Грамадзянская вайна ў Лівіі (2014—2020)

Другая грамадзянская вайна ў Лівіі — узброены канфлікт, які пачаўся ў 2014 годзе з-за двоеўладдзя ў Лівіі.

Грамадзянская вайна ў Лівіі
Асноўны канфлікт: Вайна супраць тэрарызму, Другая халодная вайна

Libyan Civil War.svg
Становішча да красавіка 2019

     Пад кантролем сіл Палаты прадстаўнікоў і Узброенных сіл Лівіі      Пад кантролем сіл Урада нацыянальнага адзінства і Узброенага шчыта Лівііі      Пад кантролем сіл Усеагульнага нацыянальнага кангрэса      Пад кантролем савета маджахедаў Дэрна, Бенгазі і Адждабія      Пад кантролем мясцовых сіл

Мапа бягучай ваеннай сітуацыі ў Лівіі (англ.)
Дата 16 мая 201423 кастрычніка 2020
Месца Лівія
Прычына Двоеўладдзе
Вынік мірная дамова, пачатак аб’яднання краіны па берлінскаму плану
Праціўнікі
Libyan protesters flag (observed 2011).svg Палата прадстаўнікоў Лівіі:

Лівія Прыхільнікі джамахірыі:

Замежныя сілы:


Чад Чадскія паўстанцы[13][14]
Нігер Нігерскія паўстанцы

Libyan protesters flag (observed 2011).svg Урад нацыянальнага адзінства2016 г.):
Libyan protesters flag (observed 2011).svg Усеагульны нацыянальны кангрэс (да 2016):

Flag of Jihad.svg Саветы шуры рэвалюцыянераў Бенгазі
AQMI Flag asymmetric.svg Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба

Flag of Jihad.svg Саветы шуры маджахедаў Дэрна

Libyan protesters flag (observed 2011).svg Брыгады абароны Бенгазі Савет шуры маджахедаў Адждабія

Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg Ісламская дзяржава
Камандуючыя
Libyan protesters flag (observed 2011).svg Агіла Салах Іса
Libyan National Army.png Халіф Хафтар
Егіпет Абдул Фатах ас-Сісі
Flag of Libya (1977–2011).svg Саіф аль-Іслам Кадафі
Flag of Libya (1977–2011).svg Айша Кадафі
Flag of Libya (1977–2011).svg Хуэлідзі аль-Хамідзі
Libyan protesters flag (observed 2011).svg Фаіз Сарадж
Libyan protesters flag (observed 2011).svg Ахмед Майтыг
Flag of Jihad.svg Ізмаіл аль-Салабі
Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg Абу Бакр аль-Багдадзі
Сілы бакоў
Libyan National Army.png 90 000[19]

Егіпет 5 000

Libyan protesters flag (observed 2011).svg ?
Libyan protesters flag (observed 2011).svg 10 000[20]
Flag of Jihad.svg 4 500[21]
Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg 6 500[22]
Агульныя страты
як мінімум 11 507 забітых[23]
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы
 
Грамадзянская вайна ў Лівіі
Першы этап: Бенгазі (1) Трыпалі (1) Эз-Завія (1) Місурата Нафус Брэга (1) Рас-Лануф Бін-Джавад (1) Брэга (2) Адждабія Бенгазі (2) Вазін Брэга (3) Эз-Завія (2) Брэга (4) Гар’ян Эз-Завія (3) Бін-Джавад (2) Трыпалі (2) Бені-Валід (1) Сірт (1) Себха (1) Гадамес
Першая інтэрвенцыя: Харматан Эламі Світанак адысеі Мабайл Саюзны абаронца
Другі этап: Бені-Валід (2)
Трэці этап: Бенгазі (3)Аэрапорт ТрыпаліАэрапорт БенінаУбарыДэрна (1) Бенгазі (4)Сірт (2) Другая інтэрвенцыя Місурата (2)Сірт (3) Дэрна (2) Трыпалі (3) ТраганСебха (2) Трыпалі (4) ТаджураТурэцкая інтэрвенцыяУсходняя Трыпалітанія

