Розніца паміж версіямі "Народнае дойлідства Беларусі"

 
== Дэкаратыўныя элементы ==
У [[XVIII стагоддзе|XVIII стагоддзі]] дамавая разьба становіцца неад'емным элементам не толькі дамоў [[шляхта|шляхты]], але і заможных мяшчан.<ref name="резьба"/>
 
Сяляне з глыбокай старажытнасці ўжываючы найпрасцейшыя віды разьбы: засечкі на вушаках дзвярэй, кансолях і г.д.<ref name="резьба"/>
Дэкаратыўныя элементы ў традыцыйным дойлідстве шырока пачалі прымяняцца прыкладна з XIX стагоддзя. Да гэтага хаты былі курнымі, адсутнічалі нават элементарныя ўпрыгожванні вакон і сцен<ref name="ФРЗ">Сахута Я. М. Фарбы роднай зямлі: Нарысы пра нар. мастацтва Беларусі. Кн. для вучняў. — Мн. : Нар. асвета, 1985. — 191 с. іл.</ref>.
 
Дэкаратыўныя элементы ў традыцыйным дойлідстве шырока пачалі прымяняцца прыкладна з [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзя]]. Архітэктурную разьбу сталі выкарыстоўваць, верагодна, толькі пасля [[адмена прыгоннага права|рэформы 1861 года]].<ref name="резьба"/> Да гэтага хаты былі курнымі, адсутнічалі нават элементарныя ўпрыгожванні вакон і сцен<ref name="ФРЗ">Сахута Я. М. Фарбы роднай зямлі: Нарысы пра нар. мастацтва Беларусі. Кн. для вучняў. — Мн. : Нар. асвета, 1985. — 191 с. іл.</ref>.
 
Прагрэс рухаўся ў напрамку ад горада да сельскай мясцовасці. Менавіта ў гарадах раней з'явіліся спачатку слюдзяныя, а потым і шкляныя вокны, а таксама пячныя трубы<ref name="ФРЗ"/>.
 
Самым першым аб'ектам дэкарацый сталі апорныя слупы і кранштэйны, пазней разьбой сталі ўпрыгожваць шчыты, вільчакі і іншыя канструктыўныя элементы<ref name="ФРЗ"/>.
 
У Беларусі драўляны дэкор найбольш распаўсюджаны на поўдні і ўсходзе краіны. Па меры руху з усходу на захад насычанасць яго памяншаецца, але павялічваецца выкарыстанне такіх дэкаратыўных сродкаў, як шалёўка, пластычнае афармленне канструкцый, выкарыстанне рознакаляровай афарбоўкі, пабел.<ref name="резьба"/>
 
=== Вільчыкі і закрыліны ===
Вільчак з'явіўся як завяршаючы элемент месца злучэння [[Закрыліна|закрылін]] пры будаўніцтве двухсхільных дахаў. Спачатку вільчыкі рабіліся анімалістычнымі, самымі частымі матывамі з'яўляліся конскія галовы, каровіны рогі, фігуркі птушак (пеўняў, буслоў) ці змей, павёрнутых у розныя бакі<ref name="ФРЗ"/>.
 
У канцы XIX — пачатку XX стагоддзя замест здвоеных вільчакоў пачынаюць з'яўляцца ўпрыгожанні, выпілаваныя з адной дошкі. Зааморфныя матывы саступаюць месца раслінным і геаметрычным арнаментам: стылізаваным сонцам, кветкам, трызубцам ці стралой — высокім востраканцовым шпілем з выразанымі на ім рознымі акруглымі ўпрыгожваннямі.<ref name="Пейзажрезьба">{{cite web
|url = http://ais.by/story/321
|title =Декоративная домовая резьба в архитектуре усадебного дома