Радае Доманавіч: Розніца паміж версіямі

111 байтаў выдалена ,  1 год таму
артыкул пакінуты, арфаграфія
др (Artsiom91 перанёс старонку Радое Дамановіч у Радае Доманавіч не пакінуўшы перасылкі)
(артыкул пакінуты, арфаграфія)
{{да выдалення|памылка ў назве, машынны пераклад}}
{{пісьменнік
| Гады актыўнасці = 1893—1908
}}
'''РадоеРадае ДамановічДоманавіч''' ({{ДН|16|2|1873}}  {{ДС|17|8|1908}}) — сербскі [[пісьменнік]], [[журналіст]] і [[настаўнік]], найбольш вядомы сваімі кароткімі [[сатыра|сатырычнымі]] апавяданнямі.
 
== Біяграфія ==
РадоеРадае ДамановічДоманавіч нарадзіўся ў вёсцы АсвішцеАўсішце ў цэнтральнай [[Сербія|Сербіі]] ў сям’і мясцовага настаўніка і прадпрымальніка Мілаша ДамановічаДоманавіча і ПэрсідыПерсіды ДамановічДоманавіч, нашчадка Паўле Цукіча, аднаго з ваеначальнікаў Першага і Другога сербскага паўстання. Дзяцінства правёў у вёсцы Горне Ярушыца, якая знаходзіцца недалёка ад [[Крагуевац]]а. Там жа ён вучыўся ў пачатковай школе. Потым скончыў сярэднюю школу ў Крагуевацы і філасофскі факультэт [[Бялградскі ўніверсітэт|Бялградскага ўніверсітэта]], дзе ён вывучаў [[сербская мова|сербскую мову]] і [[Гісторыя Сербіі|гісторыю]].
 
У 1895 годзе ДамановічДоманавіч атрымаў сваё першае прызначэнне — пасаду выкладчыка ў [[Пірот|Піроце]], на поўдні Сербіі, рэгіёне, які толькі нядаўна быў вызвалены ад акупацыі [[Асманская імперыя|Асманскай імперыяй]]. У Піроце сустрэў [[Яша ПрадановічПроданавіч|Яшу ПрадановічаПроданавіча]] (1867–19481867—1948), настаўніка і актывіста, сяброўства з якім сфармавала яго палітычныя погляды. Таксама там жа ён сустрэў сваю будучую жонку Наталлю Ракетыч (1875–19391875—1939), небагатую школьную выкладчыцу з [[Сремскі Карлаўцы|Сремскіх Карлаўцаў]], якая будзе падтрымліваць яго на працягу ўсяго яго жыцця і ад якой народзіцца тры дзяцяці.
 
Пасля ўступлення ў апазіцыйную Народна-радыкальную партыю ДамановічДоманавіч трапіў пад рэпрэсіі рэжыму [[Дынастыя Абрэнавічаў|дынастыі Абрэновічаў]]. Напрыканцы 1895 года настаўнік быў сасланы выкладаць ва [[Ўран]], а ў 1896 годзе пераведзены зноў, ужо ў [[Лeскaвац]]. Пісьменніцкая кар’ера ДамановічаДоманавіча пачалася падчас яго настаўніцтва, калі ў 1895 годзе ён апублікаваў свой першую аповесць у кірунку [[Рэалізм (літаратура)|рэалізму]]. Пасля свайго першага публічнага выступу супраць урада ў 1898 годзе і ён, і яго жонка былі звольненыя з дзяржаўнай службы, і ДамановічДоманавіч пераехаў з сям’ёй у Бялград.
 
У [[Бялград|Бялградзе]]зе ён пачаў працаваць з калегамі-пісьменнікамі ў тыднёвіку «Зорка» і апазіцыйнай палітычнай газеце «Рэха». У гэты час ён пачаў пісаць і публікаваць свае першыя сатырычныя апавяданні, такія як «Дэман» і «Адмена запалу». Слава прыйшла да РадоеРадае пасля публікацыі апавяданняў «Правадыр» (1901) і «Страдыя» (1902), у якіх аўтар адкрыта крытыкаваў рэжым і выкрываў яго крывадушнасць і памылкі.
 
Пасля перавароту, які паклаў канец кіраванню [[Аляксандр Абрэнавіч|Аляксандра Абрэновіча]] ў 1903 годзе, ДамановічДоманавіч, будучы на ​​піку папулярнасці, атрымаў пасаду пісара ў Міністэрстве адукацыі. Новы ўрад дазволіў яму выехаць у [[Германія|Германію]] дзеля атрымання спецыялізацыі. Правёўшы год у [[Мюнхен]]е, ДамановічДоманавіч вярнуўся ў родную Сербію, але адразу расчараваўся з-за адсутнасці якіх-небудзь рэальных змен у сербскім грамадстве. На радзіме ён стварыў палітычны штотыднёвік «Страдыя», у якім працяггнуў крытыкаваць слабасці новай [[дэмакратыя|дэмакратыі]], але яго артыкулы больш не мелі той ранейшай сілы і натхнення.
 
РадоеРадае ДаманавічДоманавіч памёр прыкладна а 00:30 17 жніўня 1908 года ва ўзросце 35 гадоў пасля працяглай барацьбы з хранічнай [[Пнеўманія|пнеўманіей]] і [[туберкулёз]]ам. Пісьменнік быў пахаваны на Новых могілках [[Бялград|Бялграда]]а.
 
Значная частка неапублікаваных твораў літаратара згубіліся падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]].<ref>[https://domanovic.org/foreign-languages/belaruskaya-mova/ Праект «РадоеРадоје ДамановічДомановић»]</ref>
 
== Літаратурныя творы ==
Выбраныя найбольш вядомыя творы РадоеРадае ДамановічаДоманавіча:
* «Адмена цягі» ({{lang-sr|Укидање страсти}}) (1898)
* «Дэман» ({{lang-sr|Демон}}) (1898)
* «Сучаснае паўстанне» ({{lang-sr|Модерни устанак}}) (1902)
 
Апавяданні «{{нп3|Правадыр (апавяданне)|Правадыр|pl|Przywódca (opowiadanie)}}», «Кляймо» і «{{нп3|Разважанні звычайнага сербскага вала|Разважанні звычайнага сербскага вала|sh|Razmišljanje jednog običnog srpskog vola}}» перакладзены на [[Беларуская мова|беларускую мову]] Ганнай Тарасевіч.<ref>[https://domanovic.org/foreign-languages/belaruskaya-mova/ Праект «РадоеРадоје ДамановічДомановић»]</ref>
 
== Зноскі ==
 
== Спасылкі ==
* [https://domanovic.org/ Поўны збор твораў РадоеРадае ДамановічаДоманавіча]
 
{{вонкавыя спасылкі}}
{{ізаляваны артыкул}}
 
{{DEFAULTSORT:Дамановіч,Радое}}
{{DEFAULTSORT:Доманавіч Радае}}
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Сербіі]]
[[Катэгорыя:Сербскамоўныя пісьменнікі]]