Розніца паміж версіямі "Дзеці Аліндаркі"

2 165 байтаў дададзена ,  9 месяцаў таму
няма тлумачэння праўкі
| Lib =
}}
 
 
'''«Дзеці Аліндаркі»''' — [[раман]] беларускага пісьменніка [[Альгерд Бахарэвіч|Альгерда Бахарэвіча]], выдадзены ў 2014 годзе ў выдавецтве [[Галіяфы]].
 
== Перадгісторыя ==
Альгерд Бахарэвіч напачатку 2007 года пакінуў родную краіну, дзе, як ён згадвае, жыць было небяспечна і задушліва. А ў 2013 вярнуўся, дзякуючы каханню. У 2014 напісаў раман «Дзеці Аліндаркі».
 
Першым імпульсам да таго, каб узяцца за працу, стала нататка, як недзе ў невялікім райцэнтрыку чыноўніца ад адукацыі параіла бацькам тэрмінова звярнуцца да лагапеда, паколькі звярнула ўвагу на моцны беларускі акцэнт у дзіцяці. Пісьменнік заўважыў, што «заўсёды ведаў, адкуль уцёк і куды вярнуўся»<ref>[https://web.facebook.com/alhierd.bacharevic web.facebook.com/alhierd.bacharevic]</ref>.
 
* У працэсе напісання раман меў працоўную назву «Канцлягер Сонейка».<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Альгерд Бахарэвіч: “У мяне ці не ўпершыню атрымалася цалкам чытэльная кніжка”|Аляксандра Дорская|спасылка=https://budzma.by/news/alhyerd-bakharevich-knizhka.html|выдавец=[[Будзьма беларусамі!]]|дата публікацыі=16 кастрычніка 2014}}</ref>.
 
== Назва ==
Назва кнігі адсылае да паэмы [[Францішак Багушэвіч|Францішка Багушэвіча]] [[Кепска будзе|«Кепска будзе»]], да яе галоўнага героя Аліндаркі. Метафара «Дзяцей Аліндаркі» ўзятая з [[эсэ]] Бахарэвіча «Бог ня роўна delete» (цыкл [[Гамбурскі рахунак Бахарэвіча|«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»]]). У эсэ [[Францішак Багушэвіч|Мацей Бурачок]] перадае спалоханаму Аліндарку [[Дудка (інструмент)|дудку]] і той пачынае на ёй граць. Сам момант перадачы гэтай дудкі  — ці то беларускай традыцыі  — і з'яўляеццаз’яўляецца штуршком, які пераходзіць у раман. Але адрозніваецца сама свядомасьць рэцыпіентаў. Калі Аліндарка ў эсэ глядзіць на дудку неўразумела і паводзіць сябе з Бурачком пасіўна, то дзеці Аліндаркі  — самі гаспадары свайго лёсу, актыўныя суб’екты дзеяння. І нават тыя казачныя прыгоды, у якія яны трапляюць, паўсталі ўласна з сітуацыі выбару, які здзяйсняецца імі самастойна.<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=З надзеяй трапіць на мапу|Ціхан Чарнякевіч|спасылка=https://www.svaboda.org/a/26872853.html|выдавец=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 лютага 2015}}</ref>.
 
== Сюжэт ==
Беларускія нацыяналісты загуляліся ў Мову і Гісторыю. Яны не хочуць прымаць рэчаіснасці, у якой ніякай Мовы няма, а пануе адзін непахісны Язык. Больш за тое: валоданне Мовай лічыцца псіхічным і фізіялагічным адхіленнем  — наступствамі пухліны пад языком, якую можна купіраваць у раннім дзяцінстве. У бацькоў, якія таемна вучаць малых размаўляць па-беларуску, спецыяльныя службы забіраюць дзяцей, высылаючы іх у папраўчыя піянерлагеры, дзе на дзяржаўныя гранты праводзіць свае эксперыменты доктар-самавук.
Адзін з бацькоў выкрадае сына і дачку з папраўчага лагера і праз сваю нядбаласць пакідае адных у цёмным лесе. Далей мы бачым рэчаіснасць пераважна праз прызму карціны свету хлопчыка і дзяўчынкі, у якіх на вуснах перамяшаліся Мова ды Язык, а таксама тыя ідэалагемы, якія з дапамогай гэтых малаткоў забілі ў іх галовы дарослыя.
 
Кампазіцыя рамана сабраная вакол цэнтральнай лініі, у якасці якой Бахарэвіч ўзяў кананічны сюжэт з казкі [[Браты Грым|братоў Грым]] [[Гензель і Грэтэль|«Гензель і Грэтэль»]]. Гэтая [[фабула]] выкарыстоўваецца для таго, каб зноў падняць тэму беларускай гістарычнай траўмы  — экспансіі моўнага імперыялізму, суіснуе з карыкатурным афіцыйным патрыятызмам і іранічна апісаным нацыяналізмам.
 
