Розніца паміж версіямі "Долар ЗША"

59 байтаў выдалена ,  10 гадоў таму
др
афармленне
др (r2.7.1) (робат Дадаем: kbd:АШЗ-м и доллар)
др (афармленне)
[[Выява:Dollarnote_hq.jpg‎jpg|thumb|Купюра наміналам 1 долар ЗША]]
 
'''Амерыканскі долар''', '''долар ЗША''' ([[Код валюты]]: '''USD''') - — афіцыйная [[валюта]] [[ЗША|Злучаных Штатаў Амерыкі]]. Звычайна ён таксама абрывіяруецца знакамітым значком '''$''', альбо '''US$''', каб адрозніць ад іншых валютаў з назваю "«долар"». Амерыканскі долар дзеліцца на 100 [[цэнт]]аў (скарачэнне - — ¢). У абароце ёсць манеты наміналам у 1, 5, 10, 25 і 50 цэнтаў і 1 долар, а таксама банкноты наміналам у 1, 2, 5, 10, 20, 50 і 100 долараў.
 
На сённяшні дзень долар ЗША - — найбольш распаўсюджаная і часта выкарысуемая валюта ў сусветнай эканоміцы. У некаторых краінах долар уведзены ў якасці афіцыйнай валюты, амаль усе ўрады захоўваюць частку ці ўсе золата-валютныя рэзервы ў амерыканскіх доларах.
На [[2005]] год у свеце ў звароце было 760 мільярдаў долараў, з якіх толькі адна траціна прыходзілася на Злучаныя Штаты Амерыкі. За дзесяць год з [[1995]]  г. гэтая лічба вырасла ўдвая.
 
== Гісторыя ==
 
Назва долара ЗША паходзіць ад [[Іспанія|іспанскай]] срэбнай манеты ў 8 рэалаў, што важыла адну унцыю. Манета была вельмі папулярнай сярод амерыканскіх каланістаў, якія называлі яе "«іспанскім доларам"», назва якога пайшла ад нямецкай манеты падобнага памеру і вагі - — [[талер]]а.
[[Выява:USLegalTender.jpg‎|thumb|Банкнот ў 1 долар. (1862 г.)]]
 
З [[1775]] у амерыканскіх штатах пачала выпускацца "«кантынентальная валюта"», дэнамінаваная ў "«іспанскіх доларах"» і ў валютах асобных штатаў. Кантытентальны долар цярпеў моцную інфляцыю і быў заменены на срэбраны долар па курсе 1 срэбраны долар = 1000 кантынентальных долараў.
Назва долара ЗША паходзіць ад [[Іспанія|іспанскай]] срэбнай манеты ў 8 рэалаў, што важыла адну унцыю. Манета была вельмі папулярнай сярод амерыканскіх каланістаў, якія называлі яе "іспанскім доларам", назва якога пайшла ад нямецкай манеты падобнага памеру і вагі - [[талер]]а.
 
Долар быў абвешчаны афіцыйнай валютай Амерыкі Кангрэсам канфедэрацыі Злучаных Штатаў [[6 ліпеня]] [[1785]]  г. Першыя доларавыя манеты былі выпушчаныя Манетным дваром ЗША пасля вайны за незалежнасць. Пэўны час іспанскія і амерыканскія срэбраныя долары хадзілі паралельна ў краіне.
З [[1775]] у амерыканскіх штатах пачала выпускацца "кантынентальная валюта", дэнамінаваная ў "іспанскіх доларах" і ў валютах асобных штатаў. Кантытентальны долар цярпеў моцную інфляцыю і быў заменены на срэбраны долар па курсе 1 срэбраны долар = 1000 кантынентальных долараў.
 
Долар быў абвешчаны афіцыйнай валютай Амерыкі Кангрэсам канфедэрацыі Злучаных Штатаў [[6 ліпеня]] [[1785]] г. Першыя доларавыя манеты былі выпушчаныя Манетным дваром ЗША пасля вайны за незалежнасць. Пэўны час іспанскія і амерыканскія срэбраныя долары хадзілі паралельна ў краіне.
 
Пасля [[Першая Сусветная вайна|Першай]] і [[Другая Сусветная вайна|Другой]] Сусветных войнаў ЗША ператварыліся ў вядучую эканоміку свету. Адпаведна, амерыканскі долар здабыў сваю сучасную вагу ў якасці сусветнай валюты.
 
== Міжнародная роля долара ==
 
Некаторыя краіны добраахвотна перайшлі на амерыканскі долар у якасці афіцыйнай валюты. Гэты працэс звычайна завецца [[даларызацыя]]й. Гэтыя краіны:
* [[Эквадор]] (2000)
* [[Сальвадор]] (2001)
* [[Усходні Тымор]] (2000)
 
Таксама ў якасці нацыянальнай валюты амерыканскі долар мае хаджэнне ў былых амерыканскіх пратэктаратах у Ціхім акіяне, якія не сталі ўводзіць уласныя нацыянальныя валюты пасля атрымання незалежнасці:
 
Валюты некаторых краінаў прывязаныя да долара ЗША па пэўным курсе:
* [[Бермуды]] - — 1:1
* [[Багамы]] - — 1:1
* Панама - — 1:1
* [[Барбадос]] - — 2:1
* [[Беліз]] - — 2:1
* [[Ліван]] - — 1:1500
 
[[Аргентына]] ўжывала фіксаваны абменны курс [[Аргентынскі песа|песа]] да долара як 1:1 з 1991 па 2002  гг.
 
Да амэрыканскага даляру быў з 1983 прымацаваны курс [[Ганг-Конг|Ганг-Конгскага]]скага [[Ганг-Конгскі долар|долара]] як HK$7.8/USD. Курс [[Макаоанская патака|патакі]], валюты [[Макао]], быў прымацаваны да курсу Ганг-Конскага долара як MOP1.03/HKD, і такім чынам праз яго пасрэдніцтва таксама быў прымацаваны да долара ЗША.
 
Валюты некаторых краінаў Персідскага заліву, як [[Саудаўская Аравія|Саудаўскае Аравіі]] і [[Кувейт]]а, прымацаваныя да далара з той прычыны, што долар пераважна выкарыстоўваецца ў міжнародным гандлі [[нафта]]й.
 
[[Кітай]]скі [[юань рэнмінбі]] нефармальна быў прымацаваны да долара ў сярэдзіне 1990-х гадоў па курсе Y8.28/USD. Аналагічна, [[Малайзія]] прымацавала свой [[рынгіт]] да долара па курсе RM3.8/USD in 1997. [[21 ліпеня]] [[2005]]  г. абедзве краіны змянілі прывязку да долара прывязкаю да кошыка валют.
 
== Спасылкі ==
{{commons|Category:Money of the United States}}
* [http://www.federalreserve.gov/ Федэральная рэзервная сістэма] - — Цэнтральны банк Злучаных Штатаў
* [http://www.usmint.gov Манетны двор Злучаных Штатаў Амерыкі]
* [http://www.moneyfactory.gov/ Бюро гравіроўкі і друку] ЗША