Аляксандр Мікалаевіч Пыпін

рускі літаратуразнавец, этнограф, фалькларыст

Аляксандр Мікалаевіч Пы́пін[4] (руск.: Александр Николаевич Пыпин; 6 красавіка 1833, Саратаў — 9 снежня 1904, Санкт-Пецярбург) — рускі літаратуразнавец, этнограф, фалькларыст, прадстаўнік культурна-гістарычнай школы ў літаратуразнаўстве, акадэмік Пецярбургскай акадэміі навук (10.01.1898, член-карэспандэнт з 07.12.1891, выконваючы абавязкі віцэ-прэзідэнта з 24.07.1904 па 01.09.1904[5]).

Аляксандр Мікалаевіч Пыпін
Дата нараджэння 6 (18) красавіка 1833[1][2]
Месца нараджэння
Дата смерці 9 (22) снежня 1904[1][2] (71 год)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці гісторык літаратуры, журналіст, літаратуразнавец, этнограф
Навуковая сфера гісторыя
Месца працы
Альма-матар
Член у
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Біяграфія

правіць

Нарадзіўся ў Саратаве. У 1842—1849 гадах вучыўся ў Саратаўскай мужчынскай гімназіі. Паступіў у Казанскі ўніверсітэт, потым перавёўся ў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт на гісторыка-філалагічны факультэт, які скончыў у 1853 годзе. Вучань І. І. Сразнеўскага. У 1858—1860 гадах знаходзіўся ў замежнай камандзіроўцы для падрыхтоўкі да прафесарскага звання. У 1860—1861 гадах — выконваючы пасаду экстраардынарнага прафесара Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. Выйшаў у адстаўку ў ліку ліберальна настроеных прафесараў ў знак пратэсту супраць захадаў уладаў па спыненні студэнцкіх беспарадкаў[6]. Супрацоўнічаў у часопісах «Оте­че­ст­вен­ные записки», «Со­вре­мен­ник» у 1854—1866 гадах, член Археаграфічнай камісіі ў 1860—1866 гадах[6]. Член рэдакцыі часопіса «Вест­ник Ев­ро­пы» з 1867 года, выконваючы абавязкі яго галоўнага рэдактара ў 1881—1883 гадах. Рэдактар выдання «Известия Аддзялення рускай мовы і славеснасці» ў 1899—1904 гадах[6].

Навуковая і творчая дзейнасць

правіць

Друкавацца пачаў у 1852 годзе. Прадстаўнік прадстаўнік культурна-гістарычнай школы ў расійскім літаратуразнаўстве. Аўтар «Гісторыі славянскіх літаратур» (разам з У. Д. Спасовічам, 2-е выданне, т. 1—2, 1879—1881), «Гісторыі рускай этнаграфіі» (т.1—4, 1890—1892), «Гісторыі рускай літаратуры» (т. 1-4, 1898—1899; 4-е выданне, 1911—1913). Вывучаў біяграфію, творчасць і эпісталярная спадчына В. Р. Бялінскага[6]. Адзін з першых гісторыкаў расійскага масонства, склаў анатаваны спіс ложаў 1717—1829 гадоў[6]. Абгрунтоўваў грамадскую значнасць славяназнаўства, цесную сувязь славістыкі з развіццём нацыянальнай самасвядомасці. Вылучаў задачу культурнага яднання славян, у гэтым вызначальнае месца адводзіў літаратуры[6].

Рэдактар і перакладчык гісторыка-літаратурных і гістарычных твораў І. Шэра, Г. Гетнера, Д. У. Дрэйпера, У. Уэвел­а, Ф. К. Шлосэра і інш.[6]

Аўтар успамінаў «Мои за­мет­ки» (1910, перавыданне ў 1996)[6].


Зноскі

  1. а б в г Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 6. — С. 116–117.
  2. а б The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.
  3. а б Пыпин Александр Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  4. Беларусь 1995.
  5. Профіль Аляксандра Мікалевіча Пыпіна на афіцыйным сайце РАН
  6. а б в г д е ё ж Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2004—2017.

Літаратура

правіць

Спасылкі

правіць