Розніца паміж версіямі "Беларуская палеаграфія"

др
няма тлумачэння праўкі
др
'''Беларуская палеаграфія''' ({{lang-grc|[[wikt:παλαιóς#Старажытнагрэцкі|παλαιóς]]}} «старажытны; важны» + {{lang-grc2|[[wikt:γράφω#Старажытнагрэцкі|γράφω]]}} «пісаць») — гісторыка-філалагічная дысцыпліна, якая вывучае гісторыю пісьма, заканамернасці развіцця графічных форм літар, пісьмовых знакаў, [[Шрыфт|шрыфт]], а таксама помнікі старага пісьменства з мэтай прачытаць яго, вызначыць аўтара, час і месца стварэння, аўтэнтычнасць тэксту і інш. Вывучэнне беларускай палеаграфіі адбываецца ў цеснай сувязі з такімі дысцыплінамі гістарычнага і лінгвістычнага напаўнення, як гісторыя беларускай літаратурнай мовы, беларуская [[дыялекталогія]], [[гістарычная граматыка]] [[Беларуская мова|беларуская мова]], [[тэксталогія|тэксталогія]], [[археаграфія]], [[дыпламатыка]], [[сфрагістыка]], [[геральдыка|геральдыка]] і інш.
 
== Пачатак палеаграфіі ==
== Беларуская палеаграфія як навука ==
[[File:Yefim Karskiy c1890s.jpg|thumb|left|Яўхім Фёдаравіч Карскі]]
У XI−XII стст. пачынаюць фарміравацца манастырскія бібліятэкі, дзе манахі не толькі збіраюць кнігі, але і перапісваюць іх. Найбольш вядомая бібліятэка [[Сафійскі сабор (Полацак)|Полацкага Сафійскага сабора]] (1066). Узнікаюць прыватныя бібліятэкі князёў полацкіх, [[Кірыла Тураўскі|Кирилы Тураўскага]]. У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі сярод рукапісных кніг і архіўных матэрыялаў XIV—XXI стст. (больш за 1,7 тыс. адзінак захоўвання), створаных на славянскіх, заходняеўрапейскіх і ўсходніх мовах, — ёсць рукапісныя кнігі беларускага паходжання: [[Евангелле|евангеллі]], пралогі, [[службоўнік]]і, [[жыцця святых]], зборнікі слоў і [[Павучанні|павучанняў]] і іншыя рукапісныя кніжныя помнікі ― [[Тураўскае Евангелле]] XII ст., [[Полацкае Евангелле]] XII ст., [[Аршанскае Евангелле]] XII ст., [[МінскаеМенскае Евангелле]] XIV ст., [[Лаўрышаўскае Евангелле]] XIV ст., [[Друцкае Евангелле]] XIV ст., [[Мсціжскае Евангелле]] XIV ст., [[Жыровіцкае Евангелле]] XV ст., [[Малажухавіцкае Евангелле]] канца XV ст., [[Десяціглаў]] (Біблія Мацвея Дзясятага) пачатку XVI ст., [[Слуцкае Евангелле]] XVI ст., [[Шарашоўскае Евангелле]] XVI ст. Славянскія рукапісы гэтага часу маюцца і ў бібліятэцы Акадэміі навук Украіны<ref>{{кніга|аўтар=Добрянский Ф. Н.|загаловак= Описание рукописей Виленской публичной библиотеки|спасылка=|месца=Вільня|выдавецтва=|год=1882|том= LVI|старонкі=|старонак=533|isbn=}}</ref><ref>{{кніга|аўтар= Геппенер М. В., Візир М. П., Шубинський Й. Ст.|загаловак=Слоў'янскі рукапісы XI-XIV ст. у фондах Відділу рукописів Центральної наукової бібліотеки Академії навук Української РСР: Огляд, опис, публ.|спасылка=|месца= К.|выдавецтва=Наукова думка|год=1969|старонкі=|старонак=152|isbn=}}</ref><ref>{{кніга|аўтар=|загаловак=Кніга Беларусі: 1517-1917: Зводны каталег|спасылка=|месца=Мн.|выдавецтва= Дзярж. б-ка БССР імя У. І. Леніна, БелСЭ|год=1986|старонкі=|старонак=614|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар= Будзько І. У.|загаловак= Старажытныя полацкія евангеллі-апракасы: лінгвістычныя і тэксталагічныя адметнасці|спасылка=|выданне=Сімяон Полацкі: светапогляд, грамадска-палітычная і літаратурная дзейнасць: (матэрыялы III Міжнароднай навуковай канферэнцыі, 19-20 лістапада 2009 г.): да 380-годдзя Сімяона Полацкага|месца=Мн.|выдавецтва=|год=2010|старонкі=5−18|старонак=|isbn=}}</ref>.
 
З сярэдзіны XV да XVIII стагоддзя практыкуецца выкарыстанне беларускага тыпу царкоўнаславянскай мовы, − напрыклад, Новоградский пралог 1512 года, створаны ў 1512 годзе пры [[Барысаглебская царква (Навагрудак)| Навагрудскім саборы свв. Барыса і Глеба]] па загадзе кіеўскага мітрапаліта [[Іосіф II Солтан| Іосіфа II Солтана]]; у бібліятэцы [[Супрасльскі Дабравешчанскі манастыр| Супрасльскага манастыра]] была праведзена праца па яго моўным асаблівасцям і крыніцах<ref>{{артыкул|аўтар=Чистякова М. В.|загаловак= К истории новогрудской редакции Пролога|спасылка= https://www.researchgate.net/publication/330711687_K_istorii_novogrudskoj_redakcii_Prologa_na_materiale_spiskov_sentabrskogo_polugodia|издание=SLAVISTICA VILNENSIS. Kalbotyra.|месца=Вільнюс|выдавецтва=|год=2011|том=56(2)|старонкі=121−126|старонак=|isbn=}}</ref>.