Сілезцы: Розніца паміж версіямі

10 байтаў выдалена ,  11 гадоў таму
вікіфікацыя
др (Дадана Катэгорыя:Народы Еўропы; выдалены шаблон {{няма катэгорый}} (праз HotCat))
(вікіфікацыя)
'''Сілезцы''' ({{lang-szl|Ślůnzoki}}, {{lang-pl|Ślązacy}}, {{lang-cs|Slezané}}, {{lang-de|Schlesier}}) — заходнеславянскі народ, які пражывае ў [[Сілезія|Сілезіі]], якая падзелена між [[Польшча]]й, [[НямеччынаГерманія]]й і [[Чэхія]]й.
 
Трываюць дыскусіі адносна таго ці сілезцы з'яўляюцца самастойным народам або этнічнай групай. Тым не менш, 170 тысяч жыхароў Польшчы за перапісам [[2002]] года назвалі сябе сілезцамі па нацыянальнасці, што зрабіла іх найбольшай меншасцю Польшчы. Звыш 10 тысяч сілезцаў [[2001]] года жывуць у Чэхіі.
[[Выява:Babcia Agnes.jpg|thumb|100px|Жанчына ў сілезскім строі з [[Чэскі Цішын|Чэскага Цішына]], [[1914]] год]]
 
З незапамятных часоў Сілезію заваёўвала нямала [[народ]]аў, [[дзяржава]]ў і [[княства]]ў. Рэзкія змены ў Сілезіі пад уладаю [[Чэхія|Чэхіі]]/[[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Польшча|Польшчы]], [[НямеччынаГерманія|НямеччыныГерманіі]] прывялі да шматмоўнасці сілезцаў, што мелі сваю культуру, якая ўзбагачалася суседскай.
 
У [[Сярэднявечча]] [[Сілезія]] была часткай [[Пясты|Пясцкага герцагства]], якое з часам стала ўладарствам [[Багемія|Багемскай кароны]] ў [[Свяшчэнная Рымская Імперыяімперыя|Свяшчэннай Рымскай Імперыіімперыі]] працягам [[14 стагоддзе|XIV стагоддзя]], а ў [[1526]] годзе Багемія перайшла пад уладу [[Габсбургі|Габсбургаў]] [[Аўстрыйская імперыя|Аўстрыйскай імперыі]]. У [[Вайна за аўстрыйскую спадчыну|вайне за аўстрыйскую спадчыну]] [[1742]] году большая частка Сілезіі перайшла да [[Прусія|Прусіі]]. Гэтая частка Сілезіі складала Правінцыю Сілезія (пазней прускія правінцыі Верхняй і Ніжняй Сілезіі) да [[1945]] году.
 
Па выніках [[Другая сусветная вайна|2 Сусветнай вайны]], большасць сілезскіх земляў былі ўключаныя да [[Польшча|Польшчы]], толькі маленькія шматочкі засталіся ў Нямеччыне й [[ЧэхаславаччынаЧэхаславакія|Чэхаславаччыне]]. Мільёны этнічных [[немцы|немцаў]] былі выселеныя, а этнічныя сілезцы расцэньваліся польскай уладай як „мясцовыя палякі”, якія проста „недастаткова дасведчаныя аб сваёй польскасці”, ім было дазволена застацца пасля аддзялення ад немцаў шляхам „засведчання сваёй нацыянальнасці”.
Для гэтага было дастаткова троху размаўляць верхнесілезскім дыялектам [[польская мова|польскай мовы]] ([[Сілезская мова|сілезскай мовай]]) або мець славянскае прозвішча.
Шматлікім такім сілезцам дазволілі застацца ў [[Аполе]]. На працягу ўсеўладдзя [[камунізм]]а ў Польшчы каля 600 тысяч сілезцаў выехала да [[Нямеччына|Заходняй Нямеччыны]].
 
Ад часу, як камуністычная эра скончылася, пачалося сілезскае нацыянальнае адраджэнне. У [[1997]] годзе ў [[КатовіцэКатавіцы|КатовіцахКатавіцах]] быў зарэгістраваны Звяз Сілезцаў (ZLNS), які павінен быў палітычна прадстаўляць правы сілезскай меншасці, аднак ужо праз 2 месяцы мясцовы суд рэгістрацыю скасаваў.
 
== У Сеціве ==