Розніца паміж версіямі "Веліжскі павет"

23 байты дададзена ,  1 месяц таму
няма тлумачэння праўкі
др (рыма- ==> рымска-, перанесена: Рыма-Каталіцкі → Рымска-Каталіцкі, typos fixed:   → з дапамогай AWB)
 
|насельніцтва = 100 079 жыхароў (1897)
}}
'''Ве́ліжскі павет''', ('''Вяліжскі павет''')  — адміністрацыйная адзінка ў складзе [[Пскоўская губерня|Пскоўскай]] і [[Полацкая губерня|Полацкай губерняў]], [[Полацкае намесніцтва|Полацкага намесніцтва]], [[Беларуская губерня|Беларускай]], [[Віцебская губерня|Віцебскай губерняў]], якая існавала ў 1772-19271772—1927 гадах. Самы ўсходні павет Віцебскай губерні. Трэці па плошчы (пасля Люцынскага і Полацкага) павет Віцебскай губерні (пасля скасавання ў 1866  г. Суражскага павета). Уваходзіў у [[Мяжа аселасці|мяжу аселасці]]. Цэнтр - — [[горад Веліж]].
 
== Гісторыя ==
Веліжскі павет у складзе Пскоўскай губерні [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] быў утвораны ў [[1772]] годзе пасля [[Падзелы Рэчы Паспалітай|1-га падзелу Рэчы Паспалітай]]. У 1776 г.годзе павет быў перададзены ў Полацкую губерню (з 1778 г. года — намесніцтва). У 1796 г.годзе павет адышоў да [[Беларуская губерня|Беларускай губерні]], а ў 1802 г. годзе — да Віцебскай. У сакавіку 1924 г.года уў сувязі са скасаваннем Віцебскай губерні павет быў перададзены ў Пскоўскую губерню. 1 жніўня 1927 г.года павет быў скасаваны разам з губерняй.
 
== Насельніцтва ==
Па дадзеных перапісу 1897 года, ў павеце пражывала 100,1 тыс. чал.<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=5 Дадзеныя агульнага перапісу насельніцтва Расійскай імперыі на "«Демоскоп Weekly"»]</ref> У тым ліку [[беларусы|беларусаў]] - — 85,7 %, [[яўрэі|яўрэяў]] - — 9,8 %, [[латышы|латышоў]] - — 2,5 %, [[рускія|рускіх]] - — 1,3 %. У павятовым горадзе Вяліжы пражывала 12 193 чал.
У 1926 годзе ў павеце, які зменшыўся да таго часу па плошчы, пражывала 128,2 тыс. чал.
 
== Адміністрацыйны падзел ==
У 1906 годзе ў павеце было 13 валасцей <ref>[http://www.radzima.net/be/uezd/velizhskiy.html Веліжскі павет на Radzima.net]</ref>:
* Баранаўская,
* Будніцкая,
* Вузскаўская,
* Вязьменская (цэнтр - — м. Крутое),
* Ільінская,
* Казакоўская,
* Крэстаўская,
* Маклакоўская,
* Сярцейская,
* Усвяцкая,
* Усмынская,
* Царкавішчанская,
* Чапельская.
У 1926 годзе колькасць валасцей скарацілася да шасці:
* Веліжская,
* Ільінская,
* Крэстаўская,
* Селязнёўская,
* Усвяцкая,
* Усмынская.
 
== Сучаснае становішча ==
У цяперашні час тэрыторыя павета (у межах на 1917  г.) уваходзіць у склад [[Веліжскі раён|Веліжскага раёна]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]], Куньінскага і Усвяцкага раёнаў [[Пскоўская вобласць|Пскоўскай вобласці]], Заходнедзвінскага і Жаркоўскага раёнаў [[Цвярская вобласць|Цвярской вобласці]] [[Расія|Расіі]] і [[Віцебскі раён|Віцебскага раёна]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]].
 
== Вядомыя асобы ==
* [[Сяргей Барысавіч Вярхоўскі|Сяргей Вярхоўскі]] (1909—1963)  — савецкі военачальнік беларускага паходжання, [[контр-адмірал]].
* [[Георгій Хрысанфавіч Даўгяла|Георгій Даўгяла]] (1902-19741902—1974)  — беларускі вучоны-тэрапеўт, прафесар, заслужаны дзеяч навукі БССР.
* [[Бацька Мінай]] (1891—1964)  — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці, [[Герой Савецкага Саюза]].
* [[Мікалай Якаўлевіч Нікіфароўскі|Мікалай Нікіфароўскі]] (1845—1910)  — беларускі этнограф і фалькларыст.
 
{{зноскі}}
 
== Спасылкі ==
* [http://starye-karty.litera-ru.ru/uezd/vit_karta-velizhskiy_uezd.html Старыя карты Веліжскага павета на сайце "«Литера Ру"»]
* [https://www.radzima.net/be/uezd/velizhskiy.html Веліжскі павет на сайце Radzima.net]
* [http://www.nobility.by/advices/church/orthodox/vialiski-paviet.shtml Праваслаўныя цэрквы Веліжскага павета на сайце [[Згуртаванне беларускай шляхты|Згуртавання беларускай шляхты]]]
* [http://www.nobility.by/advices/church/roman-catholic/vialiski-paviet.shtml Рымска-Каталіцкія касцёлы Веліжскага павета на сайце [[Згуртаванне беларускай шляхты|Згуртавання беларускай шляхты]]]
 
{{зноскі}}
{{Паветы Віцебскай губерні}}
 
[[Катэгорыя:Паветы Віцебскай губерні]]
[[Катэгорыя:Паветы Полацкай губерні]]
[[Катэгорыя:ВеліжВеліжскі павет| ]]
[[Катэгорыя:Веліжскі павет]]