Карпентарыя: Розніца паміж версіямі

3 298 байтаў дададзена ,  10 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
{{coord|display=title|14|S|139|E|type:waterbody}}
[[Выява:Gulf of Carpentaria map.png|thumb|right|Месцазнаходжанне заліва Карпентарыя]]
'''Карпента́рыя''' ({{lang-en|Gulf of Carpentaria}}) — заліў [[Арафурскае мора|Арафурскага мора]] на поўначы [[Аўстралія|Аўстраліі]]. Абмежаваны паўастравамі [[Арнем-Ленд]] (на захадзе) і [[Кейп-Ёрк]] (на усходзе). Заходзіць у мацерык на 600 км.
 
Заліў адносна мелкаводны (максімальная глыбіня — 69 м<ref name=bse/>). Сярэднямесячная тэмпература вады на паверхні ў большай частцы Карпентарыі ўзімку 23-25 °C, летам 29&nbsp;°C. Салёнасць 34,8 [[праміле]].
 
Велічыня [[прыліў|прыліваў]] да 3,2 м. Прылівы няправільныя паўсутачныя. У берагоў моцныя прыліва-адліўныя цячэнні.
 
У заліве размешчаны астравы [[Астравы Уэлслі|Уэлслі]], [[Грут-Айленд]] і [[Бікертан]]. У заліў упадае рака [[рака Фліндэрс|Фліндэрс]].
 
У заліве назіраецца рэдкая метэаралагічная з'ява [[Ранішняя глорыя]].
 
== Гісторыя ==
[[Выява:Gulf-of-Carpentaria-Australia-Otto-Petri-1859-Rotterdam.jpg|thumb|right|Заліў на галандскай карце 1859 года]]
З заліва Карпентарыя пачалося даследаванне еўрапейцамі Аўстраліі. Першае пэўнае паведамленне пра назіранне еўрапейцамі аўстралійскай тэрыторыі адносіцца да [[1606]] года, калі экспедыцыя галандца [[Білем Янсзан|Вілема Янсана]] на караблі «Дзёйфкен» даследавала заліў Карпентарыя і высадзілася на бераг на паўвостраве [[Кейп-Ёрк]]. Праз 17 гадоў у [[1623]] экспедыцыя [[Ян Карстэнс|Яна Карстэнса]] і [[Віль ван Колстэр|Віля ван Колстэра]] на караблях «[[Пера]]» і «[[Арнем]]», ідучы ад Новай Гвінеі на поўдзень, зайшла ў вялікі заліў, бераг якога быў імі агледжаны пры пошуку прыдатнай для піцця вады. Па імі аднаго з гэтых караблёў атрымаў сваю назву паўвостраў [[Арнем-Лэнд]], заліў тады ж атрымаў назву Карпентарыя ў гонар [[Пітэр дэ Карпенцье|Пітэра дэ Карпенцье]]. Карстэнс ахарактарызаваў гэты плоскі і нізінны бераг як «самы бясплодны на Зямлі», а яго жахароў як «самых бедных і жаласных людзей». У [[1802]] годзе англійскі мараплавец [[Мэцью Фліндэрс|Мэцью Фліндэрс]] абследаваў усходняе і паўночнае ўзбярэжжа Аўстраліі і зрабіў здымкі заліва.
 
{{зноскі}}
 
[[Катэгорыя:Залівы Аўстраліі]]
[[Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна]]
[[Катэгорыя:Арафурскае мора]]
 
{{DEFAULTSORT:Карпентарыя}}
[[Катэгорыя:Залівы]]
 
[[be-x-old:Карпэнтарыя]]