Розніца паміж версіямі "Бурундзі"

382 байты выдалена ,  4 месяцы таму
клічнікі не адпавядаюць энцыклапедычнаму стылю
(клічнікі не адпавядаюць энцыклапедычнаму стылю)
 
|Найбуйнейшыя гарады =Бужумбура, [[Гітэга]]
|Пасады кіраўнікоў =[[Прэзідэнт Бурундзі|Прэзідэнт]]<br />[[Віцэ-прэзідэнт]]<br />[[Віцэ-прэзідэнт]]
|Кіраўнікі =[[Эварыст Ндаішыміе]]<br />[[Тэранс Сінунгуруза]]<br />[[Джэрвэйс Руф'ікірыРуф’ікіры]]
|Месца па плошчы =145
|Плошча =27 830
|Заўвагі =
}}
'''Буру́ндзі''' ({{lang-fr|Burundi}}, {{lang-rn|Burundi}}), '''Рэспу́бліка Буру́ндзі''' ({{lang-fr|République du Burundi}}, {{lang-rn|Republika y'u Burundi}}) — дзяржава размешчаная ў цэнтральнай частцы [[Усходняя Афрыка|Усходняй Афрыкі]] ў раёне [[Вялікія Афрыканскія азёры|Вялікіх Азёр]]. Не мае выхаду да мора. Тэрыторыя — 27,8 тыс. км²  — за Бурундзі меншыя па плошчы толькі чатыры краіны мацерыковай Афрыкі. Насельніцтва — 11,8 млн чал. (2020). Мяжуе з [[Руанда]]й на поўначы, з [[Танзанія]]й на ўсходзе і паўднёвым усходзе, з [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга|Дэмакратычнай Рэспублікай Конга]] на захадзе; на паўднёвым усходзе абмываецца возерам [[Танганьіка]]. Клімат — субэкватарыяльны.
 
Разам з [[Руанда]]й і яшчэ трыма краінамі ([[Лесота]], [[Эсваціні]] і [[Батсвана]]) Бурундзі з'яўляюццаз’яўляюцца рэдкім у [[Афрыка|Афрыцы]] выпадкам тэрытарыяльнага спадкаемства аўтэнтычнай дзяржавы  — каралеўства Бурундзі. У пачатку ХХ стагоддзя Бурундзі ўваходзіла ў склад германскіх калоній (пад назвай Урундзі), а пасля [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] была падмандатнай тэрыторыяй Бельгіі. Незалежнасць атрымала ў 1962 годзе адначасова з Руандай. У 1966 перайшла да рэспубліканскай формы кіравання. З таго часу перажыла шэраг пераваротаў і этнічных канфлікаў, у тым ліку дзве грамадзянскія вайны і два генацыды (самы жорсткі ў 1993) ды падаўленне пратэстаў з наступнай ізаляцыяй краіны ў 2015.
 
Бурундзі  — прэзідэнцкая рэспубліка з аўтарытарнай формай кіравання. Цягам апошніх 15 гадоў (2005-20202005—2020) краінай кіраваў [[П’ер Нкурунзіза]], што праявіў сябе класічным дыктатарам, калі ў 2015 задушыў спробу дзяржаўнага перавароту і масавыя пратэсты, ідучы на трэці тэрмін. У 2020 годзе Нкурунзіза нечакана памёр, што вывела Бурундзі (рэдкі выпадак!) уў топ сусветных навін, бо прэзідэнт быў [[Пандэмія COVID-19|covid-дысідэнтам]].
 
Сталіцамі сённяшняй Бурундзі лічацца два гарады: ад колішняй сталіцы [[Горад Бужумбура|Бужумбуры]] (больш за 1  млн. жыхароў) адміністрацыйныя функцыі перайшлі да горада [[ГіцегаГітэга]] (каля 50 тыс. жыхароў), куды цягам 2019-20222019—2022 маюць перабрацца ўсе галіны ўлады. Нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці (1 ліпеня 1962). Дзяржаўныя мовы — французская, кірундзі і англійская.
 
Адрозніваецца незвычайна высокай шчыльнасцю насельніцтва. У этнічным складзе насельніцтва пераважаюць [[хуту]] (85 %), другі значны народ - — [[тутсі]]. Узровень урбанізацыі вельмі нізкі  — станам на 2019 у гарадах жыве ўсяго 13,4  % насельніцтва! .
 
