Розніца паміж версіямі "Маўры"

11 байтаў выдалена ,  10 гадоў таму
др
ПірЫне-/ПірЭне- using AWB
др (робат Мяняем: ar:موروس)
др (ПірЫне-/ПірЭне- using AWB)
'''Маўры''' ({{lang-la|Mauri}}) — назва ў [[сярэднія стагоддзі|сярэднявечнай]] [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропе]] [[іслам|мусульманскага]] насельніцтва [[ПірынейскіПірэнейскі паўвостраў|ПірынейскагаПірэнейскага паўвострава]] і заходняй часткі [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]] — [[арабы|арабаў]] і [[берберы|бербераў]], якія захапілі гэтыя тэрыторыі падчас другой хвалі арабскіх заваёўванняў.
 
== Арабскае заваёўванне ПірынейскагаПірэнейскага паўвострава ==
У канцы [[VII ст.]] арабы, зрабіўшы сваім апорным пунктам г. [[Кайруан]] на ўсходзе сучаснага [[Туніс]]а, заваявалі Паўночную Афрыку, да [[709]] дайшлі да [[Танжэр]]а і берагоў [[Атлантычны акіян|Атлантычнага акіяна]]. У [[711]] арабы і берберы на чале з Тарыкам ібн-Зіядам высадзіліся на ПірынейскімПірэнейскім паўвостраве. Па разгроме [[вестготы|вестготаў]] [[19 ліпеня]] [[711]] года ля возера Ханда і перамозе ля Эсіхі арабскія войскі ўзялі [[Кардова|Кардову]], [[Таледа]] — сталіцу Вестгоцкага каралеўства і іншыя гарады.
 
Войска прыбылага ў [[712]] з Паўночнай Афрыкі Мусы ібн Нусайра заняло Медыну-Сідонію, Кармону, [[Севілья|Севілью]] і Мерыду.
 
Да [[718]] годзе ПірынейскіПірэнейскі паўвостраў, за выняткам невялікай часткі на поўначы, занялі арабы. У [[720]] яны ўварваліся ў [[Галію|Галію]], занялі [[Септыманія|Септыманію]] і [[Нарбон]]. Наступнае іх пасоўванне ў Еўропу было спынена пасля разгрому арабскіх войскаў [[франкі|франкскай]] конніцай і пяхотай Карла Мартэла блізу [[Пуацье]] [[4 кастрычніка]] [[732]]. У [[759]] [[Піпін Кароткі]] выбіў арабаў з Нарбона і Септыманіі.
 
На заваяваных іспанскіх землях арабы ўтварылі эмірат, які ўваходзіў у склад халіфата [[Амеяды|Амеядаў]]. У [[756]] годзе Амеяды заснавалі незалежны [[Кардоўскі эмірат]], а ў [[929]] — [[Кардоўскі халіфат]].
* каралеўства [[Астурыя]] (з [[718]]), якое паклала пачатак [[Рэканкіста|Рэканкісце]]
* [[Навара]], якая дамаглася незалежнасці ў дужанні з арабамі і франкамі ў сярэдзіне [[IX ст.]],
* [[Іспанская марка]], утворанная на тэрыторыі паміж [[ПірынеіПірэнеі|ПірынеяміПірэнеямі]] і р. [[рака Эбра|Эбра]], заваяванай франкамі ў 785—811. Да канца IX ст. графствы, з якіх складалася Іспанская марка, ператварыліся ў фактычна незалежныя феадальныя дзяржавы.
 
З [[924]] годзе каралеўства Астурыя змяніла назву на [[Леон]] (па назве новай сталіцы). У [[1035]] [[Кастылія]] сталася самастойным каралеўствам. У гэтым жа годзе незалежным каралеўствам стаў [[Арагон]]. Зацікаўленасці развіцця Рэканкісты патрабавалі аб'яднання і цэнтралізацыі ўтвораных на поўначы і ўсходзе паўвострава самастойных іспанскіх дзяржаў. У [[1037]] (канчаткова ў [[1230]]) аб'ядналіся ў адзінае каралеўства Леон і Кастылія. На паўночным усходзе палітычная гегемонія перайшла ў XI ст. да Арагона.
У [[1212]] пры [[Бітва пры Лас Навас дэ Талоса|бітве пры Лас Навас дэ Таоса]] аб'яднаныя сілы Кастыліі, Арагона і Навары атрымалі вырашальную перамогу над войскам [[Альмахады|Альмахадаў]] ( што ў сярэдзіне XII ст. выціснулі з Іспаніі Альмаравідаў). У [[1236]] годзе кастыльцы ўзялі [[Кардова|Кардову]], у [[1248]] — [[Севілія|Севілію]]; у [[1229]]—[[1235|35]] Арагон адваяваў [[Балеарскія астравы]], у [[1238]] — [[Валенсія|Валенсію]]. [[Партугалія|партугальцы]] вызвалілі ў [[1249]]—[[1250|50]] тэрыторыю [[Алгарві]] (поўдзень сучаснай Партугаліі). Да сярэдзіны [[XIII ст.]] у маўраў засталася толькі невялікая тэрыторыя на поўдні — [[Гранадскі эмірат]]. На захадзе Рэканкісту праводзіла Партугалія (у [[1095]]—[[1139]] графства, намінальна залежнае ад Леона; з 1139 — каралеўства, у [[1143]] прызнанае незалежным і Леонам).
 
У [[1492]] Рэканкіста скончылася ўзяццем Гранады — апошняй апоры мусульман на ПірынейскімПірэнейскім паўвостраве. Араба-берберскае насельніцтва, пакінутае ў Іспаніі, гвалтоўна звярталі ў [[хрысціянства]]. У 1492 з Іспаніі выгналі [[яўрэі|яўрэяў]], у [[1502]] — маўраў, якія не прынялі хрысціянства.
 
== Гл. таксама ==
11 786

правак