Прычыны Рэзалюцыя 1973 НаймітыЗабойства Муамара КадафіНаступствыСаміт па Лівіі ў Берліне

Папярэднія падзеіПравіць

У лютым 2011 ў шэрагу гарадоў краіны прайшлі антыўрадавыя мітынгі, накіраваныя супраць урада Муамара Кадафі. З гэтага моманту ў краіне пачалася грамадзянская вайна. У канцы сакавіка 2011 пачалася санкцыянаваная ААН ваенная аперацыя пад кантролем сіл НАТА. 21 жніўня лівійскія паўстанцы ўвайшлі ў Трыпалі, сталіцу Лівіі. 20 кастрычніка М. Кадафі быў забіты.

Пасля гібелі Кадафі і паражэння войскаў урада перыядычна ўспыхвалі ўзброеныя сутыкненні паміж рознымі сіламі[24]. Сутыкненні наcілі розны характар ​​— ад невялікіх сутычак да поўнамаштабных баявых дзеянняў. Узброеныя канфлікты адбываюцца як паміж кадафістамі і лаяльнымі ранейшаму ўраду плямёнамі з аднаго боку і новымі ўладамі з другога, так і паміж рознымі групоўкамі, якія ўдзельнічалі ў звяржэнні ўлады Муамара Кадафі. Кaнфлікт ў Лівіі 2011—2014 гг., у адрозненне ад сірыйскага і іракскага канфліктаў, не носіў характар ​​міжрэлігійнай вайны, а ўяўляў сабой канфлікт мясцовай міліцыі, многія з якіх прэтэндавалі на вырашальную ролю, нібыта згуляную імі ў звяржэнні Кадафі. Сур’ёзным фактарам у канфлікце з’яўляецца пытанне размеркавання даходаў ад нафтаздабычы.

БакіПравіць

Сітуацыя, якая склалася ў Лівіі падчас грамадзянскай вайны вельмі складаная. Тут вылучаюцца адразу тры асноўных канфліктуючых бакоў, унутры якіх таксама вядзецца барацьба.

Першы бок прадстаўлена Палатай прадстаўнікоў. За іх выступаюць Лівійская Нацыянальная армія, частка плямёнаў, асобныя узброеныя атрады, напрыклад, Брыгады Зінтан і Місурата, і прыхільнікі Джамахірыі.

На другім баку знаходзіцца Усеагульны Нацыянальных Кангрэс, узброеныя групоўкі «Шчыт Лівіі» і «Арганізацыя рэвалюцыйных аперацый». З 2016 года ўсе яны знаходзяцца пад парадкаваннем Урадам Нацыянальнага Адзінства на чале з Ф. Сараджам, так як УНА самаліквідавалася.

Трэцяя бок прадстаўлены выключна ісламісцкімі баевікамі. Варта адзначыць, што сярод іх няма адзінства, што прыводзіць да сутыкненняў паміж самімі ісламістамі. Самымі буйнымі тэрарыстычнымі арганізацыямі, якія ўдзельнічаюць у канфлікце, з’яўляюцца Ісламская дзяржава, Аль-Каіда, Савет шуры Бенгазі і Савет шуры маджахедаў Дэрны.

У канфлікце прымаюць удзел не толькі мясцовыя лівійскія сілы, але і войскі Егіпта, ЗША, ААЭ і іншых краін.

Ход вайныПравіць

2014—2017Правіць

Супрацьстаянне ісламістаў і ўмераных сіл пры падтрымцы часткі ваенных вылілася ў яшчэ адзін узброены канфлікт, вынікам якога стала ўсталяванне ў жніўні 2014 года двоеўладдзя ў краіне. У горадзе Табрук на ўсходзе краіны стала афіцыйна засядаць Палата прадстаўнікоў Лівіі (ППЛ), якіх патрымалі прыхільнікі загінулага Муамара Кадафі, а ў Трыпалі — Усеагульны нацыянальны кангрэс (УНК). Прычым кожны з бакоў сфармавала свой урад і прызначыла яго главу.

