Бітва пры Т’юксберы: Розніца паміж версіямі

афармленне
др (Artsiom91Bot перанёс старонку Бітва пры Т'юксберы у Бітва пры Т’юксберы: ВП:НА)
(афармленне)
|загаловак = Бітва пры Т'юксберы. ''Мініяцюра з Генцкай хронікі''
|дата = [[4 мая]], [[1471]]
|месца = каля [[горад Т'юксберы|Т'юксберыТ’юксберы]] ў [[Глостэршыр]]ы, [[Англія]]
|вынік = Канчатковая перамога Ёркаў
|праціўнік1 = [[Выява:Yorkshire rose.svg|20px]] [[Ёркі]]
}}
 
'''Бітва пры Т'юксберыТ’юксберы''' ({{lang-en|Battle of Tewkesbury}}) — бітва паміж войскамі [[Ланкастэры|Ланкастэраў]] і [[Ёркі|Ёркаў]] падчас [[Вайна Пунсовай і Белай ружы|вайны Пунсовай і Белай ружы]] ў заходняй [[Каралеўства Англія|Англіі]], на тэрыторыі графства [[Глостэршыр]], якая адбылася [[4 мая]] [[1471]] года і завяршылася рашучай перамогай Ёркаў. Бітва пры Т'юксберыТ’юксберы завяршыла адзін з перыядаў гэтай вайны, за якім рушылі ўслед 14 гадоў міру, якія доўжыліся аж да выступлення [[Генрых VII, кароль Англіі|Генры Цюдара]] супраць караля [[Рычард III|Рычарда III]].
 
Да часу бітвы пры Т'юксберыТ’юксберы псіхічнахворы кароль з дынастыі Ланкастэраў [[Генрых VI, кароль Англіі|Генрых VI]] быў у другі раз схоплены сваім праціўнікам, каралём з Ёркскага дому [[Эдуард IV|Эдуардам IV]], і кінуты ў [[Таўэр]]. Пастаянныя змены на каралеўскім троне Англіі былі следствам інтрыг [[Рычард Невіл, 16-ы граф Уорык|Уорыка, «''стваральніка каралёў''» Рычарда Невіла]], які спачатку падтрымліваў Эдуарда IV, а затым пасварыўся з ім і перайшоў на бок Генрыха VI. Уорык загінуў у [[Бітва пры Барнеце|бітве пры Барнеце]] за два тыдні перад бітвай пры Т'юксберыТ’юксберы.
 
Другую армію ланкастэрцаў, якая дзейнічала ў Англіі, узначальвала жонка караля Генрыха [[Маргарыта Анжуйская]] і іх 17-гадовы сын [[Эдуард Вэстмінстэрскі]], [[прынц Уэльскі]]. Даведаўшыся пра разгром ёркцамі войскаў Уорыка, ашаломленая Маргарыта павяла сваю армію да ракі [[Северн]] аля горада [[Глостэр]], каб пераправіцца цераз яе, але ў гэтым ёй перашкодзіў камендант Глостэра Рычард Бошамп, прыхільнік Ёркаў. Тут яе нагналі войскі ёркцаў пад камандаваннем Эдуарда IV.
Ваеннае камандаванне арміяй ланкастэрцаў прыняў на сябе [[Эдмунд Бофарт, 4-ы герцаг Сомерсет|Эдмунд Бофарт]], 4-ы [[герцаг Сомерсет]], вопытны палкаводзец. Аднак ён недаацаніў сілы і магчымасці праціўніка, які меў да таго ж і перавагу ў артылерыі. Дапусціўшы тактычную памылку, Сомерсет дазволіў малодшаму брату караля Эдуарда IV Рычарду (будучаму каралю [[Рычард III|Рычарду III]]) атакаваць і адкінуць флангі баявой лініі Ланкастэраў. Пачалася паніка, якая вымусіла ўсю армію паспешна ўцякаць, у чым Сомерсет абвінаваціў аднаго са сваіх военачальнікаў, лорда Венлака (раней які служыў Ёркам), і пакараў смерцю яго (паводле іншых звестак Венлаку ўдалося бегчы).
 
На полі бітвы, названага ''Крывавы луг (Bloody Meadow)'', загінула палова войска Ланкастэраў. Сярод загінулых быў і спадчыннік караля Генрыха VI Эдуард Вэстмінстэрскі<ref name="ЭСБЕ 1">{{ВТ-ЭСБЕ|Эдуард, сын Генриха VI}}</ref>. Паводле легенды, Эдуард паў ад рукі свайго сваяка, малодшага брата караля Эдуарда IV, [[Джордж Плантагенет, 1-ы герцаг Кларэнс|герцага Кларэнса]]. Эдуард Вэстмінстэрскі з'яўляеццаз’яўляецца адзіным у гісторыі Англіі прынцам Уэльскім, які загінуў у бітве. Пазней усе палкаводцы ланкастэрцаў, якія ўдзельнічалі ў бітве пры Т'юксберыТ’юксберы, былі арыштаваны і пакараны смерцю. Каралева Маргарыта Анжуйская і яе ятроўка [[Ганна Невіл]], дачка Уорыка і ўдава Эдуарда Вэстмінстэрскага, трапілі ў палон да Эдуарда IV Ёрка. Праз некалькі дзён пасля гэтай бітвы ў Таўэры быў забіты кінуты туды Генрых VI.
 
Частка ацалелых ланкастэрцаў пасля разгрому на Крывавым лугу здолела дабрацца да абацтва Т'юксберыТ’юксберы, якое знаходзілася паблізу. На адных з дзвярэй у [[[[Т'юксберыйскае абацтва]]|Т'юксберыйскімТ’юксберыйскім абацтве]] захаваліся 68 металічных пласцін ад даспехаў [[Брыганціна, даспехі|брыганціна]], у якіх воіны ўдзельнічалі ў бітве пры Т'юксберыТ’юксберы.
 
{{зноскі}}
 
{{Вайна Пунсовай і Белай ружы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Т'юксберыТ’юксберы}}
[[Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта]]
[[Катэгорыя:Бітвы вайны Пунсовай і Белай ружы]]