Вю́ртэмберг (ням.: Württemberg) — гістарычная вобласць на паўднёвым захадзе Германіі, частка рэгіёна Швабія, цэнтральным горадам якой на працягу працяглага перыяду быў Штутгарт. У мінулым герцагства, затым каралеўства; з ліквідацыяй манархіі стаў свабоднай народнай дзяржавай у складзе Веймарскай рэспублікі, якая была скасавана пасля Другой сусветнай вайны. З 1952 года — у складзе федэральнай зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Вюртэмберг
ням.: Württemberg

Coat of arms of Baden-Württemberg (lesser).svg
XI ст. — 1945


 
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg
 
Flagge Königreich Württemberg.svg
Flagge Königreich Württemberg.svg Wappen Deutsches Reich - Königreich Württemberg.jpg


Сцяг каралеўства Вюртэмберг Герб каралеўства Вюртэмберг
German Empire - Wurttemberg (1871).svg
Вюртэмберг у складзе Германскай Імперыі (1871—1918)
Сталіца Штутгарт
Мова(ы) нямецкая (швабскі дыялект)
Насельніцтва 2 437 574 чал. (1910)
Форма кіравання манархія і Рэспубліка
Асноўныя кіраўнікі
 - каля 1089—1122 (першы граф) Конрад I
 - 1457-96
    (першы герцаг з 1495)
 
Эберхард I (V)
 - 1797—1816
    (першы кароль з 1806)
 
Фрыдрых I (III)
 - 1891—1918
    (апошні кароль, памёр у 1921)
 
Вільгельм II
Гісторыя
 -  1081 Заснаваў Конрад I
 -  1442 Дагавор Нюртынген (падзел краіны)
 -  1482 Дагавор Мюнсінген (уз'яднанне краіны)
 -  1495 Герцагства
 -  1803 Прысвоены статус курфюрства
 -  1806 Каралеўства
 - 9 лістапада 1918 Лістападаўская рэвалюцыя
Гістарычная карта ўладанняў Вюртэмберга (межы пазначаны блакітным колерам).

Змест

ГісторыяПравіць

Пачатковы перыядПравіць

Уладарны дом Вюртэмбергаў упершыню з'явіўся на гістарычнай арэне ў XI стагоддзі. Першым вядомым прадстаўніком дому быў Конрад I. У XII стагоддзі Вюртэмбергі атрымліваюць тытул графаў.

Перыяд герцагства (1495—1806)Правіць

У 1495 годзе Вюртэмберг атрымлівае статус герцагства.

Перыяд каралеўства (1806—1918)Правіць

У 1806 годзе Вюртэмберг увайшоў у склад Рэйнскага Саюза і атрымаў ад Напалеона I Банапарта статус каралеўства.

З 1806 да 1918 года Вюртэмбергам кіравалі чатыры караля:

Падчас Лістападаўскай рэвалюцыі 1918 года апошні вюртэмбергскі кароль Вільгельм II адрокся ад прастола.

Свабодная народная дзяржава (1918—1933)Правіць


ЛітаратураПравіць

  • Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung nach Kreisen, Oberämtern und Gemeinden (Stuttgart, 1904)
  • Statistisches Handbuch für das Königreich Württemberg (Stuttgart, 1885 fol.)
  • Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung von Land, Volk und Staat (1893)
  • Jahresberichte der Handels- und Gewerbekammern in Württemberg
  • Lang, Die Entwicklung der Bevölkerung Württembergs im Laufe des 19ten Jahrhunderts (Tübingen, 1903)
  • Engel and Schulze, Geognostischer Wegweiser durch Württemberg (Stuttgart, 1908)
  • Staatsrecht des Königreichs Württemberg (Tübingen, 1908)
  • F. Bitzer, Regierung und Stände in Württemberg (Stuttgart, 1882).

СпасылкіПравіць