Бярэзінская водная сістэма: Розніца паміж версіямі

др
афармленне
др (r2.7.1) (робат Дадаем: pl:Berezyński system wodny)
др (афармленне)
[[Image:Kanal - Biarezinski zapavednik.jpg|thumb|СергучскіСергучоўскі канал]]
'''Бярэзінская водная сістэма'''  — штучны водны шлях, які злучаў [[Рака Бярэзіна|ракур. Бярэзіну]] (басейн [[Рака Дняпро|Дняпра]]) з [[Рака Ула|ракойр. Улай]] (басейн [[Рака Заходняя Дзвіна|Заходняй Дзвіны]]. Даўжыня 162,1  км. Мелася 14 [[шлюз]]аў і паўшлюзаў, 4 [[бейшлот]]ы. Эксплуатавалася пераважна ў [[19 ст.]] Пабудаваная ў [[1797]]–[[1805]] гг. (І.К. Герард, Ф.І. Герард, М.І. Фрэйганг, Я.Э. дэ Вітэ і Ф.П. Дэвалан). Рэканструявалася ў 1810—1812, 1823—1836, 1870—1880-х гг. Сістэма прызначалася для вывазу сельгаспрадукцыі і сыравіны, а таксама леса з Магілёўскай і Мінскай губерняў да Рыжскага порта. Першыя праекты злучэння Дняпра з Заходняй Дзвіной распрацаваныя ў [[1701]]. Ідэя Бярэзінскага канала належыць шляхціцу Чацкаму ([[1794]]).
 
Пабудаваная ў 1797—1805 г. (І. К. Герард, Ф. І. Герард, М. І. Фрэйганг, Я. Э. дэ Вітэ і Ф. П. Дэвалан). Рэканструявалася ў 1810—1812, 1823—1836, 1870—1880-х г. Сістэма прызначалася для вывазу сельгаспрадукцыі, сыравіны і леса з Магілёўскай і Мінскай губерняў да Рыжскага порту. Першыя праекты злучэння Дняпра з Заходняй Дзвіной былі распрацаваныя ў 1701 г., ідэя Бярэзінскага канала належыць шляхціцу Чацкаму (1794).
Бярэзінская водная сістэма ішла з [[рака Бярэзіна|ракі Бярэзіны]] ад мястэчка Броды па [[Сергучоўскі канал|Сергучоўскаму каналу]] (3 шлюзы; 8,7 км), [[рака Сергуч|рацэ Сергуч]], азёрам [[возера Манец|Манец]] і [[возера Плаўна|Плаўна]] (злучаныя каналам даўжынёй 4 км), [[Бярэзінскі канал|Бярэзінскаму каналу]] (4 шлюзы; 7,6 км), [[возера Бярэшча|возеру Бярэшча]], [[рака Бярэшча|рацэ Бярэшча]], [[Верабскі канал|Верабскаму каналу]] (2 шлюзы; 2,6 км), [[Рака Эса|рацэ Эса]], [[Першы Лепельскі канал|1-аму Лепельскаму каналу]] (2 шлюзы; 8 км), [[Лепельскае возера|Лепельскаму возеру]], [[Другі Лепельскі канал|2-ому Лепельскаму каналу]] (1 шлюз; 0,2 км), [[рака Ула|рацэ Ула]], [[Чашніцкі канал|Чашніцкаму каналу]] (2 шлюзы; 1,2 км), ізноў па рацэ Ула ў [[рака Заходняя Дзвіна|раку Заходняя Дзвіна]].
 
Бярэзінская водная сістэма ішла з [[рака Бярэзіна|ракір. Бярэзіны]] ад мястэчка Броды па [[Сергучоўскі канал|Сергучоўскаму каналу]] (3 шлюзы; 8,7 км), [[рака Сергуч|рацэр. Сергуч]], азёрам [[возера Манец|Манец]] і [[возера Плаўна|Плаўна]] (злучаныя каналам даўжынёй 4 км), [[Бярэзінскі канал|Бярэзінскаму каналу]] (4 шлюзы; 7,6 км), [[возера Бярэшча|возерувоз. Бярэшча]], [[рака Бярэшча|рацэр. Бярэшча]], [[Верабскі канал|Верабскаму каналу]] (2 шлюзы; 2,6 км), [[Рака Эса|рацэр. Эса]], [[Першы Лепельскі канал|1-амуму Лепельскаму каналу]] (2 шлюзы; 8 км), [[Лепельскае возера|Лепельскаму возеру]], [[Другі Лепельскі канал|2-омуму Лепельскаму каналу]] (1 шлюз; 0,2 км), [[рака Ула|рацэр. Ула]], [[Чашніцкі канал|Чашніцкаму каналу]] (2 шлюзы; 1,2 км), ізноў па рацэ Ула ў [[рака Заходняя Дзвіна|раку Заходняя Дзвіна]].
Да 1817 і з 1880-х гг. па сістэме здзяйснялася суднаходства (у канцы 19 ст. штогод па сістэме перавозілася да 40—50 млн. пудоў груза). Канкурэнцыя чыгунак прывяла да заняпаду сістэмы ў пачатку 20 ст. Тым не менш, яшчэ да [[1941]] па частцы сістэмы сплаўлялі лес, але падчас вайны шлюзы былі падарваныя і каналы канчаткова прыйшлі ў заняпад. У цяперашні час частка каналаў выкарыстоўваецца турыстамі — энтузіястамі падарожжаў па водных шляхах.
 
Да 1817 і з 1880-х гг. па сістэме здзяйснялася суднаходства (у канцы 19 ст. штогод па сістэме перавозілася да 40—50  млн. пудоў груза). Канкурэнцыя чыгунак прывяла да заняпаду сістэмы ў пачатку 20 ст. Тым не менш, яшчэ да [[1941]] па частцы сістэмы сплаўлялі лес, але падчас [[2СВ|2-й сусветнай вайны]] шлюзы былі падарваныя і каналы канчаткова прыйшлі ў заняпад. У цяперашні часЦяпер частка каналаў выкарыстоўваецца турыстамі  — энтузіястамі падарожжаў па водных шляхах.
 
[[Катэгорыя:Каналы Беларусі]]