Патсдам

горад, сталіца зямлі Брандэнбург, Германія
(Пасля перасылкі з Горад Патсдам)

Патсда́м (ням.: Potsdam [ˈpɔt͡sdam], н.-луж.: Podstupim) — горад на ўсходзе Германіі. Насельніцтва — 183 401 чалавек[1]. Сталіца федэральнай зямлі Брандэнбург.

Горад
Патсдам
ням.: Potsdam
Герб Сцяг
Герб Сцяг
2018-08-10 DE Potsdam, Havel, Potsdamer Stadtschloss, Charlottenhof 05609390 (49952695592).jpg
Краіна
Каардынаты
Кіраўнік
Першае згадванне
Плошча
188,17 км²
Вышыня цэнтра
35 м
Водныя аб’екты
Насельніцтва
183 401 чалавек (2021)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+49 (0)331
Паштовыя індэксы
14401-14482
Афіцыйны сайт
potsdam.de
(ням.) (англ.) (руск.) 
Патсдам на карце Германіі
Патсдам (Германія)
Патсдам

ГеаграфіяПравіць

Патсдам знаходзіцца на паўднёвы захад ад Берліна і непасрэдна мяжуе з ім. Плошча горада — 188,17 км²[2]. Найвышэйшы пункт — узвышша Малы Равенсберг, 114,2 м над узроўнем мора. Найніжэйшы пункт — сярэдні ўзровень вады ракі Хафель, 29 м над узроўнем мора.

Патсдам размешчаны ў сярэднім цячэнні Хафеля, налічвае больш за 20 унутраных вадаёмаў — рэкі, каналы і азёры. Ландшафт горада ў асноўным раўнінны, з марэннымі ўзгоркамі.

КліматПравіць

Клімат горада — умераны, знаходзіцца пад уплывам атлантычных паветраных патокаў з поўначы і захаду і кантынентальнага клімату з усходу, з-за чаго сезонныя змены тэмператур меншыя за звычайныя кантынентальныя хістанні, але большыя чым у раўнамерным марскім клімаце на балтыйскім узбярэжжы.

Клімат Патсдама
Паказчык Сту Лют Сак Кра Май Чэр Ліп Жні Вер Кас Ліс Сне Год
Сярэдні максімум, °C 1,7 3,5 8,1 13,5 19,1 22,4 23,6 23,4 19,2 13,7 7,1 3 13,2
Сярэдні мінімум, °C −3,4 −2,7 0 3,4 8 11,5 13 12,7 9,8 6 1,7 −1,7 4,9
Норма ападкаў, мм 44 38 38 44 56 69 52 60 46 36 47 55 585
Крыніца: [1]
 
Палац Сан-Сусі ўзімку

Адміністрацыйны падзелПравіць

Горад падзелены на восем раёнаў, якія ў сваю чаргу ахопліваюць 32 мікрараёны:[3]

  • Патсдам-Поўнач
    • Борнім
    • Недліц
    • Борнштэт
    • Закраў
    • Айхэ
    • Грубэ
    • Гольм
  • Паўночныя прыгарады
    • Наўэнскі прыгарад
    • Паляўнічы прыгарад
    • Берлінскі прыгарад
  • Заходнія прыгарады
    • Брандэнбургскі прыгарад
    • Патсдам-Захад
  • Цэнтр (Унутраны горад)
    • Гістарычны цэнтр
    • Цэнтр-Усход і Нутэ-Парк
    • Вакзал і Браўгаўсберг-Поўнач
  • Бабельсберг
    • Малы Глініке
    • Бабельсберг-Поўнач
    • Бабельсберг-Поўдзень
  • Патсдам-Поўдзень
    • Тэмплінскі прыгарад
    • Тэльтаўскі прыгарад
    • Шлац
    • Вальдштат I і Індустрыяльны парк
    • Вальдштат II
  • Патсдам-Паўднёвы ўсход
    • Штэрн
    • Дрэвіц
    • Кірхштайгфельд
  • Паўночныя раёны
    • Уэц-Парэн
    • Маркварт
    • Зацкорн
    • Фарланд
    • Новы Фарланд
    • Вялікі Глініке

ГісторыяПравіць

Патсдам быў заснаваны меркавана ў X стагоддзі на месцы вёскі Славік балтыйскімі славянамі і атрымаў славянскую назву «Падступім», ці «Пазтупімі». Першыя згадкі пра яго адносяцца да 993 года, калі імператар Атон III дараваў гэту зямлю Кведлінбургскаму абацтву. У далейшым Патсдам згадваўся як маленькі (цяпер ужо германскі) гарадок, пакуль 1345 годзе не атрымаў статус горада. Аднак яшчэ ў 1573 годзе ён заставаўся маленькім гандлёвым горадам (2000 жыхароў); Трыццацігадовая вайна (16181648) знішчыла прыкладна палову горада.

Лёс Патсдама змяніўся кардынальным чынам, калі ён у 1660 г. быў выбраны паляўнічай рэзідэнцыяй Фрыдрыха Вільгельма I, прынца Брандэнбурга. Таксама там размяшчаліся прускія казармы. Горад пасля стаў рэзідэнцыяй прускай каралеўскай сям’і. Велічныя будынкі былі галоўным чынам пабудаваны ў час кіравання Фрыдрыха Вялікага. Палацы і парк Сан-Сусі (з фр. «без клопатаў», Георга Венцэслауса фон Кнобельсдорфа, 1744) — знакамітыя сваімі англійскімі садамі і інтэр’ерамі ў стылі ракако.

 
Гістарычная карта Патсдама (1888)

У той час як Берлін быў сталіцай Прусіі, а пазней і Германскай імперыі, суд заставаўся ў суседнім Патсдаме, таксама шмат урадавых чыноўнікаў асталявалася ў Патсдаме. Горад страціў статус другой сталіцы ў 1918 г., калі Першая сусветная вайна была скончана, і імператар Вільгельм II быў зрынуты.

Сімвалічны пачатак эпосе Трэцяга рэйха паклаў афіцыйны поціск рукі, якім абмяняліся прэзідэнт Паўль фон Гіндэнбург і новы канцлер Адольф Гітлер 21 сакавіка 1933 года ў патсдамскай гарнізоннай царкве, які сімвалізаваў кааліцыю ваенных (рэйхсвер) і нацызму.

14 красавіка 1945 г. цэнтр Патсдама быў зруйнаваны англійскімі бамбардзіроўкамі. Палац Цэцыліенхоф быў месцам правядзення Патсдамскай канферэнцыі з 17 ліпеня па 2 жніўня 1945 года.

Адукацыя і культураПравіць

Гарады-пабрацімыПравіць

Гл. таксамаПравіць

Вядомыя асобыПравіць

Зноскі

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць