Гней Пампей Вялікі: Розніца паміж версіямі

няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][дагледжаная версія]
Няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
{{значэнні|Пампей}}
{{ДД}}
'''Пампей — Гней Пампей «Магн» («Вялікі»)'''; {{дз|1=сын Гнея Пампея Страбона}} ({{lang-la|Gnaeus Pompeius Magnus}}; [[106 да н.э.|106]] — [[48 да н.э.]]) — [[Старажытны Рым|рымскі]] ваенны і палітычны дзеяч перыяду грамадзянскіх войнвойнаў, у выніку якіх была знішчана [[Рымская рэспубліка|рэспубліка]] і ўстаноўлены прынцыпат.
 
Быў асобай палітычна няўстойлівай і беспрынцыпнайбеспрынцыповай. Будучы буйным землеўладальнікам і рабаўладальнікам, Гней Пампей вылучыўся ў барацьбе ў 80-я гады да н.э., калі далучыўся да [[Луцый КарнэлійКарнелій Сула|Сулы]] і абараняў устаноўлены ім рэжым, пазней удзельнічаў у падаўленні [[паўстанне Спартака|паўстання Спартака]]. У 67 годзе да н.э. атрымаў надзвычайныя паўнамоцтвы на тры гады для барацьбы з піратамі ў [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Камандаваў рымскім войскам у [[Трэцяя пантыйская вайна|Трэцяй пантыйскай вайне]] з [[Мітрыдат VI, цар пантыйскіЕўпатар|Мітрыдата VI Еўпатарам]] і канчаткова перамог апошняга (65 да н.э.). Адмова сената зацвердзіць мерапрыемствы Пампея на Усходзе і надзяліць яго салдат зямлёй прывяла яго ў 60 да н.э. да саюзу з [[Марк Ліцыній Крас|Красам]] і [[Гай Юлій Цэзар|Цэзарам]], якія стварылі ў Рыме першы [[трыумвірат]]. Пасля яго распаду ў 53 да н.э. быў абраны (у 52 да н.э.) аднаасобным [[рымскі консул|консулам]], стаў рашучым палітычным праціўнікам Цэзара. У 50 да н.э. у час [[грамадзянская вайна ў Рыме, 49 да н.э.|грамадзянскай вайны]] Пампею было даручана камандаванне войскам для барацьбы супраць Цэзара, ад якога ён пацярпеў паражэнне [[бітва пад Фарсалам, 48 да н.э.|пад Фарсалам]] ([[48 да н.э.]]). Пасля паражэння ў тым жа годзе ён уцёк у [[Эліністычны Егіпет|Егіпет]], дзе і быў забіты.<ref name="СкТв">Скарына Ф.: Творы… С. 185.</ref>
 
Воіны Пампея называлі яго Магнам («Вялікім»). Паводле сцвярджэнняў некаторых крыніц, пасля смерці Пампея ўсе яго статуі былі знішчаныя, аднак вядома, што Цэзар быў забіты каля статуі Пампея, а імператар [[Адрыян]] вярнуў тыя статуі, якія былі схаваныя ў храмах.
 
Верагодная выява — мармуровая галава са збораў Тышкевіча, якая трапіла ў Новую Карлсбергскую [[гліптатэка|гліптатэку]] ў [[горад Капенгаген|Капенгагене]] (1887), і паказвае Пампея каля 50 да н.э., на вяршыні магутнасці. Партрэты з Венецыі і Фларэнцыі паказваюць маладзейшага Пампея<ref name=par>{{Крыніцы/Партрэты}}</ref>.
 
{{зноскі|2}}
 
== Літаратура ==
 
== Спасылкі ==
* {{Commons|Category:}}
{{вікісховішча|Gnaeus Pompeius Magnus}}
 
{{Рымскія консулы 75—51 да н.э.}}
10 661

праўка