Спіс кіраўнікоў СССР: Розніца паміж версіямі

няма тлумачэння праўкі
дрНяма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
'''Пералік''' фактычных ([[de facto]]) '''кіраўнікоў''' '''[[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]''' і [[Камуністычная партыя Савецкага Саюза|Камуністычнай партыі Савецкага Саюза]].
 
У гады кіравання [[Уладзімір Ільіч Ленін|Уладзіміра Леніна]] фармальна вышэйшай дзяржаўнай пасадай быў Старшыня ВЦВК, але ўся рэальная ўлада была сканцэнтравана у Савеце народных камісараў, які і ўзначальваў Ленін. Пасада Генеральнага сакратара Цэнтральнага камітэта РКП (б)—ВКП —УКП(б)—КПСС была заснавана у красавіку [[1922]] і стала фактычна найважнейшай дзяржаўнай пасадай пасля смерці Леніна. Уплыў [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Іосіфа Сталіна]], які займаў гэтую пасаду, павялічваўся, і к канцу 1920-х гадоў ён фактычна валодаў неабмежаванай уладай.
 
Фармальна ж к 1953 году Сталін з'яўляўсяз’яўляўся толькі кіраўніком выканаўчай улады краіны (Старшыня Савета Міністраў СССР). Менавіта таму змяніўшы яго на гэтай пасадзе [[Георгій Максімілянавіч Малянкоў|Георгій МаленкоўМяленкоў]], які з'яўляўсяз’яўляўся негалосным пераемнікам Сталіна, стаў новым лідарам і кіраўніком дзяржавы. МаленкоўМалянкоў аж да 1955 года ўзначальваў Савет Міністраў, аднак пачынаючы з абрання на зноў створаную пасаду Першага сакратара ЦК КПСС у верасні [[1953|1953]] года]] паступова набіраетнабірае палітычную вагу Мікіта Хрушчоў.
 
У наступным у СССР пасада Старшыні Савета Міністраў не ўспрымалася як найвышэйшая ў дзяржаве. Юрыдычна (па канстытуцыі СССР) кіраўнікамі дзяржавы былі асобы, прызначаныя на пасаду [[Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР|Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР]] (пазней — Старшыні Вярхоўнага Савета СССР). У [[1988|1988 году]] гэтыгодзе постгэту пасаду заняў [[Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў|Міхаіл Гарбачоў]], што дазволіла яму, зэяўляючыся фактычным кіраўніком дзяржавы, быць кіраўніком і партыі, і дзяржаўнай улады. Выканаўчую ўладу тады ўзначальваў, займаючы пасаду Старшыні Савета Міністраў, [[Мікалай Іванавіч Рыжкоў|Мікалай Рыжкоў]]. З сакавіка 1990 года Гарбачоў сумяшчаў пасады Генеральнага сакратара ЦК КПСС і [[Прэзідэнт СССР|Прэзідэнта СССР]]. Пасада Прэзідэнта змяніла пасаду Старшыні Вярхоўнага Савета ў якасці кіраўніка дзяржавы, пакінуўшы другому толькі функцыі кіраўніка заканадаўчай улады краіны, але не кіраўніка самой дзяржавы. Тады ж быў адменены артыкул 6 [[Канстытуцыя СССР|Канстытуцыі СССР]], і ў выніку КПСС пазбавілася манаполіі на ўладу, але пры гэтым заставалася кіруючай партыяй да [[Жнівеньскі путч|падзей 19-21 жніўня 1991 года ў Маскве]]. 25 снежня [[1990|1991]] года]] СССР канчаткова перастаў існаваць. За 69 гадоў існавання СССР фактычна было ўсяго 8 кіраўнікоў партыі і дзяржавы (уключаючы МаленковаМалянкова, які ўзначальваў толькі ўрад).
 
== Спіс кіраўнікоў ==
{| class="wide"
|+
|-
|[[Файл:Certificates_of_Honour_of_the_Soviet_Union_12.jpg|цэнтр|147x147пкс]]
|[[Уладзімір Ільіч Ленін|Уладзімір Ілліч Ленін]]
|[[30 снежня]] 1922 — [[21 студзеня]] [[1922|1924]]
|Старшыня Савета Народных Камісараў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]] і СССР.
|-
|[[Файл:Stalin_the_communist.jpg|цэнтр|145x145пкс]]
|[[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін]]
|[[21 студзеня]] [[1924]] — [[2 сакавіка|сакавіка]] [[1953]]<ref>{{З|БСЭ|загаловак=Сталин|выданне=3-е}}</ref><!--<ref>По официальной версии, [[1 марта]] [[1953 год|1953 года]]а на даче в [[Ближняя дача|Кунцево]] у Сталина случился [[апоплексический удар]], от которого он умер спустя 4 дня, [[5 марта]]. Лишь в семь утра [[2 марта]] появившиеся на даче в Кунцево врачи начали осмотр умиравшего Сталина. Драгоценное время было упущено, смерть вождя предрешена
|[[21 студзеня]] [[1924|1924—]] 2
[[2 сакавіка|сакавіка]] [[1953]]<ref>{{З|БСЭ}}</ref><ref>По официальной версии, [[1 марта]] [[1953 год|1953 года]] на даче в [[Ближняя дача|Кунцево]] у Сталина случился [[апоплексический удар]], от которого он умер спустя 4 дня, [[5 марта]]. Лишь в семь утра [[2 марта]] появившиеся на даче в Кунцево врачи начали осмотр умиравшего Сталина. Драгоценное время было упущено, смерть вождя предрешена
 
