Валяр’ян Афанасьевіч Снытко

(Пасля перасылкі з Валяр'ян Афанасьевіч Снытко)

Валяр'ян Афанасьевіч Снытко (18 студзеня 1939, Бялынічы, Магілёўская вобласць) — географ-ландшафтазнаўца, доктар геаграфічных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі Расійскай Федэрацыі, член-карэспандэнт Расійскай акадэміі навук, ганаровы член Рускага геаграфічнага таварыства.

Валяр'ян Афанасьевіч Снытко
Валериан Афанасьевич Снытко
Snytko Valerian.jpg
Дата нараджэння 18 студзеня 1939(1939-01-18) (82 гады)
Месца нараджэння
Грамадзянства Расійская Федэрацыя
Род дзейнасці географ
Навуковая сфера фізічная геаграфія, ландшафтазнаўства, геахімія ландшафта
Месца працы Інстытут геаграфіі імя В.Б. Сачавы Сібірскага аддзялення РАН, Інстытут гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі імя С.І. Вавілава РАН, Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
Навуковая ступень доктар геаграфічных навук
Навуковае званне прафесар, член-карэспандэнт РАН
Альма-матар Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
Навуковы кіраўнік Марыя Альфрэдаўна Глазоўская, Віктар Барысавіч Сачава
Вядомыя вучні Барыс Іванавіч Кочураў
Вядомы як заснавальнік і кіраўнік сібірскай ландшафтна-геахімічнай навуковай школы
Узнагароды
Медаль «За працоўную доблесць»
Медаль «За працоўную доблесць»
Commons-logo.svg Валяр'ян Афанасьевіч Снытко на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся 18 студзеня 1939 года ў Бялынічах. Бацька працаваў старшынём сельскага спажывецкага таварыства, а маці - Вера Арахоўская - тэлефаністкай у аддзяленні сувязі. У 1956 скончыў Бялыніцкую рускую сярэднюю школу (Бялыніцкая сярэдняя школа №2) з залатым медалём і паступіў на геаграфічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М.В. Ламаносава.

Падчас вучобы спецыялізаваўся на кафедры фізічнай геаграфіі СССР. Загадчык кафедры - Марыя Альфрэдаўна Глазоўская - была кіраўніком ягонай курсавой (1958, прысвечана вывучэнню тэрыторый, якія прылягаюць да азёр Балхаш і Алаколь) і дыпломнай работ (1961). Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1961 накіраваўся на працу ў Іркуцк ў новаўтвораны Інстытут геаграфіі Сібіры і Далёкага Ўсходу Сібірскага аддзялення АН СССР, дзе навучаўся ў аспірантуры пад кіраўніцтвам М.А. Глазоўскай. Геаграфія даследаванняў ахапляла Забайкалле, басейн Байкала, поўдзень Сярэдняй Сібіры, Заходнюю Сібір.

У 1966 абараніў дысертацыю на суісканне навуковай ступені кандыдата геаграфічных навук "Ландшафтна-геахімічныя асаблівасці паўднёвай цёмнахвойнай тайгі Ніжняга Прыангар'я". У тым жа годзе дырэктар Інстытута Віктар Барысавіч Сачава даручыў маладому вучонаму стварыць лабараторыю геахіміі ландшафтаў. В.А. Снытко кіраваў створанай лабараторыяй (з 1970 - аб'яднана з лабараторыяй геаграфіі глебаў у лабараторыю геахіміі ландшафтаў і геаграфіі глебаў) да 1999 г. Адначасова з 1965 выкладаў на геаграфічным факультэце Іркуцкага дзяржаўнага ўнівверсітэта (прафесар с 1986 г.). З 1969 - намеснік дырэктара Інстытута геаграфіі Сібірскага аддзялення АН СССР па навуковай працы. У 1984 абараніў доктарскую дыссертацыю "Праблемы дынамікі рэчыва ў геасістэмах паўднёвых рэгіёнаў Сібіры" (навуковыя кансультанты - акадэмік В.Б. Сачава, прафесар М.А. Глазоўская).

З канца 1999 па 2005 г. - дырэктар Інстытута геаграфіі імя В.Б. Сачавы Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук. У 2000 г. выбраны членам-карэспандэнтам Расійскай акадэміі навук, у 2005 - ганаровым членам Рускага геаграфічнага таварыства.

З 2006 г. - галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі імя С.І. Вавілава Расійскай акадэміі навук[1], прафесар кафедры фізічнай геаграфіі і ландшафтазнаўства Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М.В. Ламаносава.[2]

Навуковая дзейнасцьПравіць

Спецыяліст у галіне геахіміі ландшафтаў і комплекснай фізічнай геаграфіі, заснавальнік і кіраўнік сібірскай ландшафтна-геахімічнай навуковай школы. Абгрунтаваў у рамках комплекснай фізічнай геаграфіі новы навуковы напрамак - дынаміка рэчыва ў геасістэмах. Навуковыя працы прысвечаны высвятленню заканамернасцяў паводзін рэчыва ў стэпавых і тайговых геасістэмах і вывучэнню яго найгалоўных фаз як актыўных удзельнікаў метабалізму ў геасістэмах. Праводзіў даследаванні па мадэляванні геасістэм, прапанаваў прасторава-часавыя мадэлі прыродных рэжымаў геасістэм на аснове ландшафтна-геахімічных паказчыкаў.

