Сымон Баранавых: Розніца паміж версіямі

16 байтаў дададзена ,  11 гадоў таму
др
афармленне
др (робат Дадаем: be-x-old:Сымон Баранавых)
др (афармленне)
{{вызнч|1='''Сымон БАРАНАВЫХ}}''', сапр.: {{вызн2|1='''Сымон Якаўлевіч БАРАНАЎ (БАРАН)}}''' ([[1 верасня]] [[1900]], в. [[Рудакова]] [[Ігуменскі павет|Ігуменскага паветапав.]] [[Мінская губерня|Мінскай губернігуб.]], (цяпер [[Уздзенскі раён]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]])  — [[10 лістапада]] [[1942]]), — беларускі празаік, дзіцячы пісьменнік, член [[Саюз пісьменнікаў СССР|Саюза пісьменнікаў СССР]] з 1934  г.
 
{{змест злева}}
 
== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Юнаком парабкаваў у багатых гаспадароў. У 1920-19231920—1923 служыў у Чырвонай Арміі, прымаў удзел у баях з польскімі войскамі. Пасля дэмабілізацыі ў 1924—1925 старшыня сельсавета, загадчык хаты-чытальні, адначасова карэспандэнт беларускіх газет. У 1925-19281925—1928 вучыўся ў Мінску на рабфаку. Уваходзіў у літаратурныя аб'яднанні «Маладняк» (з 1927) і [[БелАПП]] (з 1928). У 1931 скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педфака [[БДУ]]. Працаваў у Беларускім радыёцэнтры, затым адказным сакратаром часопіса [["Беларусь калгасная"]], у бібліятэцы Дома пісьменніка. Сябраваў з [[Я. Купала]]м. Пасля выхаду ў 1936 у свет аповесці «Новая дарога» пакінуў службу і вырашыў цалкам аддацца мастацкай творчасці. Арыштаваны 4.11.1936 у Мінску па адрасе: вул. Віpская, д. 37а, кв. 1. Асуджаны пазасудовым органам НКВД 5.10.1937 як «''член контррэвалюцыйнай нацыянал-фашысцкай арга­нізацыі і за антысавецкую дзейнасць''» да 10 гадоў ППК. Загінуў на Калыме. Рэабілітаваны прэзідыумам Вярхоўнага суда БССР 29.12.1954. Асабовая справа Б. №  9935-с з фота­здымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
 
Выступаў у друку спачатку з карэспандэнцыямі як селькор. Асноўная тэма творчасці  — беларуская вёска і сацыяльныя працэсы, якія адбываліся там у 1920—1930-я. У 1927 апублікаваў першае апавяданне (газета [["Чырвоная змена"]]). Выдадзены зборнік апавяданняў «Злосць» (1930), аповесці «Чужая зямля» (1930), «Межы» (1930), «Новая дарога» (1936), аповесць для дзяцей «Пастка» (1935), раман «Калі ўзыходзіла сонца» (1957), «Дзве аповесці» (1967), «Новая дарога» (апавяданні, аповесці, раман, 1989).
 
== Бібліяграфія ==
 
=== Зборнікі ===
* Новая дарога: Апавяданні, аповесці, раман, лісты / Укладальнік, уступны артыкул і каментар Л.Савік. - — Мн.: Мастацкая літаратура, 1989. ISBN 5-340-00111-3
* Злосць: Апавяданні / С.Баранавых; [Мастак Г.Філіпоўскі]. - — Мн.: Беларускае дзяржаўнае выдавецтва, 1930. — (Бібліятэка школьніка).
 
=== Аповесці ===
* Чужая зямля : Аповесць. - — Мн. : Белдзяржвыд, 1930.
* Межы: Аповесць. - — Мн. : Белдзяржвыд, 1930.
* Чужая зямля: Аповесць / Вокладка Я.Ціхановіча. - — Мн.: ЛІМ, 1932.
* Межы: Аповесць. - — Мн.: ЛІМ, 1932.
* Новая дарога: Аповесць / Сымон Баранавых. - — Мн.: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1936.
* Пастка. - — Мн.: ДВБ, 1935.
* Пастка: Аповесць: Для сярэдняга узросту / Малюнкі Я.Харытоненка. - — Мн.: Беларускае дзяржаўнае выдавецтва, Рэдакцыя дзіцячай і юн. літаратуры, 1958.
* Дзве аповесці / Іл. Гусейнава; Уступны артыкул М.Яроша. - — Мн.: Беларусь, 1967.
* Межи; Новая дорога: Повести / Перевод с белорусского Г.Попов; Послесловие М.Мушинского. - — Мн.: Мастацкая літаратура, 1976. — (Библиотека белорусской повести).
 
=== Раманы ===
* Калі узыходзіла сонца: Раман / Уступны артыкул Я.Казекі. - — Мн.: Белдзяржвыд, 1957.
 
== Літаратура ==
{{літ|1=|{{крыніцы/БП 1917-90|Баранавых Сымон}}|{{крыніцы/БП (1992-95)||Баранавых Сымон}}|{{Крыніцы/Маракоў|РЛ|1|0|РЛ1-3|РЛ1-3}}|{{Крыніцы/Маракоў|РЛ|3|2|РЛ1-3|РЛ1-3}}|'''Лiт. з даведн. Л.У.Маракова''': Пальчэўскі А. Сябар далёкіх гадоў // Пальчэўскі А. Выбр. тв. Т. 2. Мн., 1975|Казека Я. Сымон Баранавых // Казека Я. Падарожжа ў маладосць. Мн., 1984|Савік Л. Сымон Баранавых // Беларускія пісьменнікі і літаратурны працэс 20—30-х гадоў. Мн., 1985|Від=Б}}
* {{крыніцы/БП 1917-90|Баранавых Сымон}};
* {{крыніцы/БП (1992-95)||Баранавых Сымон}};
* {{Крыніцы/Маракоў|РЛ|1|0|РЛ1-3|РЛ1-3}};
* {{Крыніцы/Маракоў|РЛ|3|2|РЛ1-3|РЛ1-3}};
** Пальчэўскі А. Сябар далёкіх гадоў // Пальчэўскі А. Выбр. тв. Т. 2. Мн., 1975;
** Казека Я. Сымон Баранавых // Казека Я. Падарожжа ў маладосць. Мн., 1984;
** Савік Л. Сымон Баранавых // Беларускія пісьменнікі і літаратурны працэс 20—30-х гадоў. Мн., 1985.
 
{{DEFAULTSORT:Баранавых Сымон Якаўлевіч}}