Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў (архітэктар)

Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў (8 сакавіка 1879, Ізмайлаўск — 25 жніўня 1966) — беларускі інжынер і архітэктар. Галоўны архітэктар Мінска (жнівень-кастрычнік 1944[1]).

Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў
Дата нараджэння 8 сакавіка 1879(1879-03-08)
Дата смерці 25 жніўня 1966(1966-08-25) (87 гадоў)
Грамадзянства
Альма-матар
Месца працы
Член у
Commons-logo.svg Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Скончыў Рыжскі політэхнічны інстытут у 1906 годзе. Працаваў архітэктарам ва Упраўленні Паўднёва-Заходняй чыгункі, Белдзяржбудзе, у жніўні-кастрычніку 1944 года быў галоўным архітэктарам Мінска[1], потым працаваў ва Упраўленні галоўнага архітэктара[2], з 1949 да 1957 года — у Белкаапсаюзе.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года.

Прадзед гісторыка Антона Дзянісава і стрыечны брат дзеда гісторыка Уладзіміра Дзянісава.

ТворчасцьПравіць

 
Дом адпачынку ў Ждановічах. 1937
 
Дом на рагу вул. К. Маркса і Камсамольскай. 1934
 
Кааператыўны жылы дом швейнай фабрыкі «Кастрычнік». 1927

Асноўныя працы: праект рэканструкцыі дома віцэ-губернатара (1924)[3], будынак упапаўнаважанага ВСНГ (1924—1925)[4], кааператыўны жылы дом швейнай фабрыкі «Кастрычнік» па вул. Р. Люксембург (1927), жыл дом[d] на рагу вул. К. Маркса і Камсамольскай (1930)[5], 3-і Дом Саветаў (1936, сумесна з У. Вараксіным), галоўны даваенны комплекс лечкамісіі на Чырвонаармейскай (1932—1933)[4], гараж СНК БССР (паміж 1936—1939)[6] у Мінску, Дом адпачынку ў Ждановічах (1928)[5]. У 1930 годзе разам са Станіславам Гайдукевічам браў удзел (галоўны ўваход, асноўныя павільёны) у распрацоўцы праекта Першай Усебеларускай сельскагаспадарчай і прамысловай выстаўкі[7].

Дом арцелі інвалідаў «Адраджэнне» ў Гомелі (1953)[5].

На пачатку 1930-х гадоў у альбоме «Мастацтва БССР за 15 год (1917—1932 гг.)» А. Дзянісава разам з Гайдукевічам, Цісэнам і іншымі называюць «старымі архітэктарамі», «прадстаўнікамі буржуазнага эклектызма» і супрацьстаўляюць «моладзі, якая прайшла новую, сучасную школу» — Лаўрову, Валадзько, Воінаву[8]. У 1953 годзе Воінаў і Ягораў наадварот адзначылі, што ўжо ў 1920-я гады А. Аляксееў быў сярод архітэктараў, які супрацьпаставілі «канструктывісцкай „архітэктуры“» праекты на грунце нацыянальных традыцый, прыкладамі даваліся яго будынкі ўпаўнаважанага ВСНГ і Лечкамісіі[4].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Феномен Мінска
  2. Лихута И. С. 60-летие Инспекции Государственного строительного надзора и контроля и ее работа со строительным комплексом города Минска. Записки инспектора. — Мн.: Белстройцентр, 2007. — 208 с. ил. — С. 12.
  3. Гістарычная забудова ансамбля мінскага калегіума езуітаў. (Дом віцэ-губернатара)
  4. 4,0 4,1 4,2 Воинов А., Егоров Ю. Фактам вопреки // Советская Белоруссия, 24 мая 1953.
  5. 5,0 5,1 5,2 Денисов Алексей Александрович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1.
  6. «Оценочная стоимость — 12 млн долларов». Что сейчас в бывших правительственных гаражах, которые могут снести. 7 декабря 2019
  7. Можейко Г. Самая масштабная выставка в истории Беларуси была в 1930 году: площадь в 100 футбольных полей, 350 тысяч гостей и репрессированные организаторы // kp.by, 9 августа 2019
  8. Мельнікаў І. Іосіф Лангбард. Архітэктар, які прысвяціў жыццё Мінску // baj.by, 31 ліпеня 2016

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць