Розніца паміж версіямі "Рысарджымента"

46 байтаў дададзена ,  10 гадоў таму
др
вікіфікацыя
др
др (вікіфікацыя)
'''Рысарджымента''' (іт. il risorgimento - — адраджэнне, абнаўленне)  — гістарыяграфічны тэрмін, які пазначае перыяд барацьбы за палітычнае аб'яднанне [[Італія|Італіі]].
 
== Тэрмін ==
Спачатку слова ўжывалася па аналогіі з Il Rinascimento (Эпоха Адраджэння) і ўжывалася выключна ў культурна-літаратурным кантэксце. І толькі пасля пры Віторыё Альф'еры (1749-18031749—1803) яго значэнне пачало паступова пашырацца ў бок меркаванага аб'яднання Італіі ў палітычным, культурным і нацыянальным плане.
 
== Храналогія ==
 
1820 - — пачатак паўстання ў неапалітанскім каралеўстве, падушанага пасля аўстрыйскай інтэрвенцыяй;
 
1821 - — хваляванні распаўсюджваюцца на [[П'емонт]] па ініцыятыве сакрэтнага таварыства, кіруемага Сантароза і Канфалан'еры; паўстанне таксама было задушана аўстрыйцамі;
 
1831 - — аўстрыйцы душаць яшчэ адно паўстанне - — у герцагстве Пармскае. Джузэпэ Мадзіні засноўвае ў Марселі «Маладую Італію», патрыятычнае рух, які змагаўся за аб'яднанне Італіі і ўключэнне яе ў еўрапейскі кантэкст.
 
1833 - — Няўдалая спроба "«Маладой Італіі"» падняць паўстанне ў [[горад Генуя|Генуі]].
 
1848-1849 -1848—1849 — «Пяць дзён Мілана» і першая вайна з [[Аўстрыя]]й за незалежнасць, якая завяршылася няўдала (перамір'е ў Він'яле і міланскі мірны дагавор), аднак згуляла важную ролю ў развіцці і распаўсюджванні патрыятычных настрояў.
 
Чэрвень - — ліпень 1857 - — экспедыцыя Пізакане: няўдалая спроба падняць паўстанне ў неапалітанскім каралеўстве.
 
1859-1860 -1859—1860 — другая вайна за незалежнасць, у выніку якой адбываецца аб'яднанне Сардынскага каралеўства з [[Ламбардыя]]й, Тасканай, Раман'ей, Пармай і Мадэнай, у якіх прайшло ўсенароднае галасаванне. Высадка Джузэпэ Гарыбальдзі ў Сіцыліі і аб'яднанне з Сардзініяй Каралеўства абедзвюх Сіцылій.
 
17 Сакавіка 1861 года - — новы парламент абвяшчае Італьянскае каралеўства на чале з Віктарам Эмануілам II.
 
Жнівень 1862  г. - — першы паход Гарыбальдзі на [[Рым]].
 
1866 - — Трэцяя вайна за незалежнасьць у саюзе з [[Каралеўства Прусія|Прусіяй]] (гл. Аўстра-пруская вайна), падчас якой да Італіі была далучаная вобласць венетаў з Венецыяй.
 
Чэрвень 1867  г. - — другі паход Гарыбальдзі на Рым.
 
Верасень 1870 - — італьянскія войскі ўступаюць у Рым, з якога выведзены французскі гарнізон (гл. Франка-пруская вайна).
 
Чэрвеня 1871  г. - — італьянская сталіца была перанесена ў Рым.
 
[[Катэгорыя:Гісторыя Еўропы]]
3 399

правак