Васіль Цішкавіч, у гістарыяграфіі часцей Тышкевіч (? — 13 жніўня 1571) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Дваранін каралеўскі (1522), маршалак гаспадарскі (1546—1558), ваявода падляшскі (1558—1569) і смаленскі (з 1569). Староста краснасельскі, чаркаскі і канеўскі (з 1536), менскі (з 1544), ваўкавыскі (з 1546), пінскі (з 1569), бабруйскі і гайнаўскі[1].

Васіль Тышкевіч
Vasil Tyškievič. Васіль Тышкевіч (XVIII).jpg
 
Нараджэнне 1492
Смерць 13 жніўня 1571
Пахаванне
Дынастыя Род Тышкевічаў
Бацька Тышка Каленіковіч
Жонка Аляксандра Сямёнаўна Чартарыйская[d]
Дзеці Яўстахі Серафін Тышкевіч[d], Юрый Тышкевіч і Каленік Тышкевіч[d]

Сын Цішкі Каленікавіча, унук Каленіка Мішкавіча. Заснавальнік роду Тышкевічаў герба «Ляліва». Знаходзіўся ў магнацкай апазіцыі да Жыгімонта Аўгуста, выступаў супраць заключэння Люблінскай уніі, з гэтай прычыны ў 1569 быў пазбаўлены ваяводства падляшскага і прызначаны на намінальнае ваяводства смаленскае[1]. Валодаў значнай часткай колішняга Лагойскага княства (спадчына першай жонкі), маёнткам Ласасіная з дваром Бялавічы, Ражанай і Байкевічамі (пасаг першай жонкі), Здзітавым, Хрысай, Споравым і інш. Пазней, атрымаў Ласасіную, Бялавічы, Байкевічы, Ражаную, Здзітаў, Хрысу і Спорава ў вечнасць ад Жыгімонта Аўгуста як выплату ранейшай пазыкі ў 12 тысяч коп грошаў. Купіў Камень-Харэцкі (цяпер Камена), Ружаны.

Удзельнічаў у бітвах з крымскімі татарамі, пасольствах у Крым і Маскву. Перайшоў з праваслаўя ў кальвінізм. 5 лістапада 1569 года атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта Аўгуста тытул графа на Лагойску і Бярдзічаве[1].

Двойчы жанаты. Ад першага шлюбу з Аляксандрай з Чартарыйскіх меў дачку Анастасію (жонку Івана Мялешкі) і трох сыноў — Юрыя, Каленіка і Яўстахія. Ад другога шлюбу з Анастасіяй Сапоткаўнай меў дачку Аляксандру (жонку Аляксандра Хадкевіча) і сына Яўстахія Серафіна[2].

Пакінуў тастамент[3], паводле якога частка зямель пераходзіла яго дачцэ Аляксандры, а частка малалетняму сыну ад другога шлюбу Яўстахію Серафіну. Апроч таго, наказаў пахаваць сябе ў Супрасльскім манастыры. На надмагіллі Васіля, якое было зроблена са звычайнага каменю, мелася выява родавага герба і надпіс «Въ лето от нароженія Господа Бога и Спаса нашего Іисуса Христа 1571 мѣсеца августа 13 дня въ неделю, преставися рабъ Божій панъ Васили Тышковичъ воевода смоленскій, староста менскій и пинскій, положенъ въ храмѣ Благовѣщенія Богородицы въ монастыру Супраськомъ»[4]. Паводле стану на 1871 г. надмагілля ў царкве ўжо не было. Цяпер захоўваецца ў музеі Вільнюскага ўніверсітэта.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Грыцкевіч А. Тышкевічы // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя у 3 т. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 682. — 788 с. — ISBN 985-11-0378-0.
  2. Dworzaczek W. Genealogia. — Warszawa, 1959.
  3. Вядома чатыры тастаменты, гл.: Акты издаваемые Виленскою археографической комиссией. — Вильна, 1895. — Т. XXII. Акты Слонимского земского суда. — С. XL-XLIII, документы № 569, 570, 631, 632.
  4. Дзяніс Лісейчыкаў. Надмагільныя камяні з «рускімі» надпісамі XVI—XVII стст. каля вёскі Малькавічы