Васіль Паўлавіч Аксёнаў

Васі́ль Па́ўлавіч Аксё́наў (20 жніўня 1932, Казань, СССР — 6 ліпеня 2009, Масква, Расія) — савецкі, амерыканскі і расійскі пісьменнік, сцэнарыст, кінадраматург. Адзін з лідараў апавядальнай савецкай прозы 60-х гадоў ХХ стагоддзя, дзе выкарыстоўваецца гарадскі моладзевы слэнг. Належаў да пакалення шасцідзесятнікаў.

Васіль Аксёнаў
руск.: Аксёнов Василий Павлович
№529+ Василий Аксенов, Орлеан, апрель 1983 (cropped).jpg
Асабістыя звесткі
Псеўданімы Гривадий Горпожакс (сумесна з А. Гарчаковым і Р. Пажэнянам)
Дата нараджэння 20 жніўня 1932(1932-08-20)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 6 ліпеня 2009(2009-07-06)[5][2][…] (76 гадоў)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Бацька Pavel Aksenov[d]
Маці Яўгенія Сямёнаўна Гінзбург[3]
Альма-матар
Месца працы
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці сцэнарыст, паэт, пісьменнік, раманіст, урач, настаўнік
Гады творчасці 1959—2007
Мова твораў руская
Прэміі «Рускі Букер», 2004
Узнагароды
Кавалер ордэна мастацтваў і літаратуры
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

З’яўляўся членам ПЭН-клуба і Амерыканскай аўтарскай лігі.

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся 20 жніўня 1932 года ў Казані у сям’і Паўла Васільевіча Аксёнава (1899—1991) і Яўгеніі Саламонаўны Гінзбург (1904—1977). Быў трэцім, малодшым дзіцем у сям’і (і адзіным агульным дзіцем бацькоў). Бацька, Павел Аксёнаў, быў старшынёй Казанскага гарсавета і членам бюро Татарскага абкама КПСС. Маці, Яўгенія Гінзбург, працавала выкладчыцай у Казанскім педагагічным інстытуце, затым — загадчыкам аддзела культуры газеты «Красная Татария». Пасля, прайшоўшы сталінскія лагеры, у часы выкрыцця культу асобы, Яўгенія Гінзбург стала аўтарам кнігі ўспамінаў «Круты маршрут» — адной з першых кніг-мемуараў пра эпоху сталінскіх рэпрэсій і лагераў, дзе распавяла пра васемнаццаць год, праведзеных у турме, калымскіх лагерах і высылцы.

У 1937 годзе, калі Васілю не было яшчэ і пяці гадоў, абодва бацькі (спачатку маці, а затым неўзабаве — і бацька) былі арыштаваныя і асуджаныя на 10 гадоў турмы і лагераў.

У 1978 годзе В. Аксёнаў сумесна з Андрэем Бітавым, Віктарам Ерафеевым, Фазілем Іскандэрам, Яўгенам Паповым і Бэлай Ахмадулінай стаў арганізатарам і сааўтарам бесцэнзурнага альманаха «Метрополь», так і не выдадзенага ў савецкім падцэнзурным друку. Альманах быў выдадзены ў ЗША. Усе ўдзельнікі альманаха падвергліся «прапрацоўцы». У знак пратэсту супраць выключэння Папова і Ерафеева з Саюза пісьменнікаў СССР, якое адбылося пасля гэтага ў снежні 1979 года, Аксёнаў, а таксама Іна Ліснянская і Сямён Ліпкін, заявілі пра свой выхад з Саюза пісьменнікаў СССР. Гісторыя альманаха выкладзена ў рамане з ключом «Скажы „кішміш“».

Памёр 6 ліпеня 2009 года ў Маскве пасля працяглай цяжкай хваробы. Пахаваны 9 ліпеня 2009 году на Ваганькаўскіх могілках у Маскве (участак 25).

