Акім Міхайлавіч Шаўчэнка


Акім Міхайлавіч Шаўчэнка (нар. 1902, в. Карма, Гомельскага павета, Магілёўскай губерні — пам. 1980, Мінск), беларускі савецкі мастак-жывапісец, выбітны каларыст, прадстаўнік сацрэалізму. Жыў і працаваў у Гомелі і Мінску [1].

Акім Міхайлавіч Шаўчэнка
Фатаграфія
Дата нараджэння 28 лістапада 1902(1902-11-28)
Месца нараджэння
Дата смерці 1980
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці мастак
Месца працы
Жанр партрэт, пейзаж, нацюрморт
Вучоба
Мастацкі кірунак сацрэалізм
Вядомыя працы «Плытагоны»
«Вячэрні Мінск»
Уплыў Сяргей Герасімаў, Аляксандр Дрэвін, Давід Штэрэнберг
Уплыў на Міхаіл Савіцкі, Май Данцыг, Георгій Паплаўскі, Віктар Грамыка, Васіль Шаранговіч, Уладзімір Рубцоў
Член у
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Карэнны беларус, нарадзіўся ў мястэчку Карма Добрушскага павета Магілёўскай губерні. Скончыўшы ў 15 гадоў мясцовую школу, паступіў вучыцца ў настаўніцкую семінарыю ў Гомелі. Паралельна займаўся ў студыі выяўленчага мастацтва ў мастака-акварэліста і графіка Сяргея Іванавіча Грамыкі, выпускніка Кіеўскага мастацкага вучылішча, вучня вядомага ўкраінскага педагога Фёдара Крычэўскага. Увосень 1920 стаў наведваць мастацкую студыю імя Міхаіла Урубеля ў Клубе чыгуначнікаў. Выкладаў там мастак Афанасій Сцяпанавіч Сазонаў, а адным з вучняў быў будучы вядомы беларускі жывапісец Георгій Ніскі. У 1921 годзе паступіў у Гомельскае педагагічнае вучылішча. Усвядоміўшы, што асноўным прызначэннем з'яўляецца выяўленчае мастацтва, з'ехаў вучыцца ў Маскву, у УМАТЭМАЙС, а затым у ленінградскі Інстытут пралетарскага выяўленчага мастацтва. Выкладчыкамі яго былі Сяргей Герасімаў, Аляксандр Дрэвін, Давід Штэрэнберг.

З'яўляўся ўдзельнікам Вялікай Айчыннай вайны, быў узнагароджаны ордэнамі за баявыя заслугі. Пасля вайны 12 гадоў выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы імя А. К. Глебава, якое адкрылася ў 1947 годзе. Вучнямі яго былі вядомыя ў Беларусі мастакі: Міхаіл Андрэевіч Савіцкі, Май Вольфавіч Данцыг, Георгій Георгіевіч Паплаўскі, Віктар Аляксандравіч Грамыка , Васіль Пятровіч Шаранговіч, Леанід Дударэнка і іншыя[2].

ТворчасцьПравіць

 
Плытагоны. 1932
 
«Белпошта», 2002 год

Імя Акіма Шаўчэнкі ў свой час было «на слыху» сярод беларускай мастацкай грамадскасці. Прымаў удзел у многіх рэспубліканскіх і ўсесаюзных мастацкіх выставах. Быў аўтарам цыкла фігуратыўных палотнаў пра Янку Купалу і Якуба Коласа, шэрагу партрэтаў сучаснікаў, пейзажаў, нацюрмортаў. Яго твор «Плытагоны», напісаны ў 1932 годзе, быў прызнаны адным з лепшых сярод прадстаўленых у рамках Першай Дэкады беларускага мастацтва і літаратуры ў Маскве ў 1940 годзе. Творчая спадчына мастака уайшла ў «залаты фонд» беларускага выяўленчага мастацтва і зараз захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

Вядомыя творыПравіць

  • «Вяжуць снапы»
  • «Тынкоўшчыцы»
  • «На торфараспрацоўках»
  • «Лес — будоўлям»
  • «Горад абнаўляецца»
  • «У саўгасе “Брылёва”»
  • «У Дзень Перамогі»
  • «Вячэрні Мінск»
  • «Аб гераічным мінулым»

ПамяцьПравіць

У 2002 годзе, да 100-годдзя з дня нараджэння мастака, РУП «Белпошта» выпусціла памятны канверт з партрэтам Акіма Шаўчэнкі на фоне яго твора «Плытагоны» (1932). Мастак канверта - Г. Долбік. Тыраж - 98900 асобнікаў[3].

Зноскі