Шыман Марцін Касакоўскі: Розніца паміж версіямі

+ лінкі, шаблон
[недагледжаная версія][недагледжаная версія]
Няма тлумачэння праўкі
(+ лінкі, шаблон)
[[Image:Szymon Marcin Kossakowski.jpg|thumb]]
{{вызнч|1=Шыман Марцін}} {{вызн|1=Касакоўскі}} ([[1741]] — [[25 красавіка]] [[1794]], [[Вільня]]) — палітычны дзеяч [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], апошні[[польны вялікігетман ілітоўскі]], польныапошні [[вялікі гетман літоўскі]], удзельнік [[Барская канфедэрацыя|барскай]] і [[Таргавіцкая канфедэрацыя|таргавіцкай]] канфедэрацыі.
 
== Жыццяпіс ==
Адукацыю атрымаў у езуіцкай калегіі ў Коўна і ў Кенігсбергскім універсітэце. Спачатку падтрымліваў Станіслава Аўгуста, але затым выступіў з рэзкай крытыкай яго на Рэпінскім сойме і далучыўся да Барскай канфедэрацыі. Увосень 1768 г. наступ расійскіх войскаў вымусіў яго выехаць у Прусію. За мяжой у Саксоніі і Турцыі праводзіў дзейнасць, накіраваную на звяржэнне Станіслава Аўгуста.
 
Адукацыю атрымаў у езуіцкай калегіі ў [[Коўна]] і ў Кенігсбергскім універсітэце. Спачатку падтрымліваў [[С. А. Панятоўскі|Станіслава Аўгуста]], але затым выступіў з рэзкай крытыкай яго на [[Рэпінскі сойм|Рэпінскім сойме]] і далучыўся да Барскай канфедэрацыі. Увосень [[1768]] г. наступ расійскіх войскаў вымусіў яго выехаць у [[Прусія|Прусію]]. За мяжой у Саксоніі і Турцыі праводзіў дзейнасць, накіраваную на звяржэнне Станіслава Аўгуста.
Па вяртанні, правадырнічаючы сіламі канфедэратаў у Вялікім княстве Літоўскім, атрымаў шэраг перамог над расійскімі войскамі. Яго атрад у 4 тысячы чалавек здзейсніў удалы рэйд па Смаленшчыне, затым пераход праз Курляндыю, Прусію і Мазавію ў Вялікую Польшчу.
 
Па вяртанні, правадырнічаючыкамандуючы сіламі канфедэратаў у [[ВКЛ|Вялікім княстве Літоўскім]], атрымаў шэраг перамог над расійскімі войскамі. Яго атрад у 4 тысячы чалавек здзейсніў удалы рэйд па [[Смаленск|Смаленшчыне]], затым пераход праз [[Курляндыя|Курляндыю]], Прусію і Мазавію[[Мазовія|Мазовію]] ў [[Вялікая Польшча|Вялікую Польшчу]].
У 1775 г. пагадніўся з каралём і стаў адным з кіраўнікоў прарасійскай групоўкі. У 1790 г. ў чыне генерал-маёра паступіў у расійскае войска і ўдзельнічаў у баявых дзеяннях супраць Турцыі на Балканах. Стаў адным з арганізатараў і кіраўнікоў Таргавіцкай канфедэрацыі. У 1792 г. расійскі корпус пад яго камандаваннем пачаў наступ на тэрыторыю Рэчы Паспалітай з боку Полацку. Ва ўзятай расійскімі войскамі ў студзені 1792 г. Вільні абвясціў сябе польным гетманам літоўскім. У 1793 г. стаў вялікім гетманам літоўскім.
 
У [[1775]] г. пагадніўся з каралём і стаў адным з кіраўнікоў прарасійскай групоўкі. У [[1790]] г. ў чыне генерал-маёра паступіў у расійскае войска і ўдзельнічаў у баявых дзеяннях супраць [[Асманская імперыя|Турцыі]] на [[Балканы|Балканах]]. Стаў адным з арганізатараў і кіраўнікоў Таргавіцкай канфедэрацыі. У [[1792]] г. расійскі корпус пад яго камандаваннем пачаў наступ на тэрыторыю Рэчы Паспалітай з боку Полацку[[Полацк]]у. Ва ўзятай расійскімі войскамі ў студзені [[1792]] г. Вільні абвясціў сябе польным гетманам літоўскім. У [[1793]] г. стаў вялікім гетманам літоўскім.
Падчас [[паўстанне 1794|паўстання 1794]] г. быў арыштаваны паўстанцамі і павешаны на шыбеніцы на Ратушнай плошчы ў Вільні.
 
== Гл. таксама ==
* [[Барская канфедэрацыя]]
* [[Таргавіцкая канфедэрацыя]]
== У Сеціве ==
* [http://www.vaga.lt/index.php?s_id=6&p_id=84&act=show&lang=lt&inforeklama_vaga=133f196ee21e6f97a3890addf4a796a8 Knyga apie Simoną Kosakovskį]
* [http://www.voruta.lt/article.php?article=524 Knygos apie Simoną Kosakovskį pristatymas]
 
 
{{БлокПА
|т= [[Вялікі гетман літоўскі]]
|ч= [[1793]]—[[1794]]
|п= [[Міхал Казімір Агінскі]]
|н= —
|т2= [[Польны гетман літоўскі]]
|ч2= [[1792]]—[[1793]]
|п2= [[Людвік Тышкевіч]]
|н2= [[Юзэф Забела]]
|пр= м
|нр= м
|тш= Сімон Марцін Касакоўскі
}}
{{DEFAULTSORT:Касакоўскі Сімон Марцін}}
[[Катэгорыя:Асобы]]