Бурундзі адносіцца да ліку найменш развітых краін свету. ВУП на душу насельніцтва (нават разлічаны па ППЗ!) не перавышае 1000 даляраў. Каля 90  % эканамічна актыўнага насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы. Часам здараецца, што жыхары бедных аграрных краін задаволены сваім жыццём, але гэта не пра Бурундзі: у 2018 краіна заняла апошняе месца ў сусветным рэйтынгу шчасця.<ref>https://www.theguardian.com/world/2018/mar/14/finland-happiest-country-world-un-report</ref>
 
Грашовая адзінка — бурундзійскі франк (каля 3000 бурундз. фр. за 1 дол. ЗША ў верасні 2020)<ref>https://www.tourprom.ru/information/currency/burundi/</ref>. Бурундзі з'яўляеццаз’яўляецца членам [[Афрыканскі Саюз|Афрыканскага Саюза]]. У 2009 увайшла ў склад Усходне-Афрыканскай Супольнасці, што ўзмацніла сувязі з суседзямі.<ref>https://www.eac.int/</ref>.
 
== Геаграфія ==
[[File:Burundi map be.png|thumb|Карта Бурундзі]]
[[File:Burundi Topography.png|thumb|left|Рэльеф Бурундзі]]
Становішча Бурундзі ва ўсходняй, найбольш прыўзнятай, частцы Афрыкі абумоўлівае пласкагорны характар рэльефу з сярэднімі вышынямі 1000-20001000—2000 метраў і значнымі іх перападамі. Самы нізкі пункт  — урэз вады возера [[Танганьіка]] (773 м), найвышэйшы  — 2684  м., усяго за 20 кіламетраў на ўсход,  — гара Хеха ў хрыбце Бурундзі. Перапады вышынь, а разам і высокая сейсмічнасць, абавязаны праходжанню праз тэрыторыю краіны заходняй галіны [[Вялікая рыфтавая даліна|Усходне-Афрыканскагіх разломаў]].
 
Клімат Бурундзі пераходны ад экватарыяльнага (на паўночным захадзе) да субэкватарыяльнага, з двума сезонамі дажджоў: у верасні-лістападзе і лютым-маі  — гэтак званыя зенітальныя дажджы, і двума сухімі сезонамі між імі. Сярэдняя колькасць ападкаў складае ад 1300 да 1600  мм. Тэмпературы не празмерна высокія дзякуючы значнай вышыні над узроўнем мора.
 
[[File:Burundi landscape.jpg|thumb|Савана ў Бурундзі]]
Нягледзячы на гідраграфічную дамінанту возера Танганьіка, што разлеглася ў рыфтавай даліне на паўднёва-ўсходняй мяжы, большая частка тэрыторыі Бурундзі адносіцца да басейна возера [[Вікторыя (возера)|Вікторыя]]. Галоўная рака краіны  — [[Рувубу]], што пачынаецца на поўдні, цячэ на паўночны ўсход і ў рэшце рэшт далучаецца да Кагеры  — прызнанага вытоку Ніла. Такім чынам, Бурундзі можа з гонарам назваць сябе калыскай вялікай афрыканскай ракі. Прынамсі, многія географы лічаць даўжыню Ніла ад вытока Руверонзы  — прытока Рувубы.
 
Большая частка тэрыторыі Бурундзі занята саванамі з тыпова афрыканскімі флорай і фаўнай. У вобласці экватарыяльна клімату на паўночным захадзе захаваліся вільготныя лясы. Аднак завысокі антрапагенны ціск пакідае мала шанцаў слаўным насельнікам саван і гілей, як і самім гілеям. Каб захаваць хоць нейкія некранутыя ўчасткі прыроды, ў 1982 былі створаны нацыянальныя паркі Кібіра (ахоўваюцца экватарыяльныя лясы) і Рувубу (саванавая і прырэчная фаўна: нільскія кракадзілы, бегемоты, [[Буйвал афрыканскі|буйвалы]], [[Kobus ellipsiprymnus|вадзяныя казлы]].
== Гісторыя ==
{{main|Гісторыя Бурундзі}}
Карэннымі насельнікамі бурундзійскіх земляў лічацца [[тва]]  — прадстаўнікі негрыльскай малой расы, адна з галін пігмеяў. На працягу апошніх 500 гадоў тэрыторыю Бурундзі засялілі народы земляробаў [[хуту]] і пастухоў [[тутсі]], што лёгка скарылі тва. У ХVII-XIX стагоддзях існавала незалежнае каралеўства Бурундзі, дзе нешматлікія тутсі дамінавалі над хуту; тва займалі самую нізкую прыступку ў іерархіі. На чале дзяржавы стаяў ''мвамі'' (літаральна ''ўладар''), якому падпарадкоўвалася племянная арыстакратыя. Каралеўства ад пачатку існавання значна пашырыла свае межы.
 
