Палітыка Бурундзі: Розніца паміж версіямі

няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][дагледжаная версія]
дрНяма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
 
[[File:President Nkurunziza of Burundi (6920275109).jpg|thumb|[[П’ер Нкурунзіза]]. У маладосці фізрук. Трохразовы прэзідэнт Бурундзі (2005-20202005—2020). covid-дысідэнт.]]
[[Бурундзі]]  — прэзідэнцкая рэспубліка з аўтарытарнай формай кіравання. Цягам апошніх 15 гадоў (2005-20202005—2020) краінай кіраваў [[П’ер Нкурунзіза]], што праявіў сябе класічным дыктатарам, калі ў 2015 задушыў спробу дзяржаўнага перавароту і масавыя пратэсты, ідучы на трэці тэрмін. У 2020 Нкурунзіза нечакана памёр, што вывела Бурундзі (рэдкі выпадак!) уў топ сусветных навін, бо прэзідэнт быў [[Пандэмія COVID-19|covid-дысідэнтам]].
 
Сталіцамі сённяшняй Бурундзі лічацца два гарады: ад колішняй сталіцы [[Горад Бужумбура|Бужумбуры]] (больш за 1  млн. жыхароў) адміністрацыйныя функцыі перайшлі да горада [[ГіцегаГітэга]] (каля 50 тыс. жыхароў), куды цягам 2019-20222019—2022 маюць перабрацца ўсе галіны ўлады. Нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці (1 ліпеня 1962). Дзяржаўныя мовы — французская, кірундзі і англійская.
 
== Дзяржаўны лад ==
У 1992 была прынята першая дэмакратычная Канстытуцыя. У 1998 былі прыняты некаторыя змены  — пашырана колькасць месцаў у параменце, уведзены пасады віцэ-прэзідэнтаў. На рэферэндуме 2005 была прынята новая Канстытуцыя, згодна з якой Бурундзі з'яўляеццаз’яўляецца дэмакратычнай прэзідэнцкай рэспублікай са шматпартыйнай сістэмай. У краіне зарэгістравана каля двух дзясяткаў палітычных партый. Таксама Канстытуцыя замацоўвае этнічны і гендарны баланс пры размеркаванні пасадаў ва ўрадзе: 60 % — хуту, 40 % — тутсі; 30 % ад агульнага ліку пасадаў — жанчыны.
 
=== Выканаўчая і заканадаўчая ўлады ===
Урад складаецца з 19 міністраў і 7 віцэ-міністраў. Заканадаўчая ўлада належыць парламенту, які складаецца з Нацыянальнага сходу (ніжняя палата — 123 дэпутаты, старшыня — ГеласеГеласэ НбаберабеНбаберабэ (з 2020)) і Сената (верхняя палата — 43 дэпутатаў, старшыня — Рывер'енРывер’ен Ндзікурыё).
 
=== Аўтарытарызм па-бурундзійску ===
Тым не менш, як і многія афрыканскія краіны, Бурундзі аказалася ў закладніках аўтарытарызму. Абраны ў жніўні 2005 прэзідэнтам П’ер Нкурунзіза стаяў на чале дзяржавы на працягу 15 гадоў да сваёй смерці ў чэрвені 2020 года. У палітычным жыцці з таго самага 2005 года дамінуе прапрэзідэнцкая партыя «Нацыянальны савет у абарону дэмакратыі — Сілы ў абарону дэмакратыі» (СНДД/ФДД), прадстаўнікі якой займаюць большасць урадавых крэслаў, ім належаць вышэйшыя пасады ў ключавых міністэрствах — знешніх зносін і міжнароднага супрацоўніцтва, унутраных спраў і грамадскай бяспекі, юстыцыі і фінансаў; а таксама большасць месцаў у парламенце, урадзе і органах мясцовага самакіравання. Іншадумства пераследуецца: так ЖэрвеЖэрвэ РуфьікірыРуф’ікіры, старшыня Сената ў 2005—2015 гадах, вымушаны быў пакінуць пасаду, а затым краіну, пасля таго, як выступіў супраць замаху П'ераП’ера Нкурунзізы на трэці тэрмін.<ref>https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2016/04/21/sliding-towards-anarchy</ref>.
 
=== Палітычныя партыі ===
 
== Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел ==
Бурундзі дзеліцца на 18 правінцый<ref>http://www.statoids.com/ubi.html</ref>, у складзе якіх 117 камун падзяляюцца на 2638 collines. У перакладзе з дзяржаўнай французскай collines азначае "«ўзгорак"». Дарэчы, у рускай версіі Вікіпедыі так і скалькавана: "«2638 холмов"», аднак мы лічым мэтазгодным пакінуць найменне самай дробнай адзінкі без перакладу.
 
У 2000 годзе сталічныя правінцыя Бужумбура падзялілася на дзве правінцыі  — Бужумбура-Мэры і Бужумбура-Рураль, што азначае Бужумбура гарадская і сельская адпаведна. У 2015 з дзвюх камун Бужумбуры-Рураль і трох камун правінцыі Буруры ўзнікла апошняя, 18-я правінцыя — —РумонгеРумонгэ.
 
== Адносіны з Беларуссю ==
Вось што агульнага адшукалася ў Беларусі і Бурундзі:
* геаграфічная даўгата і сонечны час (з усходняй Беларуссю)
* блізкасць ў алфавітным спісе краін
* падобныя стылі дзяржаўнага кіравання
Больш, на жаль Беларусь і Бурундзі нічога не аб’ядноўвае.
 
{{Зноскі}}