Узнагароды і званніПравіць

  • ганаровае званне Doctor of Humane Letters.
  • ганаровы член Расійскай акадэміі мастацтваў.
  • прэмія «Рускі Букер» (2005) за раман «Вальтэр’янцы і вальтэр’янкі».
  • ордэн Мастацтваў і літаратуры (2005, Францыя).
  • медаль «У памяць 1000-годдзя Казані» (2007).
  • Царскасельская мастацкая прэмія (2007).

Цікавыя фактыПравіць

БібліяграфіяПравіць

  • Аксёнов В. «Коллеги» — М., Советский писатель, 1961. — 150 000 экз.
  • Аксёнов В. «Катапульта» — М., Советский писатель, 1964. — 30 000 экз.
  • Аксёнов В. «Пора, мой друг, пора». — М., Молодая гвардия, 1965. — 115 000 экз.
  • Аксёнов В. «На полпути к луне». — М., Советская Россия, 1966. — 100 000 экз.
  • Аксёнов В. «Жаль, что вас не было с нами» — М., Советский писатель, 1969. — 384 с., 100 000 экз.
  • Аксёнов В. «Любовь к электричеству». — М., Политиздат, 1971. — 200 000 экз.; 2-е изд. 1974. — 200 000 экз.
  • Аксёнов В. «Мой дедушка — памятник». — М., Детская литература, 1972., 208 с., 100 000 экз.
  • Аксёнов В. Сундучок, в котором что-то стучит. — М.: Детская литература, 1976
  • Аксёнов В. Аристофаниана с лягушками. — Анн Арбор, Ардис, 1981
  • Аксёнов В. «Остров Крым». — М., Огонёк, 1990. — 200 000 экз.
  • Аксёнов В. Ожог. — М., Огонёк, 1990. — 200 000 экз.
  • Аксёнов В. «В поисках грустного бэби» — М., МАИ — «Текст», 1991. — 320 с., 100 000 экз. ISBN 5-85248-149-1
  • Аксёнов В. Мой дедушка — памятник. Кемерово, 1991
  • Аксёнов В. Рандеву. — М.: Текст-РИФ, 1991
  • Аксёнов В. «В поисках грустного бэби» «Две книги об Америке». — Независимый альманах «Конец века», 1992, — 50 000 экз. — ISBN 5-85910-011-8.
  • Аксенов В. Московская сага. В 3-х кн. — М., Текст, 1993—1994., — 50 000 экз.
  • Аксёнов В. «Право на остров». — М., Московский рабочий, 1991. — 624 с. — 75 000 экз. — ISBN 5-239-01222-9.
  • Аксёнов В. Московская сага. Кн. 1 «Поколение зимы». — Изографус. — ISBN 5-94661-100-3.
  • Аксёнов В. Московская сага. Кн. 2 «Война и тюрьма». — Изографус. — ISBN 5-94661-101-1.
  • Аксёнов В. Московская сага. Кн. 3 «Тюрьма и мир». — Изографус. — ISBN 5-699-09247-1.
  • Аксёнов В. «Негатив положительного героя». — Вагриус-Изограф, 1996. — 304 с., 10 000 экз. — ISBN 5-7027-0336-7.
  • Аксёнов В. «Негатив положительного героя». — Вагриус-Изограф, 1998. — 304 с., 5 000 экз. — ISBN 5-7027-0336-7.
  • Аксёнов В. «Вольтерьянцы и вольтерьянки». — Изографус. — ISBN 5-699-10246-9.
  • Аксёнов В. «Гибель Помпеи». — ИзографЪ. — ISBN 5-699-11561-7.
  • Аксёнов В. «Апельсины из Марокко» — М., Изограф-ЭКСМО-пресс, 2000
  • Аксёнов В. «В поисках грустного бэби». — М., Изограф — Эксмо-пресс, 2000
  • Аксёнов В. «Кесарево свечение». — Изографус-ЭКСМО-пресс, 2001. — 640 с. — 15 000 экз. — ISBN 5-87113-116-6.
  • Аксёнов В. «Вольтерьянцы и вольтерьянки». — Изографус. — ISBN 5-94661-092-9.
  • Аксёнов В. «Апельсины из Марокко» — М., Изограф-ЭКСМО-пресс, 2001