[[File:Flag of the German East Africa Company.svg|thumb|Сцяг Германскай Усходне-Афрыканскай кампаніі]]
У канцы ХІХ стагоддзя на землі вакол Вялікіх азёр паквапілася [[Германская імперыя|Германія]]. Спачатку каланіяльныя інтарэсы Германскай імперыі прадстаўляла Германская Усходне-Афрыканская кампанія, аднак ужо ў 1891 пры непасрэдным удзеле Берліна была створана калонія [[Германская Усходняя Афрыка]], куды ўвайшлі Руанда, Урундзі (тады Бурундзі вымаўлялі менавіта так) і Танганьіка (мацерыковая частка Танзаніі). Неўзабаве, пасля паразы ў [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайне]], Руанда і Урундзі адышлі да [[Бельгія|Бельгіі]]. У 1919-19461919—1946 дзве будучыя незалежныя дзяржавы юрыдычна былі падмандатнай тэрыторыяй Бельгіі пад назвай Руанда-Урундзі, з 1946 і да заваёвы незалежнасці — падапечнай тэрыторый ААН Руанда-Урундзі пад кіраваннем усё той жа Бельгіі. 1 ліпеня 1962 на палітычнай карце свету паўстала каралеўства Бурундзі.
 
[[File:Plaza de la Independencia.JPG|thumb|left|Плошча незалежнасці ў [[Бужумбура|Бужумбуры]]]]
З 1966 года, пасля звяржэння манархіі і ўсталявання ў краіне аднапартыйнай і аўтарытарнай рэспубліканскай формы кіравання, адзначаецца вельмі нестабільнае палітычнае становішча, якое з цягам часу пагаршалася шэрагам узброеных канфліктаў на этнічнай глебе. У 1970-я і 1990-я Бурундзі перажыла дзве грамадзянскія вайны і два генацыды!. Узброеная барацьба за ўладу ў Бурундзі этнічных груп хуту і тутсі (адпаведна 85 % і 14 % насельніцтва) максімальна абвастрылася ў 1993 годзе і выклікала шматгадовы палітычны і эканамічны крызіс у краіне, абрынуўшы яе да ліку найбяднейшых у свеце. 6 красавіка 1994 прэзідэтгода прэзідэнт Бурундзі Сіпрыен Нтар'яміраНтар’яміра разам з руандыйскім калегам загінуў у авіякатастрофе, што стала падставай для [[Генацыд у Руандзе|генацыду тутсі]] ў Руандзе і далейшай эскалацыі канфлікту ў Бурундзі.
авіякатастрофе, што стала падставай для [[Генацыд у Руандзе|генацыду тутсі]] ў Руандзе і далейшай эскалацыі канфлікту ў Бурундзі.
 
У ліпені 1996 года да ўлады ў Бурундзі ізноў прыйшлі ваенныя на чале з маёрам П. БуйояБуёя (тутсі), які ўжо займаў пост прэзідэнта (1987—1993). Распачатыя ў чэрвені 1998 міжбурундзійскія перамовы пры пасрэдніцтве былога прэзідэнта Танзаніі Д. Ньерэрэ, а затым былога прэзідэнта ПАР [[Нельсан Мандэла|Н. Мандэлы]] завяршыліся падпісаннем у Арушэ «Дамовы аб міры і нацыянальным прымірэнні» (28 жніўня 2000). У адпаведнасці з дасягнутымі дамоўленасцямі ў 2001 у Бурундзі пачаўся пераходны перыяд, які завяршыўся ў жніўні 2005 пасля паспяхова праведзеных рэферэндуму па прыняцці новай канстытуцыі і выбараў ва ўладныя структуры ўсіх узроўняў. 7 верасня 2006 падпісана «Дамова аб поўным спыненні агню» паміж урадам і апошнім апазіцыйным узброеным рухам Бурундзі — «Фронтам нацыянальнага вызвалення» (ФНЛ).
 
