Розніца паміж версіямі "Расяйней"

2 003 байты дададзена ,  10 гадоў таму
шаблон
др (робат Дадаем: be-x-old:Расены)
(шаблон)
{{НП
'''Расейняй''' — горад у цэнтральнай [[Літва|Літве]]. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Расейняйскі раён|Расейняйскага раёну]] [[Коўвенскі павет|Коўвенскага павету]]. Праз горад цячэ рака [[Госенка]]. Расейняй знаходзіцца за 75 км ад [[Коўна]]. Насельніцтва налічвае каля 12,5 тыс чалавек. Расейняй адносяцца да этнаграфічнага рэгіёну [[Жамойць]].
|статус = горад
|беларуская назва = Расейняй
|арыгінальная назва = Raseiniai
|падначаленне =
|краіна = Літва
|герб = Raseiniai_COA.gif
|сцяг =
|шырыня герба =
|шырыня сцяга =
|lat_deg =55 |lat_min =22 |lat_sec =
|lon_deg =23 |lon_min =7 |lon_sec =
|CoordScale =
|від рэгіёна = Павет
|рэгіён = Каўнаскі павет
|карта краіны = <!-- альтэрнатыўная -->
|карта рэгіёна = <!-- альтэрнатыўная -->
|карта раёна = <!-- альтэрнатыўная -->
|унутранае дзяленне =
|від главы =
|глава =
|першае згадванне =
|ранейшыя імёны =
|статус з =
|плошча =
|від вышыні =
|вышыня цэнтра НП =
|афіцыйная мова =
|афіцыйная мова-ref =
|насельніцтва =
|год перапісу =
|шчыльнасць =
|нацыянальны склад =
|канфесійны склад =
|часавы пояс = +2
|DST =
|тэлефонны код =
|паштовы індэкс =
|паштовыя індэксы =
|аўтамабільны код =
|від ідэнтыфікатара =
|лічбавы ідэнтыфікатар =
|катэгорыя ў Commons =
|сайт =
|мова сайта =
}}
 
'''Расейняй''' ({{lang-lt|Raseiniai}}) — горад у цэнтральнай [[Літва|Літве]], з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Расейняйскі раён|Расейняйскага раёну]] [[Каўнаскі павет|Каўнаскага павету]].
 
'''Расейняй''' — горад у цэнтральнай [[Літва|Літве]]. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Расейняйскі раён|Расейняйскага раёну]] [[Коўвенскі павет|Коўвенскага павету]]. Праз горад цячэ рака [[Госенка]]. Расейняй знаходзіцца за 75 км ад [[КоўнаКаўнас]]а. Насельніцтва налічваескладае каля 12,5 тыс чалавек. Расейняй адносяцца да этнаграфічнага рэгіёну [[Жамойць]].
== Гісторыя ==
 
Першыя згадкі аб горадзе адносяцца да [[1253]] г., калі Расейняй з'яўляўся сталіцай Жамойцкага княства. У [[13 стагоддзе|ХІІІ]]—[[14 стагоддзе|ХIV]] стагоддзях Расейняй узгадваецца ў хроніках пад рознымі назвамі: ''Рушыген'', ''Росыен'' і ''Расейн''. У гэты час Расейняй стаў адным з асноўных гарадоў Жамойці. У [[1416]]—[[1421]] гадах па загадзе вялікага князя [[Вітаўт]]а тут быў пабудаваны касцёл (адзін з першых у Жамойці). Да нашых дзён захаваўся касцёл які быў пабудаваны жамойцкім біскупам [[Ежы Тышкевіч|Ежы Тышкевічам]] у [[1636]] г. У [[1492]] г. Расейняй атрымалі [[магдэбурскае права]] і ўласны герб. Пасьля ўтварэньня [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] Расены заставаўся неафіцыйнай сталіцай Жамойці. Тут знаходзілася ўся дзяржаўная ўлада рэгіёну. У [[1580]] годзе ўладары жамойцкіх плямёнаў у выбралі ўласных прадстаўнікоў, якія прадстаўлялі Жамойць ў сеймах Рэчы Паспалітай.
 
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай горад апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], Магдэбургскае права было скасаванае.
[[Выява:Raseiniu savivaldybe 2009.jpg|thumb|left|У цэнтры горада]]
 
У складзе Расійскай імперыі Расейняй быў цэнтрам уезду [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ([[1801]]—[[1843]]), а потым [[Ковенская губерня|Ковенскай губерні]] (пасля [[1843]] г.). У [[19 стагоддзе|ХІХ]] стагоддзі Расейняй атрымаў развіццё як лакальны цэнтр гандлю [[дрэва]]м і [[пшаніца]]й, але ў выніку аддалёнасці ад [[чыгунка|чынуначных]] ветак і асноўных гандлёвых шляхоў, паступова горад страціў сваю ролю.
 
Пад час [[паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстання 1830—1831 гадоў]] Расейняй стаў адным з цэнтраў вызваленчага руху. [[26 сакавіка]] [[1831]] г. паўстанцы ўзялі горад і стварылі жамойцкі ўрад. Але праз некалькі дзён расійскія войскі захапілі горад.
 
Расейняй, таксама, быў адным з цэнтраў яўрэйскай абшчыны. У [[1926]] годзе яўрэі складалі 40% насельніцтва горадугорада.
 
Пад час [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], вясной [[1915]] г. горад быў заняты [[Германія|нямецкімі]] войскамі.
 
Пасля стварэння Літоўскай Рэспублікі ў [[1918]] г. Расейняй ўвайшоў ў яе склад, дзе стаў цэнтрам павету. У [[1940]] г. Расейняй апынуўся ў складзе [[СССР]]. З [[1941]] да [[1944]] г. горад быў акупаваны нямецкімі войскамі. У выніку вайсковых дзеянняў было разбурана 90% пабудоваўпабудоў горадугорада.
 
== У Сеціве ==
 
{{Гарады Літвы}}
 
{{DEFAULTSORT:Расейняй}}
 
[[Катэгорыя:Гарады Літвы]]