Розніца паміж версіямі "Дзмітрый Касмовіч"

1 454 байты выдалена ,  4 месяцы таму
дапаўненне, удакладненне
(дапаўненне, удакладненне)
{{Дзяржаўны дзеяч
| беларускаевыява імя = Дзмітрый_Касмовіч.jpg
| арыгінальнае імя =
| партрэт =
| шырыня партрэта =
| подпіс =
| герб =
| подпіс герба =
 
| тытул =
| парадак =
| парадак-жан =
| пад імем =
| сцяг =
| перыядпачатак =
| перыядканец =
| перыяд праўлення =
| папярэднік =
| пераемнік =
| каранацыя =
| адрачэнне =
| наследнік =
| суправіцель1 =
| суправіцель1перыядпачатак =
| суправіцель1перыядканец =
| рэгент1 =
| рэгент1перыядпачатак =
| рэгент1перыядканец =
 
| прэм'ер =
| віцэ-прэзідэнт =
| прэзідэнт =
| манарх =
| губернатар =
| віцэ-губернатар =
| каментар =
 
| дата нараджэння =
| месца нараджэння =
| дата смерці =
| месца смерці =
| пахаваны =
| дынастыя =
| бацька =
| маці =
| муж =
| жонка = Надзея Касмовіч (Міцкевіч)
| у шлюбе =
| дзеці = Юрка Касмовіч, Раіса Касмовіч<ref>[https://www.svaboda.org/a/794395.html Невядомыя старонкі гісторыі: радня Якуба Коласа на эміграцыі]</ref>
 
| гады службы =
| прыналежнасць =
| род войскаў =
| званне =
| камандаваў =
| бітвы =
 
| навуковая сфера =
| месца працы =
| вядомы як =
 
| партыя =
| дзейнасць =
| прафесія =
| адукацыя =
| навуковая ступень =
| манаграма =
| рэлігія =
| узнагароды =
| аўтограф =
| Commons =
| сайт =
}}
{{Цёзкі2|Касмовіч}}
 
== Студэнцкае жыццё ==
У 1920—1927 гг. вучыўся ў Нясвіжскай, Наваградскай, Радашковіцкай гімназіях. Скончыў [[Радашковіцкая беларуская гімназія|Радашковіцкую беларускую гімназію]] ([[1927]]), працаваў, каб зарабіць грошы на далейшую адукацыю. У [[1929]] г. выехаў у [[1931Бельгія|Бельгію]], вывучаўдзе політэхнічныявучыўся навукіна медыцынскім факультэце ўніверсітэта ў [[Бельгія|БельгііЛьеж]]ы, у Політэхнічным інстытуце ў Генце, у Горным інстытуце ў [[Льеж]]ы, працаваў у вугальных капальнях і прымаў актыўны ўдзел у студэнцкім руху. Быў сузаснавальнікам Беларускага студэнцкага гуртка ў Бельгіі, членам [[Аб'яднанне беларускіх студэнцкіх арганізацый|Аб'яднанняАб’яднання беларускіх студэнцкіх арганізацый]] (АБСА) з цэнтрам у [[Прага|Празе]], ад імя якога быў абраны дэлегатам на міжнародную канферэнцыю [[Міжнародная студэнцкай канфедэрацыя|Міжнароднай студэнцкай канфедэрацыі]] (''Confederation L'InternationaleL’Internationale d'Etudiantsd’Etudiants — CIE''). У [[19311932]]—[[1934]] служыў у польскай арміі. У [[1934]]—[[1939]] працягваў атрыманне вышэйшай адукацыі ў Бельгіі, адначасова працаваў на бельгійскіх вугальных шахтах, каб зарабіць грошы на навучанне,. якоеУ скончыў[[1934]] г. пераехаў у [[Югаславія|ЮгаславііЮгаславію]], паступіў на багаслоўскі факультэт [[Белград]]скага ўніверсітэта, які скончыў у [[1939]] г. Быў старшынёй Беларускага студэнцкага гуртка ў [[Бялград]]зе.
 
== Перад нямецка-савецкай вайною ==
У верасні [[1939]] вярнуўся ў [[Нясвіж]], быў на адміністрацыйнай працы. Па прапанове мясцовых жыхароў прызначаны бурмістрам Нясвіжу, працаваў начальнікам сацыяльнага забеспячэння [[Нясвіжскі раён|Нясвіжскага раёна]], потым гаспадарчым інспектарам у Нясвіжы. Быў накіраваны на [[Народны сход Заходняй Беларусі]] ў [[Беласток]]у, дзе абраны дэлегатам Народнага Сходу на 5-ю нечарговую сесію [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] і на 3-ю сесію [[Вярхоўны Савет БССР|Вярхоўнага Савета БССР]] у [[Мінск]]у. Атрымаўшы папярэджанне аб магчымым арышце, пераехаў у [[Мінск]]. У [[1940]]—[[1941]] вучыўся ў [[Мінскі політэхнічны інстытут|Мінскай палітэхніцы]].
 
