин.'' Модель Гейзенберга // Физическая энциклопедия. — 1988. — Т. 1. — С. 422.</ref>), выкарыстаўшы ўяўленне аб [[Абменныя сілы|абменных сілах]] паміж [[Электрон|электронамі]] для тлумачэння так званага «малекулярнага поля», уведзенага [[П'ер Вейс|П'ерам Вейсам]] яшчэ ў 1907 годзе<ref>''М. Джеммер.'' Эволюция понятий квантовой механики. — С. 351.</ref>. Пры гэтым ключавую ролю адыгрывала адноснае кірунак спіной электронаў, якое вызначала сіметрыю прасторавай часткі хвалевай функцыі і, такім чынам, уплывала на прасторавае размеркаванне электронаў і электрастатычнае ўзаемадзеянне паміж імі. У другой палове 1940-х гадоў Гейзенберг распачаў няўдалую спробу пабудовы тэорыі [[Звышправоднасць|звышправоднасці]], у якой улічвалася толькі электрастатычнае ўзаемадзеянне паміж электронамі.{{зноскі}}
 
== Спасылкі ==
{{DEFAULTSORT:Гайзенберг}}
[[Катэгорыя:Асобы]]
[[Катэгорыя:ПостаціФізікі нямецкай фізікіГерманіі]]
[[Катэгорыя:Постаці фізікі XX стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі Германіі]]
292 560

правак