Афіцыйна новая грамадзянская вайна ў Лівіі пачалася 16 мая 2014 года, калі генерал-маёр Лівійскай нацыянальнай арміі Халіф Хафтар аб’явіў аб пачатаку шырокамаштабнай паветранай і наземнай аперацыі падкантрольных яму частак узброеных сілаў у раёне горада Бенгазі, апісаўшы яе як «папраўку на шляху да рэвалюцыі»[25].

Ваенны наступ атрымаў кодаваю назву — Аперацыя «Годнасць». 18 мая аперацыя была пашырана да Трыпалі, што азнаменаваў штурм будынка Усеагульнага нацыянальнага кангрэса. У абстаноўцы напружанасці 25 чэрвеня адбыліся выбары ў Палату прадстаўнікоў, на якіх прыхільнікі радыкальнага ісламу пацярпелі паразу. 13 ліпеня ісламісты ў адказ на сваю паразу абвясцілі аб пачатку аперацыі «Рассвет Лівіі» з мэтай захапіць аэрапорт Трыпалі. Гэта ў іх атрымалася 23 жніўня пасля сарака дзён баёў[26].

Пасля ўсталявання кантролю над горадам ісламісты заявілі аб непрызнанні Палаты прадстаўнікоў і аб аднаўленні Усеагульнага нацыянальнага кангрэса. 25 жніўня некаторыя прадстаўнікі УНК правялі пасяджэнне ў Трыпалі, абвясцілі сябе законнай уладай і абралі прэм’ер-міністрам Амара аль-Хасі, у выніку чаго ў краіне склалася двоеўладдзе[27][28][29]. Палата прадстаўнікоў пакінула захоплены Трыпалі і абгрунтавалася ў горадзе Тобрук на паўночным усходзе краіны[30].

Летам 2014 войскі УНК захопліваюць Бенгазі, а затым пачынаецца наступ на Табрук.

Пакуль на поўначы ішлі гарадскія баі ў Фезане, адбыліся міжплемянныя сутыкненні паміж туарэгамі, частка з якіх арыентуецца на Табрук, а іншая — на Трыпалі.

Нестабільнасцю скарысталіся тэрарысты. У 2015 годзе баевікі «Ісламскай Дзяржавы» захопліваюць Сірт і Бенгазі. Умераные сілы пачалі адступаць пад напорам баевікоў. Тады, у верасні 2015 года, УНК і ППЛ прыйшлі да пагаднення аб стварэнні ўрада нацыянальнага адзінства Лівіі. Тым не менш, грамадзянская вайна з удзелам розных груповак працягнулася. Тыс часам Лівійская Нацыянальная Армія Х. Хафтара пачала адваяванне акупіраваных ІД рэгіёнаў. Пасля шэрагу паразаў ад ЛНА тэрарысты праводзяць некалькі тэрактаў у Трыпалі і іншых гарадах краіны[31][32][33][34].

У 2016 годзе ствараецца Прэзідэнцкі савет, які павінен быў канчаткова вырашыць пытанне аб адсутнасці адзінаўладдзя ў Лівіі. Аднак напружанасць паміж ППЛ не прызнала савет.

4 чэрвеня 2016 лівійская армія, верная Прэзідэнцкаму савету, вызваліла аэрадром Аль-Гардабія ў 20 кіламетрах на поўдзень ад Сірта[35]. Удар быў нанесены ў рамках аперацыі «Аль-Буньян Аль-Марсус», мэтай якой з’яўляецца вызваленне падкантрольных ІД тэрыторый. Касцяк надыходзячых на Сірт сіл склалі атрады з Місураты. Таксама, узяты пасёлак Абу-Хадзі, размешчаны ў 2 кіламетрах на ўсход ад авіябазы. Пасля чаго авіяцыя нанесла ўдары па пазіцыях тэрарыстаў у узлётна-пасадачнай паласы № 17 і горада Ас-Сахаір. У пачатку ліпеня 2017 генерал Хафтар, камандуючы арміяй краіны, абвясціў аб поўным вызваленні ад тэрарыстычных груповак другога па значнасці горада Лівіі — Бенгазі пасля двух гадоў баёў. Па словах Хафтара, на ўзроўні Лівіі вайна з тэрарызмам завершыцца толькі пасля поўнага выкараненьні яго з тэрыторыі краіны. [36]