31 снежня 2006 года была завершаная дзейнасць адкрытай у чэрвені 2004 года Місіі ААН у Бурундзі (ОНЮБ), якая была замененая на «Аб’яднаныя прадстаўніцтвы ААН у Бурундзі» (БІНЮБ). Аднак цяпер краіну чакала выпрабаванне аўтарытарызмам. У 2015 годзе Бурундзі ахапіў чарговы палітычны крызіс, калі прэзідэнт [[П’ер Нкурунзіза]] пайшоў на трэці тэрмін. У выніку задушэння пратэстаў незадаволенай палітычным працэсам апазіцыі загінула каля 1700 чалавек, больш за 350 000 адправілася ў выгнанне.<ref>https://www.hrw.org/report/2018/05/18/we-will-beat-you-correct-you/abuses-ahead-burundis-constitutional-referendum</ref>
 
== Дзяржаўны лад ==
{{main|Палітыка Бурундзі}}
[[File:President Nkurunziza of Burundi (6920275109).jpg|thumb|[[П’ер Нкурунзіза]]. У маладосці фізрук. Трохразовы прэзідэнт Бурундзі (2005-20202005—2020). covid-дысідэнт.]]
У 1992 была прынята першая дэмакратычная Канстытуцыя. У 1998 былі прыняты некаторыя змены  — пашырана колькасць месцаў у параменце, уведзены пасады віцэ-прэзідэнтаў. На рэферэндуме 2005 была прынята новая Канстытуцыя, згодна з якой Бурундзі з'яўляеццаз’яўляецца дэмакратычнай прэзідэнцкай рэспублікай са шматпартыйнай сістэмай. У краіне зарэгістравана каля двух дзясяткаў палітычных партый. Таксама Канстытуцыя замацоўвае этнічны і гендарны баланс пры размеркаванні пасадаў ва ўрадзе: 60 % — хуту, 40 % — тутсі; 30 % ад агульнага ліку пасадаў — жанчыны.
 
Урад складаецца з 19 міністраў і 7 віцэ-міністраў. Заканадаўчая ўлада належыць парламенту, які складаецца з Нацыянальнага сходу (ніжняя палата — 123 дэпутаты, старшыня — Геласе Нбаберабе (з 2020)) і Сената (верхняя палата — 43 дэпутатаў, старшыня — Рывер'енРывер’ен Ндзікурыё).
 
Тым не менш, як і многія афрыканскія краіны, Бурундзі аказалася ў закладніках аўтарытарызму. Абраны ў жніўні 2005 прэзідэнтам П’ер Нкурунзіза стаяў на чале дзяржавы на працягу 15 гадоў да сваёй смерці ў чэрвені 2020. У палітычным жыцці з таго самага 2005 года дамінуе прапрэзідэнцкая партыя «Нацыянальны савет у абарону дэмакратыі — Сілы ў абарону дэмакратыі» (СНДД/ФДД), прадстаўнікі якой займаюць большасць урадавых крэслаў, ім належаць вышэйшыя пасады ў ключавых міністэрствах — знешніх зносін і міжнароднага супрацоўніцтва, унутраных спраў і грамадскай бяспекі, юстыцыі і фінансаў; а таксама большасць месцаў у парламенце, урадзе і органах мясцовага самакіравання. Іншадумства пераследуецца: так Жэрве Руфьікіры, старшыня Сената ў 2005—2015, вымушаны быў пакінуць пасаду, а затым краіну, пасля таго, як выступіў супраць замаху П'ераП’ера Нкурунзізы на трэці тэрмін.<ref>https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2016/04/21/sliding-towards-anarchy</ref>
 
Найбольш уплывовыя апазіцыйныя партыі — Партыя за нацыянальны прагрэс (УПРОНА), якая прадстаўляе ў асноўным інтарэсы народнасці тутсі; Фронт за дэмакратыю ў Бурундзі (ФРОДНБУ) — адпаведна хуту. Інтарэсы радыкальна настроенай часткі тутсі адлюстроўвае Партыя нацыянальнага адраджэння (ПАРЕНА). Маецца таксама звыш дзясятка невялікіх партый, якія ў палітычным плане ў асноўным асацыююцца з УПРОНА і ФРОДНБУ.
 
=== Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел ===
Бурундзі дзеліццападзяляецца на 18 правінцый<ref>http://www.statoids.com/ubi.html</ref>, у складзе якіх 117 камун падзяляюцца на 2638 collines. У перакладзе з дзяржаўнай французскай collines азначае "«ўзгорак"». Дарэчы, у рускай версіі Вікіпедыі так і скалькавана: "«2638 холмов"», аднак мы лічым мэтазгодным пакінуць найменне самай дробнай адзінкі без перакладу.
 