== Героі ==
* Лёся/Сіа  — дзяўчынку ў рамане завуць спачатку Сіа, потым Лёся.
* Лёччык  — брат Лёсі.
* Бацька дзяцей  — бацьку ў рамане не завуць ніяк. Ён проста Бацька.
* Доктар
 
== Сэнс назвыПераклады ==
* У [[2018]] годзе ў [[Францыя|Францыі]] ў незалежным выдавецтве Le Ver à soie раман выйшаў у перакладзе на [[Французская мова|французскую мову]]. Гэта першы ў гісторыі раман, перакладзены на французскую непасрэдна з беларускай мовы. Перакладчыцай выступіла Алена Лапатнёва, рэдактаркай  — Віржыні Шыманец, заснавальніца выдавецтва. <ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Як «Дзеці Аліндаркі» загаварылі па-француску|Сяргей Шупа|спасылка=https://www.svaboda.org/a/29598338.html|выдавец=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 лістапада 2018}}</ref>.
Назва кнігі адсылае да паэмы [[Францішак Багушэвіч|Францішка Багушэвіча]] [[Кепска будзе|«Кепска будзе»]], да яе галоўнага героя Аліндаркі. Метафара «Дзяцей Аліндаркі» ўзятая з [[эсэ]] Бахарэвіча «Бог ня роўна delete» (цыкл [[Гамбурскі рахунак Бахарэвіча|«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»]]). У эсэ [[Францішак Багушэвіч|Мацей Бурачок]] перадае спалоханаму Аліндарку [[Дудка (інструмент)|дудку]] і той пачынае на ёй граць. Сам момант перадачы гэтай дудкі — ці то беларускай традыцыі — і з'яўляецца штуршком, які пераходзіць у раман. Але адрозніваецца сама свядомасьць рэцыпіентаў. Калі Аліндарка ў эсэ глядзіць на дудку неўразумела і паводзіць сябе з Бурачком пасіўна, то дзеці Аліндаркі — самі гаспадары свайго лёсу, актыўныя суб’екты дзеяння. І нават тыя казачныя прыгоды, у якія яны трапляюць, паўсталі ўласна з сітуацыі выбару, які здзяйсняецца імі самастойна.<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=З надзеяй трапіць на мапу|Ціхан Чарнякевіч|спасылка=https://www.svaboda.org/a/26872853.html|выдавец=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 лютага 2015}}</ref>.
 
У 2018 годзе раман выйшаў у выдавецтве «Le ver a soie» ў французскім перакладзе.
 
У 2019 годзе ў берлінскім выдавецтве edition.fotoTAPETA выйшаў па-нямецку зборнік эсэістыкі «Парыж, Берлін і вёска» (з беларускай эсэ пераклалі Томас Вайлер і Ціна Вюншман). Раман «Сабакі Эўропы» выйшаў у маскоўскім выдавецтве <sub>«</sub>Время» ў аўтарскім перакладзе на рускую мову і трапіў у шорт-ліст прэміі «Большая книга». Вынікі прэміі будуць падведзеныя ў снежні 2019 года.
== Пераклады кнігі ==
* У [[2018]] годзе ў [[Францыя|Францыі]] ў незалежным выдавецтве Le Ver à soie раман выйшаў у перакладзе на [[Французская мова|французскую мову]]. Гэта першы ў гісторыі раман, перакладзены на французскую непасрэдна з беларускай мовы. Перакладчыцай выступіла Алена Лапатнёва, рэдактаркай — Віржыні Шыманец, заснавальніца выдавецтва. <ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Як «Дзеці Аліндаркі» загаварылі па-француску|Сяргей Шупа|спасылка=https://www.svaboda.org/a/29598338.html|выдавец=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 лістапада 2018}}</ref>.
 
У 2020 годзе раман «Дзеці Аліндаркі» выйшаў у англійскім перакладзе ў Вялікабрытаніі, у выдавецтве ''Scotland Street Press'' у перакладзе [[Джым Дынглі|Джыма Дынглі]] і Петры Рэйд<ref>[https://web.facebook.com/alhierd.bacharevic web.facebook.com/alhierd.bacharevic]</ref>.
== Цікавыя факты ==
* У працэсе напісання раман меў працоўную назву «Канцлягер Сонейка».<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Альгерд Бахарэвіч: “У мяне ці не ўпершыню атрымалася цалкам чытэльная кніжка”|Аляксандра Дорская|спасылка=https://budzma.by/news/alhyerd-bakharevich-knizhka.html|выдавец=[[Будзьма беларусамі!]]|дата публікацыі=16 кастрычніка 2014}}</ref>.
 
== Узнагароды ==
== Спасылкі ==
 
* [https://www.youtube.com/watch?v=1rsquUspyVo/ Альгерд Бахарэвіч чытае ўрывак з кнігі «Дзеці Аліндаркі»]
* [https://www.svaboda.org/a/26872853.html/ Рэцэнзія Ціхана Чарнякевіча]
* [https://nn.by/?c=ar&i=143929&lang=ru/ Рэцэнзія Марыі Мартысевіч]
* [http://journalby.com/news/literaturnyy-konstruktor-dlya-detey-alindarki-364/ Рэцэнзія Кацярыны Рускевіч]
* [https://budzma.by/news/alhyerd-bakharevich-knizhka.html/ Інтэрв'юІнтэрв’ю з Альгердам Бахарэвічам з нагоды выхаду кнігі «Дзеці Аліндаркі»]
 
[[Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта]]