Розніца паміж версіямі «Эрвін Шродзінгер»

 
=== Оксфард — Грац — Гент (1933—1939) ===
 
Час, праведзены ў Берліне, было ахарактарызавана Шродзінгерам як «''выдатныя гады, калі я вучыў і вучыўся''»<ref name="Хоф5" />. Гэты час падышоў да канца ў [[1933]] годзе, пасля {{нп3|Прыход нацыянал-сацыялістаў да ўлады ў Германіі|прыходу да ўлады Гітлера|ru|Приход национал-социалистов к власти в Германии}}. Летам гэтага года ўжо немалады навуковец, які не жадаў больш заставацца пад уладай новага рэжыму, вырашыў яшчэ раз змяніць становішча. Варта адзначыць, што, нягледзячы на ​​адмоўнае стаўленне да [[нацызм]]у, ён ніколі яго адкрыта не выказваў і не хацеў умешвацца ў палітыку, а захаваць сваю апалітычнасць у тагачаснай Германіі было практычна немагчыма. Сам Шродзінгер, тлумачачы прычыны свайго ад'ездуад’езду, казаў: «''Я цярпець не магу, калі мяне даймаюць палітыкай''». Брытанскі фізік {{нп3|Фрэдэрык Ліндэман|Фрэдэрык Ліндэман|en|Frederick Lindemann, 1st Viscount Cherwell}} (пазней лорд Черуэл), які якраз у гэты час наведаў Германію, запрасіў Шродзінгера ў [[Оксфардскі ўніверсітэт]]. Адправіўшыся на летні адпачынак у {{нп3|Паўднёвы Ціроль|Паўднёвы Ціроль|en|South Tyrol}}, вучоны ўжо не вярнуўся ў Берлін і ў кастрычніку 1933 года разам з жонкай прыбыў у [[Оксфард]]<ref name="Хоф6">{{кніга|аўтар= Д. Хоффман. |загаловак= Эрвин Шрёдингер |старонкі= 60—67}}</ref>. Неўзабаве пасля прыезду ён даведаўся, што яму прысуджана [[Нобелеўская прэмія па фізіцы]] (сумесна з [[Поль Адрыен Марыс Дзірак|Полем Дзіракам]]) «''за адкрыццё новых плённых формаў атамнай тэорыі''»<ref>{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/schrodinger-bio.html|title=Erwin Schrödinger|author=|date=|work=Информация на официальном сайте Нобелевского комитета|publisher=Nobelprize.org|accessdate=2011-03-25|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/612B4zZPU|archivedate=2011-08-18}}</ref>. У аўтабіяграфіі, напісанай з гэтай нагоды, Шродзінгер даў наступную ацэнку свайму стылю мыслення:
 
{|
[[Файл:Magdalen College in Oxford - geograph.org.uk - 1419192.jpg|thumb|left|200px|Каледж Магдаліны ў Оксфардзе.]]
 
У Оксфардзе Шродзінгер стаў членам {{нп3|каледж Магдаліны, Оксфард|каледжа Магдаліны|en|Magdalen College, Oxford}}, не маючы выкладчыцкіх абавязкаў і, нароўні з іншымі эмігрантамі, атрымліваючы фінансаванне ад кампаніі ''Imperial Chemical Industry''. Аднак яму так і не ўдалося асвоіцца ў спецыфічнай абстаноўцы аднаго з найстарэйшых універсітэтаў Англіі. Адной з прычын гэтага было адсутнасць у Оксфардзе, арыентаваным у асноўным на выкладанне традыцыйных гуманітарных і тэалагічных дысцыплін, усякай цікавасці да сучаснай тэарэтычнай фізікі, што прымушала навукоўца адчуваць незаслужанасць свайго высокага становішча і вялікага даравання, якое ён часам называў свайго роду міласцінай. Іншым аспектам дыскамфорту, які адчуваў Шродзінгер у Оксфардскім універсітэце, былі асаблівасці грамадскага жыцця, поўныя умоўнасцей і фармальнасцей, якія, паводле яго прызнання, скоўвалі яго свабоду. Сітуацыя ўскладнялася незвычайным характарам яго асабістага і сямейнага жыцця, якая выклікала сапраўдны скандал у клерыкальных колах Оксфарда. У прыватнасці, Шродзінгер уступіў у востры канфлікт з прафесарам англійскай мовы і літаратуры [[Клайв Стэйплз Льюіс|Клайвам Льюісам]]. Усе гэтыя праблемы, а таксама згортванне ў пачатку [[1936]] года праграмы фінансавання навукоўцаў-эмігрантаў вымусілі Шродзінгера разгледзець варыянты працягу кар'ерыкар’еры па-за Оксфарда. Пасля наведвання [[Эдынбург]]а, восенню 1936 года ён прыняў прапанову вярнуцца на радзіму і заняць пасаду прафесара тэарэтычнай фізікі ў {{нп3|[[Грацскі ўніверсітэт імя Карла і Франца|Грацскім універсітэце|ru|Грацский университет имени Карла и Франца}}]]<ref name="Hoch">{{артыкул|аўтар= P. K. Hoch, E. J. Yoxen. |загаловак= Schrdinger at Oxford: A hypothetical national cultural synthesis which failed |спасылка= http://dx.doi.org/10.1080/00033798700200371 |выданне= Annals of Science |год=1987 |volume= 44 |pages= 593—616}}</ref>.
 