2018Правіць

5 лютага 2018 года вайскоўцы пачалі аперацыю супраць баевікоў у партовым городзе Дэрна на ўсходзе Лівіі. Пасля 5 тыдняў баёў, 19 сакавіка, Лівійская нацыянальная армія пацярпела паражэнне ў сутыкненне з джыхадзістамі. ЛНА адступіла з пазіцый, пакінуўшы суперніку некаторая колькасць тэхнікі[37].

У пачатку сакавіка Лівійская нацыянальная армія ў ходзе спецаперацыі вярнула прыморскія гарады Рас-Лануф і Эс-Сідр.[38]

4 красавіка ўспыхнуў бой у паўднёвай Дэрне пасля нападу з боку тэрарыстычнай групоўкі «Савет Шуры» на пазіцыі сіл Прэзідэнцкай рады ў Дахарэ Аль-Хамар. Рэгулярная армія ўтрымала свае пазіцыі.

8 мая сілы ЛНА пачалі штурм Дэрны, з мэтай поўнага вызвалення горада[39]. 15 мая армія Лівіі атрымалася заблакаваць ўсходнія падыходы да Дэрны. Войскі Прэзідэнцкага савета таксама здолелі захапіць трафеі, уключаючы некалькі лёгкіx ракет і адзін танк[40]. 16 мая Лівійская нацыянальная армія зноў пацярпела паражэнне ў баях з джыхадзістамі, кантралюючымі горад, і адступіла. Праз два дні пачаўся новы штурм. ЛНА здолела зламаць знешнюю лінію абароны ісламістаў[41].

2 чэрвеня ВПС нанеслі авіаўдары па складах зброі, якія належаць баевікам «Савета шуры маджахедаў Дэрны»[42].

У чэрвені, падчас баёў у Дэрне, узяты ў палон Абу Саф’ян бен Каму — адзін з кіраўнікоў тэрарыстычнай арганізацыі «Аль-Каіда»[43].

17 чэрвеня баевікі ўчынілі спробу захапіць горад Рас-Лануф. Падчас сутыкнення паміж ЛНА і тэрарыстамі два буйных рэзервуара нафты былі сур’ёзных пашкоджаны[44].

28 чэрвеня, пасля 4 месяцаў баёў, лівійская нацыянальная армія вызваліла ад тэрарыстаў горад Дэрна.

Да пачатку ліпеня 2018 пад кантроль ЛНА і яе саюзнікаў па барацьбе з радыкаламі перайшло звыш 90 % тэрыторыі Лівіі[45].

27 — 28 жніўня адбыліся сутыкненні ў Трыпалі паміж брыгадамі Зінтан, Місурата і брыгадай Тархуны («Сёмая пяхотная брыгада»)[46][47]. Баі таксама ішлі ў раёне міжнароднага аэрапорта Трыпалі[48]. Аднак пазней сутычкі аднавіліся. 1 верасня ўрад нацыянальнага адзінства Лівіі абвясціў рэжым надзвычайнага становішча ў сталіцы і яе наваколлі з-за бесперапынных баёў[49]. Сутыкнення працягваліся аж да 26 верасня, калі Урад нацыянальнага адзінства Лівіі абвясціў аб спыненні баявых дзеянняў у ваколіцах Трыпалі і заключэнні перамір’я паміж канкуруючымі групоўка[50]. Усяго ў баях у сталіцы загінулі 115 чалавек[51].

1 кастрычніка аднавіліся баі ў Дэрне паміж Лівійскай Нацыянальнай арміяй і радыкальнымі ісламістамі, пад чыім кантролем яшчэ знаходзяцца старыя кварталы горада. У сутыкненнях была задзейнічана артылерыя[52].