«[http://know-it-all-1.narod.ru/praviteli74.html Маленков Георгий Максимилианович]» // ''[[Данцев, Андрей Андреевич|Данцев А. А.]]'' Правители России: XX век. Ростов-на- Дону: Феникс, 2000.  — 512 с. + 4 л. ил.  — (Исторические силуэты) ISBN 5-222-00755-3</ref>-->
|Генеральны сакратар Цэнтральнага Камітэта Расійскай Камуністычнай партыі (бальшавікоў) (з 1925 г. — Усесаюзнай Камуністычнай партыі (бальшавікоў), з 1952 г. — Камуністычнай партыі Савецкага Саюза) (з 3 красавіка 1922 г. да 5 сакавіка 1953 г.), Старшыня Савета Міністраў СССР (з 6 мая 1946 г. па 5 сакавіка 1953 г.)
|-
|[[Файл:Georgy_Malenkov_1964.jpg|alt=|цэнтр|frameless|154x154пкс]]
|[[Георгій Максімілянавіч Малянкоў]]
|[[2 сакавіка|2 сакавіка—]] [[7 верасня]] [[1953]]<!--<ref>После [[Инсульт|инсульта]] у [[Сталин, Иосиф Виссарионович|Сталина]] первое заседание бюро Президиума ЦК КПСС провели [[2 марта]] в 12 часов в Кунцево. В напряжённые дни [[2 марта|2]], [[3 марта|3]], [[4 марта|4]], [[5 марта]] проходят новые заседания бюро Президиума ЦК КПСС. Маленков явно брал бразды правления в свои руки
 
«М[http://know-it-all-1.narod.ru/praviteli74.html аленков Георгий Максимилианович]» // ''[[Данцев, Андрей Андреевич|Данцев А. А.]]'' Правители России: XX век. Ростов-на- Дону: Феникс, 2000.  — 512 с. + 4 л. ил.  — (Исторические силуэты) ISBN 5-222-00755-3</ref>-->
|Старшыня Савета Міністраў СССР
|-
|[[Файл:Yuri_Andropov_-_Soviet_Life,_August_1983.jpg|цэнтр|159x159пкс]]
|[[Юрый Уладзіміравіч Андропаў]]
|[[10 лістапада]]<!--<ref>[[10 ноября]] [[1982 год|1982 года]] Брежнев умер, и в тот же день, уединившись, [[триумвират]] с участием [[Председатель Совета Министров СССР|предсовмина]] [[Тихонов, Николай Александрович|Николая Тихонова]] решил вопрос о Генеральном секретаре
 
«[http://www.fedy-diary.ru/?page_id=5444 Андропов Юрий Владимирович]» // ''[[Зенькович, Николай Александрович|Зенькович Н. А.]]'' «Самые закрытые люди. Энциклопедия биографий».  — М.:[[ОЛМА-ПРЕСС]] Звёздный мир, 2004.  — 688 с. ISBN 5-94850-342-9</ref>--> 1982  — [[9 лютага]] [[1982|1984]]
|Генеральны сакратар Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Савецкага Саюза
|-
|[[Файл:Konstantín_Chernenko_-_Tapa_Diario_Clarín.jpg|цэнтр|134x134пкс]]
|[[Канстанцін Усцінавіч Чарненка]]
|[[10 лютага]] 1984 — [[10 сакавіка]] [[1984|1985]]<!--<ref>На следующий день после кончины Андропова [[10 февраля]] [[1984 год|1984 года]] началось внеочередное заседание [[Политбюро ЦК КПСС|Политбюро]]. Как и в ноябре [[1982]]-го, после смерти Брежнева, заседанию предшествовали неофициальные встречи между членами [[Политбюро ЦК КПСС|Политбюро]]. Все решилось на переговорах четвёрки: [[Устинов, Дмитрий Фёдорович|Устинов]], [[Черненко, Константин Устинович|Черненко]], [[Громыко, Андрей Андреевич|Громыко]], [[Тихонов, Николай Александрович|Тихонов]]
 
«[http://know-it-all-1.narod.ru/praviteli78.html Черненко Константин Устинович]» Правители России. Сайт know-it-all-1.narod.ru</ref>-->
|Генеральны сакратар Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Савецкага Саюза
|-
| rowspan="2" |[[Файл:Gorbachev_(cropped).png|цэнтр|147x147пкс]]
| rowspan="2" |[[Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў]]
|[[11 сакавіка]] [[1985]]<!--<ref>После смерти К.У.Черненко вопрос о новом руководителе КПСС был решен, можно сказать, молниеносно. Историк Д.А.Волкогонов, познакомившись с протоколами заседаний Политбюро, привел такие данные: Черненко скончался вечером 10 марта 1984 года, а заседание Политбюро, посвященное выдвижению кандидатуры его преемника, началось спустя менее суток – в 14 часов 11 марта
 
«[http://know-it-all-1.narod.ru/praviteli79.html Горбачев Михайл Сергеевич]»</ref> --> — [[24 жніўня]] [[1991]]
|Генеральны сакратар Цэнтральнага камітэта Камуністычнай Партыі Савецкага Саюза
|-
|}
 
== ГлядзіцеГл. таксама ==
* [[Прэзідэнт Расіі|Прэзідэнты Расіі]]
* [[Гісторыя Расіі]]
{{Reflist}}
 
== Літаратура ==
* [https://sovtime.ru/rulers Фактычныя і намінальныя кіраўнікі СССР]
* [https://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552670 Succession of Power in the USSR] from the [https://www.library.georgetown.edu/digitalgeorgetown/krogh Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives]
{{ізаляваны артыкул}}
 
[[Катэгорыя:АртыкулыСпісы са сцвярджэннямі без крыніц больш 14 дзёнкіраўнікоў|СССР]]
[[Катэгорыя:Спісы кіраўнікоў:СССР]]
[[Катэгорыя:Кіраўнікі СССР| ]]