Барыс Аляксеевіч Чычыбабін

Барыс Аляксеевіч Чычыбабін (пры нараджэнні: Палушын, 9 студзеня 1923, Крэмэнчук — 15 снежня 1994, Харкаў) — украінскі савецкі паэт, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1990).

Барыс Аляксеевіч Чычыбабін
Партрэт
Род дзейнасці пісьменнік, паэт
Дата нараджэння 9 студзеня 1923(1923-01-09)[1][2]
Месца нараджэння
Дата смерці 15 снежня 1994(1994-12-15)[1][2] (71 год)
Месца смерці
Месца пахавання
Месца працы
Альма-матар
Узнагароды і прэміі
ордэн «За заслугі» ІІІ ступені
Дзяржаўная прэмія СССР
Commons-logo.svg Барыс Аляксеевіч Чычыбабін на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Б. А. Чычыбабін нарадзіўся 9 студзеня 1923 гады і выхоўваўся ў сям’і афіцэра. Да 1930 года сям’я жыла ў Крапыўныцкым, потым у пасёлку Рогань пад Харкавам, дзе Барыс пайшоў у школу. У 1935 годзе Палушыны пераехалі ў Чугуіў, дзе айчым атрымаў пасаду начальніка штаба эскадрыллі Чугуіўскай школы пілотаў. Барыс вучыўся ў Чугуіўскай 1-й школе з 5-га па 10-ы клас. Тут ён ужо пастаянна наведваў літаратурны гурток, публікаваў свае вершы ў гарадской газеце пад псеўданімам Барыс-Рыфмач.

Па заканчэнні школы Барыс паступіў на гістарычны факультэт Харкаўскага ўніверсітэта. У лістападзе 1942 года Барыс Палушын быў прызваны ў армію, служыў салдатам 35-га запаснога стралковага палка ў Грузінскай ССР. У пачатку 1943 года паступіў у школу авіяспецыялістаў ў горадзе Гамборы. З ліпеня 1943 года да Перамогі служыў механікам па авіяпрыборах у розных частках Закаўказскай ваеннай акругі. Некалькі месяцаў пасля Перамогі займаў такую ​​ж пасаду ў Чугуіўскім авіявучылішчы, затым быў дэмабілізаваны. У чэрвені 1946 года Чычыбабін быў арыштаваны і асуджаны за антысавецкую агітацыю. Пасля амаль двухгадовага (з чэрвеня 1946 па сакавік 1948 гадоў) следства (Лубянка, Бутырская і Лефортаўская турмы) Чычыбабін быў накіраваны для адбыцця пяцігадовага тэрміну ў Вятлаг Кіраўскай вобласці.

У Харкаў Чычыбабін вярнуўся летам 1951 года. Доўгі час быў рознарабочым, каля года прапрацаваў у Харкаўскім тэатры рускай драмы падсобным рабочым сцэны, потым скончыў бухгалтарскія курсы, якія былі самым хуткім і даступным спосабам атрымаць спецыяльнасць. З 1953 года працаваў бухгалтарам домаўпраўлення. Тут пазнаёміўся з пашпартысткай Мацільдай Фёдараўнай Якубоўскай, якая стала яго жонкай.

З 1956 па 1962 год Чычыбабін працягваў працаваць бухгалтарам (у грузавым аўтатаксаматорным парку), але паступова заводзіў знаёмствы ў асяроддзі мясцовай інтэлігенцыі, у тым ліку — літаратурнай. Тады ж пазнаёміўся з Б. Слуцкім, Р. Левіным. У 1958 года з’явілася першая публікацыя ў часопісе «Знамя» (пад прозвішчам Палушын). У Харкаве ў маленькім паддашкавым пакойчыку Чычыбабіна збіраліся аматары паэзіі.

У пачатку 1960-х гадоў паэт доўгі час жыў у Маскве на кватэры Юлія Даніэля і Ларысы Багараз, выступаў у літаратурным аб’яднанні «Магістраль». У 1962 годзе яго вершы публікаваліся ў часопісе «Новы свет», харкаўскіх і кіеўскіх выданнях. Сярод знаёмых Чичибабина гэтага перыяду былі С. Маршак, І. Эрэнбург, В. Шклоўскі.

У 1963 годзе выйшлі з друку два першыя зборнікі вершаў Чычыбабіна. У Маскве быў выдадзены зборнік «Маладосць», у Харкаве — «Мароз і сонца».

У студзені 1964 года Чычыбабіну было даручана кіраўніцтва літаратурнай студыяй пры ДК работнікаў сувязі. Праца студыі стала яркім эпізодам у культурным жыцці Харкава.

У 1973 годзе Чычыбабіна выключылі з СП СССР. Для пачатку ад яго запатрабавалі перадаць у КДБ свае вершы, якія ён чытаў публічна. Ён павінен быў сам падрыхтаваць друкаваны тэкст, каб у КДБ змаглі разабрацца ў справе. У 1987 годзе паэта аднаўляюць у Саюзе пісьменнікаў (з захаваннем стажу) — аднаўляюць тыя ж людзі, якія выключалі. Памёр 15 снежня 1994 года. Пахаваны на 2-х могілках г. Харкава (Украіна).

На беларускую мову вершы пераклалі Уладзімір Скарынкін[3], Уладзімір Папковіч.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Boris Chichibabin // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.