  • Аксёнов В. «Звёздный билет» — М., Изограф-ЭКСМО-пресс, 2001
  • Аксёнов В. Затоваренная бочкотара. — М., Изограф-ЭКСМО-пресс, 2001. — 416 с., 10 000 экз.
  • Аксёнов В. Повести. — М., ЭКСМО, 2002 (Антология сатиры и юмора России ХХ в. Т. 21)
  • Аксёнов В. Затоваренная бочкотара. — М., Изографус-ЭКСМО, 2002. — 494 с., 4 100 экз.
  • Аксёнов В. «В поисках грустного бэби». — М., Изографус — Эксмо-пресс, 2002
  • Аксёнов В. «Апельсины из Марокко» — М., Эксмо-Изографус., 2003. — 494 с., 5 100 экз.
  • Аксёнов В. Желток яйца. — М., Изографус-ЭКСМО., 2003. — 672 с., 5 000 экз
  • Аксёнов В. «Американская кириллица» — М., НЛО, 2004. — 548 с., 3 000 экз.
  • Аксёнов В. «Редкие земли». — ЭКСМО. — ISBN 978-5-699-20816-6.
  • Аксёнов В. «Москва Ква-Ква». — ЭКСМО, 2006. — ISBN 5-699-14718-7.
  • Аксёнов В. «Десятилетие клеветы». — Изографус-ЭКСМО, 2004. — 7 100 экз. — ISBN 5-94661-091-0.
  • Аксёнов В. «В поисках грустного бэби». — М., Изограф — Эксмо, 2005. — 7 000 экз.
  • Аксёнов В. «Желток яйца» — Изографус — ЭКСМО, 2005. — 7 000 экз. ISBN 5-94661-111-9
  • Аксёнов В. Затоваренная бочкотара. — М., ИзографЪ-ЭКСМО, 2005, 448 с., 4 100 экз.
  • Аксёнов В. «Скажи изюм». — РИА «ИнфА». — ISBN 5-85080-012-3.
  • Аксёнов В. «Скажи изюм». — ЭКСМО. — ISBN 978-5-699-25062-2.
  • Аксёнов В. «Остров Крым». — Литагентство МИФ. — ISBN 5-7707-2099-9.
  • Аксёнов В. «Остров Крым». — ИЗОГРАФ. — ISBN 5-87113-058-5.
  • Аксёнов В. «Таинственная страсть» (роман о шестидесятниках). — Семь дней, 2009. — 591 с. — ISBN 978-5-88149-375-2.
  • Аксёнов В. «Ленд-лизовские». — ЭКСМО. — ISBN 978-5-699-44465-6.
  • Аксёнов В. «Логово льва». — АСТ ; Астрель. — ISBN 978-5-17-060737-2, 978-5-271-24444-5.
  • Аксёнов В. «О, этот вьюноша летучий!». — ЭКСМО, 2012. — ISBN 978-5-699-60003-8.
  • Аксенов В. «Одно сплошное Карузо». Составитель В. Есипов. — М., ЭКСМО, 2014. — ISBN 978-5-699-70066-0.
  • Аксенов В. «Ловите голубиную почту. Письма». Составитель В. Есипов. — М., АСТ, 2015. — ISBN 978-5-98720-034-6
  • Аксенов В. «Логово льва». Составитель В. Есипов. М., Астрель. — ISBN 978-5-17-060737-2, 978-5-271-24444-5
  • Аксёнов В. «Таинственная страсть» (роман о шестидесятниках). Авторская версия. — М., ИП Бирюкова Оксана Анатольевна, 2015. — 738 с. — 25 000 экз. — ISBN 978-5-9907536-0-0.

Зноскі

  1. Аксёнов Василий Павлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 192. — ISBN 978-2-221-06888-5
  4. Аксёнов Василий Павлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. https://web.archive.org/web/20090713010550/http://www.cbc.ca:80/arts/books/story/2009/07/07/vasily-aksyonov.html
  6. Vasily Pavlovich Aksyonov // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  7. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118644203 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.

ЛітаратураПравіць