Знаходжанне Шродзінгера ў Аўстрыі не зацягнулася: ужо ў сакавіку [[1938]] года адбыўся [[Аншлюс Аўстрыі|аншлюс]] краіны, у выніку якога яна ўвайшла ў склад [[Трэці рэйх|нацысцкай Германіі]]. Па радзе рэктара ўніверсітэта навуковец напісаў «''ліст прымірэння''» з новай уладай, які быў апублікаваны [[30 сакавіка]] ў грацскай газеце «''Tagespost''» і выклікаў негатыўную рэакцыю калегаў, якія эмігравалі<ref name="Moore240">{{кніга|аўтар= W. J. Moore. |загаловак= A Life of Erwin Schrödinger |pages= 240}}</ref>. Зрэшты, гэтыя меры не дапамаглі: навуковец быў звольнены са сваёй пасады па прычыне палітычнай нядобранадзейнасці; афіцыйнае апавяшчэнне было атрымана ім у жніўні [[1938]] года. Разумеючы, што выезд з краіны неўзабаве можа апынуцца немагчымым, Шродзінгер паспешліва пакінуў Аўстрыю і накіраваўся ў [[Рым]] ([[Каралеўства Італія, 1861—1946|фашысцкая Італія]] ў той час была адзінай краінай, для праезду ў якую не патрабавалася віза). Да гэтага часу ў яго усталявалася сувязь з прэм'ерпрэм’ер-міністрам Ірландыі [[Эйман дэ Валера|Эйманам дэ Валера]], матэматыкам па адукацыі, які задумаўся арганізаваць у [[Дублін]]е аналаг {{нп3|інстытут вышэйшых даследаванняў|Прынстанскага інстытута вышэйшых даследаванняў|en|Institute for Advanced Study}}. Дэ Валера, які знаходзіўся тады ў [[Жэнева|Жэневе]] ў якасці прэзідэнта Асамблеі [[Ліга Нацый|Лігі Нацый]], выпрасіў для Шродзінгера і яго жонкі транзітную візу для праезду па Еўропе. Увосень 1938 года, пасля кароткага прыпынку ў Швейцарыі, яны прыбылі ў Оксфард. Пакуль ішла арганізацыя інстытута ў Дубліне, навуковец пагадзіўся заняць часовую пазіцыю ў бельгійскім [[Гент|Генце]], аплачваную са сродкаў Фонду Франкі. Тут яго і заспеў пачатак [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]]. Дзякуючы ўмяшанню дэ Валера Шродзінгер, які лічыўся пасля аншлюсу грамадзянінам Германіі (а значыць, варожай дзяржавы), атрымаў магчымасць праехаць праз Англію і [[7 кастрычніка]] [[1939]] года прыбыў у сталіцу Ірландыі<ref name="Хоф6" /><ref name="McCrea">{{артыкул|аўтар= W. McCrea. |загаловак= Eamon de Valera, Erwin Schrödinger and the Dublin Institute |выданне=Schrödinger: Centenary Celebration of a Polymath |адказны= ed. C. W. Kilmister |месца= Cambridge |выдавецтва= University Press |год=1989 |pages= 119—135}}</ref>.
 
=== Дублін — Вена (1939—1961) ===