== Падчас нямецкай акупацыі ==
У ліпені [[1941]] прыязджае з [[Нясвіж]]а ў [[Мінск]]. Улетку 1941 на пасадзе каменданта арганізаваў беларускую паліцыю ў Мінску. Падчас нямецкай акупацыі быў кіраўніком і арганізатарам транспартнага, харчовага, прамысловага, гандлёвага аддзелаў Мінскай гарадской управы. Быў сябрам ЦК [[Беларуская Незалежніцкая Партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]]. Дзм. Касмовіч актыўна ўдзельнічаў у аднаўленні царкоўнага жыцця, адбудове цэркваў і беларусізацыі богаслужэнняў, быў дэлегатам і ўдзельнікам [[Аўтакефальны сабор Беларускай праваслаўнай царквы, 1942|Аўтакефальнага сабора Беларускай праваслаўнай царквы]] (Мінск, жнівень-верасень [[1942]]).
 
У [[1941]]—[[1943]] разам з [[Міхал Вітушка|Міхалам Вітушкам]] і [[Радаслаў Астроўскі|Радаславам Астроўскім]] ствараў беларускія ваенныя і паліцыйныя атрады на Браншчыне, Смаленшчыне і Магілёўшчыне, а таксама арганізоўваў цывільную акупацыйную адміністрацыю. Выконваў абавязкі інспектара дапаможнай паліцыі прыфрантавай зоны групы армій «Цэнтр». У [[1942]] быў прызначаны інспектарам службы парадку ў Смаленскай акрузе.
 
У пачатку 1970-х Касмовіча абвінавацілі ў кіраванні аперацыяй па знішчэнні 184-х чалавек, якія былі абвінавачаныя ў сымпатыкаў савецкай партызанкі, у Касплянскім раёне, якая адбылася 1 ліпеня 1942 года<ref name="nn">[https://nn.by/?c=ar&i=5021 Дзьмітры Касмовіч. За вольную і сувэрэнную Беларусь]</ref><ref>[http://www.rabochy-put.ru/society/12769-kak-v-smolenske-pod-nemcem-spektakli-stavili.html Как в Смоленске под немцем… спектакли ставили] {{Ref-ru}}</ref>. Аляксандр Гелагаеў, ваенны аглядальнік і гісторык, тлумачыць<ref>[http://novychas.by/poviaz/anjoly-i-demany-druhoj-susvetnaj-u-belarusi Анёлы і дэманы Другой сусветнай у Беларусі]</ref>:
У [[1943]]—[[1944]] пасля паўторных афіцэрскіх курсаў быў інспектарам [[Беларуская краёвая абарона|Беларускай краёвай абароны]]; маёр БКА. Удзельнік [[Другі Усебеларускі кангрэс|Другога ўсебеларускага кангрэса]] (Мінск, [[27 чэрвеня]] [[1944]]), член [[Беларуская Цэнтральная Рада|Беларускай Цэнтральнай Рады]], кіраўнік Замежнага сектару [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]] (мянушка «Каршун»). Перабіраецца ў [[Германія|Германію]], супрацоўнік Галоўнага ўпраўлення ваенных спраў Беларускай Цэнтральнай Рады. На вераснёўскай канферэнцыі БНП ([[1944]]) быў прызначаны кіраўніком Замежнага сектару партыі з заданнем завязаць сувязь з заходнімі дзяржавамі для далейшай барацьбы за незалежную Беларусь. Падтрымліваў сувязь з кіраўніцтвам латышскіх нацыяналістычных арганізацый у Германіі. У сакавіку [[1945]] — афіцэр беларускага [[Паветрана-дэсантны спецыяльны батальён «Дальвіц»|дэсантнага батальёна «Дальвіц»]].
 
== Пасля вайны ==
== На эміграцыі ==
Працаваў у Міжнароднай дапамаговай арганізацыі UNRRA (''United Nations Relief and Rehabilitation Administration'', потым называлася ''IRO — Intertational Refugee Organization'') з пачатку яе заснавання ў [[1945]] да ліквідацыі [[3 студзеня]] [[1952]]. Гэтая арганізацыя дапамагала ўцекачам арганізаваць жыццё ў ДП-лагерах (''DP — Displaced Persons''), а таксама дапамагала эміграваць у іншыя краіны. Адначасова Дз. Касмовіч вёў на міжнародным узроўні беларускую нацыянальна-палітычную працу і дабрачынную дзейнасць сярод беларусаў, якія апынуліся ў Германіі.
 
Матэрыялы, прысвечаныя дзейнасці Дз. Касмовіча і Беларускага вызваленчага фронту, рэгулярна друкаваліся ў эмігранцкіх часопісах «[[Беларуская думка, ЗША|Беларуская думка]]» ([[Саўт-Рывер]], [[ЗША]]) і «[[Барацьба]]» ([[Штутгарт]], [[Германія]]). Апошнія гады жыцця Дз. Касмовіч працаваў над кнігай «За вольную і суверэнную Беларусь».
 
Жыў у [[Штутгарт|Штутгарце]]<ref name="эпіст">{{крыніцы/Шматгалосы эпісталярыум|}}</ref>. Быў жанаты з пляменніцай [[Якуб Колас|Якуба Коласа]] Надзеяй Міцкевіч. Пакінуў кнігу ўспамінаў «За вольную і сувэрэнную Беларусь» (Вільня, 2006).
 
Памёр [[23 красавіка]] [[1991]] г. у [[Штутгарт|Штутгарце]], дзе і пахаваны.
 
== Літаратура ==