У 2000 годзе сталічныя правінцыя Бужумбура падзялілася на дзве правінцыі  — Бужумбура-Мэры і Бужумбура-Рураль, што азначае Бужумбура гарадская і сельская адпаведна. У 2015 з дзвюх камун Бужумбуры-Рураль і трох камун правінцыі Буруры ўзнікла апошняя, 18-я правінцыя —Румонге. Румонгэ.
 
== Насельніцтва ==
=== Адносіны з Беларуссю ===
Вось што агульнага адшукалася ў Беларусі і Бурундзі:
* геаграфічная даўгата і сонечны час (з усходняй Беларуссю)
* блізкасць ў алфавітным спісе краін
* падобныя стылі дзяржаўнага кіравання
Больш, на жаль Беларусь і Бурундзі нічога не аб'ядноўвае.
 
== Насельніц''тва'' ==
{{main|Насельніцтва Бурундзі}}
[[File:Population pyramid of Burundi 2015.png|thumb|Полава-ўзроставая піраміда Бурундзі, 2015]]
У 1950-м у Бурундзі жылі 2,5  млн чалавек, у 2020  — амаль 12  млн. Гэта азначае, што натуральны прырост насельніцтва Бурундзі такі ж высокі (2,85  % у 2020), як і паўсюль у Трапічнай Афрыцы.<ref>https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/by.html</ref> [[Сумарны каэфіцыент нараджальнасці|На адну бурундзійку]] прыходзіцца ў сярэднім 5,3 дзяцей. Не дзіва, што асобы да 15 гадоў складаюць 44  % насельніцтва  — гэта ўтрая-ўчацвёра вышэй за еўрапейскія паказчыкі, а сярэднестатыстычнаму жыхару краіны няма і 18 гадоў. Сярэдняя працягласць жыцця апошнім часам узрасла да амаль 67 гадоў, таму каэфіцыент смяротнасці ў Бурундзі адзін з самых нізкіх у свеце (усяго 6  ‰).
 
[[File:Children in Bujumbura.jpg|thumb|left|Дзеткі ў [[Бужумбура|Бужумбуры]]]]
У этнічным складзе насельніцтва пераважаюць [[хуту]] (85  %), другі значны народ  — [[тутсі]], распаўсюджаны таксама [[тва]]. Дзяржаўныя мовы — французская і кірундзі (або проста [[рундзі]], мова групы нігер-конга). У 2014 трэцяй дзяржаўнай мовай стала [[англійская мова|англійская]].<ref>https://web.archive.org/web/20151117024558/http://www.iwacu-burundi.org/blogs/english/english-is-now-official-language-of-burundi/</ref>
 
Больш за 80 % насельніцтва вызнаюць хрысціянства (у асноўным каталіцтва, 15-25  %  — пратэстанты розных дэнамінацый), ад 2 да 5  % — мусульмане-суніты (пражываюць пераважна ў гарадах), астатнія бурундзійцы трымаюцца мясцовых традыцыйных вераванняў.
 
[[File:View of bujumbura.JPG|thumb|Цэнтральная вуліца Бужумбуры]]
Край адрозніваецца незвычайна высокай шчыльнасцю насельніцтва (больш за 400 чалакекчалавек на км²!), у Афрыцы паказчык вышэй толькі ў суседняй Руандзе і на некаторых астравах. Жыхары размеркаваны па краіне даволі раўнамерна, але найбольш густа заселеныя поўнач і ўзбярэжжа возера Танганьіка. Узровень урбанізацыі вельмі нізкі  — станам на 2019 у гарадах жыве ўсяго 13,4  % насельніцтва. Прычым, як гэта часта бывае ў краінах, што развіваюцца, роля сталічнай агламерацыі гіпертрафавана: у Бужумбуры і ваколіцах жыве больш за мільён чалавек  — ледзьве не ўсё гарадское насельніцтва Бурундзі. Наданне сталічных функцый гораду [[ГіцегаГітэга]]  — старая сталіца і другі па велічыні (41 тыс.жыхароў) населены пункт краіны  — мусіць прывесці да яго паскоранага росту.
 