З 2007 ўдзельнічае ў Комплекснай экспедыцыі па вывучэнні гістарычных водных шляхоў, арганізаванай на базе Інстытута гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі імя С.І. Вавілава РАН. У складзе экспедыцыі ён удзельнічаў у палявых ландшафтных і гідролага-гідрахімічных даследаваннях Марыінскай, Вышневалоцкай, Ціхвінскай, Бярэзінскай і іншых водных сістэм, рэк Дняпра, Бярэзіны, Волхава і многіх іншых.

Асноўныя працыПравіць

  • Снытко В. А. Геохимия южнотаежных фаций // Южная тайга Приангарья: Структура и природные режимы южнотаежного ландшафта: Сборник статей / Отв. ред. акад. В. Б. Сочава; АН СССР. Сиб. отд-ние. Институт географии Сибири и Дальнего Востока. — Л.: Наука. Ленингр. отд-ние, 1969. — 267 с.
  • Снытко В. А. Геохимические аспекты исследования топогеосистем // Топологические аспекты учения о геосистемах: Сборник / Отв. ред. акад. В. Б. Сочава; АН СССР. Сиб. отд-ние. Институт географии Сибири и Дальнего Востока. — Новосибирск: Наука. Сиб. отд-ние, 1974. — 290 с.
  • Снытко В. А. и др. Изучение степных геосистем во времени / В. А. Снытко, Н. П. Дружинина, Г. Н. Мартьянова и др.; Отв. ред. акад. В. Б. Сочава. — Новосибирск: Наука. Сиб. отд-ние, 1976. — 240 с.
  • Снытко В. А. Геохимические исследования метаболизма в геосистемах / Отв. ред. акад. В. Б. Сочава. — Новосибирск: Наука. Сиб. отд-ние, 1978. — 152 с.
  • Снытко В. А. и др. Вещество в степных геосистемах. — Новосибирск, 1984.
  • Снытко В. А. и др. Эоловые фации восточного побережья Байкала / Вика С., Овчинников Г. И., Снытко В. А., Щипек Т.; Институт географии им. В. Б. Сочавы СО РАН. — Иркутск; Катовице, 2002. — 64 с.
  • Снытко В. А. и др. Исторические водные пути Севера России (XVII—XX вв.) и их роль в изменении экологической обстановки: Экспедиционные исследования: Состояние, итоги, перспективы / Низовцев В. А. и др.; Отв. ред.: К. Н. Дьяконов, О. А. Александровская; Ин-т истории естествознания и техники им. С. И. Вавилова РАН, Московский гос. ун-т им. М. В. Ломоносова, Географический фак., Российский фонд фундаментальных исследований. — М.: Парадиз, 2009. — 248, [48] с. — ISBN 978-5-98547-038-3.
  • Сочава Виктор Борисович (жизненный путь, научное творчество) / Ред.-сост.: В.В. Воробьев, В.А. Снытко и др. Новосибирск: Изд-во СО РАН, 2001. 194 с.

УзнагародыПравіць

  • Два медалі «За працоўную доблесць».
  • Заслужаны дзеяч навукі Расійскай Федэрацыі
  • Заслужаны ветэран Сібірскага аддзялення АН СССР
  • Нацыянальная прэмія "Хрустальны компас" за ўдзел у Комплекснай экспедыцыі па вывучэнні гістарычных водных шляхоў Расіі (2016)

ЛітаратураПравіць

  • Снытко Валериан Афанасьевич // Большая Российская энциклопедия. Т. 30
  • Снытко Валериан Афанасьевич // Новая Российская энциклопедия. Т. 15(2)
  • Снытко Валериан Афанасьевич // Ученые Московского университета – действительные члены и члены-корреспонденты Российской академии наук (1755-2004). Биографический словарь. М., 2004.
  • Снытко Валериан Афанасьевич // Российская академия наук. Сибирское отделение: Персональный состав. 2007
  • Зуляр Ю.А. Организатор, исследователь и педагог (к 75-летию Валериана Афанасьевича Снытко) // Известия Иркутского государственного университета. Серия "Политология. Религиоведение". 2014. Т. 8. С. 161-164.
  • Юбилейные даты. К 75-летию Валериана Афанасьевича Снытко // География и природные ресурсы. 2014. № 1. С. 190-192.
  • Керимов И.А., Озерова Н.А., Гагаева З.Ш. К 80-летию Валериана Афанасьевича Снытко // Вестник Академии наук Чеченской Республики. № 1 (44). 2019. С. 119-124.
  • Юбилей В. А. Снытко // Известия Русского географического общества. 2019. Т. 151. № 3. С. 102-103.

ЗноскіПравіць

  1. http://ihst.ru/iiet/structure/
  2. http://www.geogr.msu.ru/cafedra/fgl/personal/