Адкрыць галоўнае меню

Антанас Жмуйдзінавічус

Анта́нас Жмуйдзіна́вічус (літ.: Antanas Žmuidzinavičius; 31 (19) кастрычніка 1876, в. Сейрыяй, Лаздзейскі раён, Літва — 9 жніўня 1996, Каўнас) — літоўскі мастак, жывапісец; народны мастак СССР, член-карэспандэнт Акадэміі мастацтваў СССР (1958).

Антанас Жмуйдзінавічус
Фатаграфія
Імя пры нараджэнні: Antanas Žmuidzinavičius
Дата нараджэння: 31 (19) кастрычніка 1876(1876-10-19)
Месца нараджэння:
Дата смерці: 9 жніўня 1966(1966-08-09) (89 гадоў)
Месца смерці:
Месца пахавання:
Грамадзянства: Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of Lithuania.svg Літва
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Род дзейнасці: мастак
Жанр: партрэт
Узнагароды:
ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
Народны мастак СССР
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Навучаўся ў настаўніцкай семінарыі (18901894), скончыўшы якую працаваў настаўнікам у школах Польшчы. Жывапісу навучаўся ў камерцыйных школах у Варшаве (18981901) і ў Парыжы (19051906). З 1902 года ўдзельнічаў у выставах. З 1906 года жыў у Вільні, у 1907 годзе стаўся, разам з Мікалоюсам Чурлёнісам, Пятрасам Калпокасам, Пятрасам Рымшам і Каетонасам Склерусам, адным з арганізатараў першай выстаўкі літоўскага мастацтва і адным з заснавальнікаў Літоўскай мастацкай суполкі. Быў яе старшынёй.

У 19081912 гадах і пазней у краінах Заходняй Еўропы і ЗША маляваў карціны, ладзіў свае выстаўкі, чытаў лекцыі пра літоўскае мастацтва.

У 1919 абжыўся ў Каўнасе. Выкладаў у Мастацкай школе (19261940), пасля вайны — у Інстытуце прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (19441951; прафесар ад 1947), Політэхнічным інстытуце (19531957). Адначасова ў 19511953 гадах выкладаў у Мастацкім інстытуце Літоўскай ССР (цяпер Віленская мастацкая акадэмія) у Вільні. Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалямі. Напісаў кнігу ўспамінаў «Палітра і жыццё» («Paletė ir gyvenimas», 1961).

ТворчасцьПравіць

 
«Партрэт жонкі». 1910

Маляваў пераважна пейзажы, прасякнутыя лірызмам з доляй алегарычнасці і ідэалізацыяй прыроды «Нёман перад навальніцай» (1912), «Выхаванцы Нёмана» (1927), «Дзве хвоі» (1930), «Лес — дзяржаве» (1948) (усе ў Каўнаскім мастацкім музеі імя М. Чурлёніса); цыкл карцін «Тут будзе Каўнаскае мора» (19531965). Маляваў таксама партрэты (напрыклад, Тадаса Даўгірдаса), фігурныя кампазіцыі, аздабляў кнігі, ствараў плакаты.

Уваходзіў разам з Ёнасам Басанавічусам і Тадасам Даўгірдасам у камісію, якая выпрацавала праект літоўскага сцяга, які быў зацверджаны Саветам Літвы 19 красавіка 1918 года. Найбольш істотныя рысы праекта закладзеныя ў аснове цяперашняга Дзяржаўнага сцяга Літвы. Удзельнічаў таксама ў распрацоўцы Дзяржаўнага герба Літвы.

Агульная колькасць яго прац сягае 2000.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Всемирный биографический энциклопедический словарь. — М., 1998.
  • Большая Российская энциклопедия. Т. 10. — М., 2008. (Форма имени: Жмуйдзинавичюс, Антанас Йоно.)
  • Рисунки [Изоматериал] : [репродукции] / художник В. А. Серов. ― Ленинград, 1970 (АУР5192) (Форма имени: Жмуйдинявичус-Жемайтис, А. И.)
  • Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. — Мн., 1998.

СпасылкіПравіць