Гаспар-Гюстаў дэ Карыяліс

Гаспар-Гюстаў дэ Карыялі́с (фр.: Gaspard-Gustave de Coriolis; 21 мая 179219 верасня 1843) — французскі матэматык, інжынер і навуковец. Больш за ўсё вядомы працай, прысвечанай вывучэнню эфекту Карыяліса. Таксама вядомы тэарэмай аб паскарэннях у абсалютным і адносным рухах, званай тэарэма Карыяліса.

Гаспар-Гюстаў Карыяліс
Gaspard-Gustave de Coriolis
Gaspard-Gustave de Coriolis.jpg
Дата нараджэння 21 мая 1792(1792-05-21)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 19 верасня 1843(1843-09-19)[1][2][…] (51 год)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці матэматык, фізік, інжынер у грамадзянскім будаўніцтве, інжынер
Навуковая сфера матэматыка, фізіка
Месца працы
Альма-матар
Вядомы як сіла Карыяліса,
тэарэма Карыяліса
Член у
Commons-logo.svg Гаспар-Гюстаў Карыяліс на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Скончыўшы Політэхнічную школу (1808), а затым (1812) Школу мастоў і дарог (фр.) ,ён некаторы час працаваў на будоўлях.

З 1816 года пачаў выкладаць у Політэхнічнай школе, дзе неўзабаве стаў прафесарам, а затым дырэктарам вучэбнай часткі школы. У 1829 годзе Гаспар-Гюстаў Карыяліс стаў прафесарам Школы мастацтваў (фр.) .

28 студзеня 1836 года становіцца членам Парыжскай Акадэміі Навук.

ПублікацыіПравіць

З яго твораў найбольш вядомыя:

  • «Calcul de l'effets des machines»,
  • «Traité de mécanique des corps solides»
  • «Théorie mathématique du jeu de billard»

ПамяцьПравіць

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #117698660 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #117698660 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.
  5. 5,0 5,1 5,2 Турынская акадэмія навук — 1757. Праверана 1 снежня 2020.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #117698660 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
  7. 7,0 7,1 (unspecified title) Праверана 10 ліпеня 2019.

ЛітаратураПравіць

  • Кориолис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.