Каля 32 % насельніцтва Бурундзі непісьменныя, і гэта пры тым што за пачатковы адрэзак ХХІ стагоддзя непісьменнасць значна скарацілася. Меней за 60 % дзяцей наведваюць пачатковую школу.
== Эканоміка ==
{{main|Эканоміка Бурундзі}}
[[File:Des hommes au travail.jpg|thumb|90  % бурундзійцаў занята ў сельскай гаспадарцы]]
Бурундзі — аграрная краіна са слабаразвітай эканомікай, знаходзіцца ў ліку найменш развітых дзяржаў свету. Акрамя агульных для самага беднага рэгіёна свету праблем, яшчэ бяднейшай Бурундзі робяць адсутнасць выхаду да мора і значных прыродных рэсурсаў. Па ўзроўні ВУП на душу насельніцтва па ППЗ (2020) займае месца ад 185 па 190 (у залежнасці ад колькасці класіфікаваных краін у рэйтынгу), канкуруючы за апошні радок з [[Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка|ЦАР]].<ref>https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?most_recent_value_desc=true</ref> Чатыры пятых насельніцва краіны жывуць за рысай беднасці. Паступленне валюты залежыць ад умоваў надвор'янадвор’я і сусветных цэнаў на каву і чай. Каля 40  % нацыянальнага прыбытку прыходзіцца на замежную дапамогу.
 
[[File:Burundi - Lake Tanganyika fisheries.jpg|thumb|left|Рыбакі на [[Танганьіка|Танганьіцы]]]]
Амаль 90 % працаздольнага насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы, якая складае каля 40  % ВУП і дзе вырабляецца каля 40 % экспарту.<ref>https://atlas.cid.harvard.edu/explore?country=17&product=undefined&year=2018&productClass=HS&target=Product&partner=undefined&startYear=undefined</ref>, пры тым, што большая частка сектару адносіцца да нетаварнай сельскай гаспадаркі. Асноўнымі культурамі з’яўляюцца: [[кава]], чай, [[цукровы трыснёг]], бананы, [[рыс]], бавоўна, [[кукуруза]]. На возеры Танганьіка развіта рыбалоўства. Хуткі рост насельніцтва і адсутнасць адэкватнай зямельнай палітыкі прыводзяць да пастаяннага недахопу прадуктаў харчавання.
 
Прамысловасць развіта слаба, яе доля ў структуры ВУП складае каля 15 %, пераважае здабыўная галіна. З апрацоўчай маюцца заводы па вытворчасці сельгасінвентара, будматэрыялаў, а таксама дрэваапрацоўчы, мылаварны, шкляны, тэкстыльны і піваварны камбінаты.
 
Галоўнымі артыкуламі імпарту з’яўляюцца прадукты харчавання, аўтамабілі, нафтапрадукты і папера; экспартуюцца золата (43  % экспарту ў 2018), кава (у 2000-х яна давала 80 % валютных паступленняў), чай, цукар, руды каляровых металаў ([[волава]], [[вальфрам]] ды [[цырконій]]), дрэва. Экспартная выручка складае 50 % ад выдаткаў на імпарт.
 
[[File:Truck and bicylists near Gitega, Burundi.jpg|thumb|Гасцінец на [[ГіцегаГітэга|ГіцегуГітэгу]]. Заасфальтавана тут менш за 10  % дарог. А яшчэ бурундзіцы шануюць [[веласіпед|ровары]]]]
Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі з’яўляюцца краіны субрэгіёна, з далёкага замежжа  — [[Бельгія]], [[Францыя]], [[Германія]], [[Кітай]], [[Саудаўская Аравія]], [[Індыя]]. У 2010-х галоўным імпарцёрам для тавараў Бурундзі сталі [[Аб'яднаныяАб’яднаныя Арабскія Эміраты]], якія скупляюць усё золата.
 
Працягласць шашэйных і грунтавых дарог складае парадку 6 тыс. км. Суднаходства здзяйсняецца ў асноўным па возера Танганьіка і рэках яго басейна. Праз порт Бужумбуры на Танганьіцы ажыццяўляецца асноўная частка знешняга гандлю  — тавары плывуьплывуць у Танзанійякітанзанійскі азёрны порт [[Кігома]], адкуль на чыгунцы трапляюць да акіяна. У Бужумбуры маецца аэрапорт міжнароднага класа  — адзіны на ўсю краіну з асфальтавай УПП. Самы папулярны накірунак  — [[Кігалі]], сталіца суседняй Руанды. Асноўнымі авіяперавозчыкамі з’яўляюцца замежныя «Эфіопія эрлайнс» і, «Кенія эрвейс» дыі інш.. Чыгуначная сетка адсутнічае. Ёсць план на далёкую перспектыву: злучыць чыгункай Бужумбуры з [[Кігалі]] і [[Кампала]]й з далейшым выхадам на Кенію.
 
{{зноскі}}