У пачатку кастрычніка, негледзячы на абвешчаннае 26 верасня перамір’я, таксама аднавіліся баі ў раёне Трыпалі Андалус. Разлютаваныя баі ішлі ў раёне міжнароднага аэрапорта паміж брыгадамі гарадоў Тархун («Сёмая пехотная брыгада») і Трыпалі («Суар Трыпалі»)[53]. Падчас новых сутыкненняў кіраўніком МУС Лівіі Ашур брыгада Зінтан была абвінавачаная ў шэрагу злачынстваў, у тым ліку рабаванні, шантажу, пераследах і забойствах мірных жыхароў[54]. На працягу ўсяго месяца ў сталіцы і яе наваколлі адбываліся ўзброеныя сутыкненні паміж рознымі непадкантрольнымі УНА ўзброенымі брыгадамі[55][56][57].

15 кастрычніка зафіксаваныя сутыкнення горадзе Ум эль-Араніб на паўднёвым захадзе Лівіі паміж брыгадай «Халед Бін Валід» і чадыйскімі паўстанцамі[14].

29 кастрычніка баевікі ІД здзейснілі напад на паліцэйскі ўчастак у раёне Эль-Фукаха муніцыпалітэта Эль-Джуфра, у выніку чаго 4 чалавекі загінулі[58].

14 лістапада ў Трыпалі былі ўведзеныя сілы 7-й і 22-й брыгад. Падраздялення ўступілі ў бой са сваімі супернікамі ў раёне міжнароднага аэрапорта.

17 — 18 снежня ў лівійскім порце Хомс былі затрыманыя дзве буйныя партыі зброі і патронаў, дастаўленых з Турцыі. Камандаванне Лівійскай нацыянальнай арміі абвінаваціла Турцыю ў незаконных пастаўках зброі і выбухоўкі, якія маглі быць прызначаныя для здзяйснення тэрарыстычных нападаў на тэрыторыі краіны.

25 снежня баевікі напалі на будынак МЗС Лівіі ў сталіцы краіны. Загінула трое, яшчэ пяцёра пацярпелых.

2019Правіць

15 студзеня Лівійская нацыянальная армія (ЛНА) пад кіраўніцтвам маршала Халіфа Хафтара абвясціла аб пачатку шырокамаштабнай аперацыі на паўднёвым захадзе краіны. Як распавёў спікер ЛНА на прэс-канферэнцыі ў Бенгазі, якую транслявалі спадарожнікавыя тэлеканалы, задачай ваенных стане вызваленне рэгіёну ад тэрарыстаў з ІД, «Аль-Каіды» і шматлікіх крымінальных банд.

Па меншай меры 13 чалавек загінулі, 52 атрымалі раненні ў выніку ўзброеных сутыкненняў у сталіцы Лівіі Трыпалі 19 студзеня[59].

28 студзеня Лівійская нацыянальная армія (ЛНА) узяла пад кантроль горад Себха на поўдні Лівіі[60].

1 лютага ісламарадыкалы і чадыйскія апалчэнцы здзейснілі налёт на населены пункт Гхадва на поўдні Лівіі. Падраздзяленням Лівійскай Нацыянальнай Арміі ўдалося адбіць напад бандфармаванняў[61].

6 лютага сілы ЛНА без бою захапілі населены пункт Шарара, дзе знаходзіцца найбуйнейшыя нафтавае радовішча краіны.

21 лютага ЛНА вызваліла ад баевікоў горада Мурзук. Страты войск Х. Хафтара склалі ад 3 да 11 забітых.

4 красавіка камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіф Хафтар загадаў войскам пачаць наступ на сталіцу краіны Трыпалі[62]. На наступны дзень надыходзячая на Трыпалі армія ўступіла ў судотыку з атрадамі, якія баранілі сталіцу; у Бенгазі паведамілі пра першыя санітарныя страты[63]. Так званы ваенны савет «рэвалюцыянераў» Місураты ў сваім камюніке абвясціў пра гатоўнасць супрацьстаяць «злавеснаму наступу» — палявыя камандзіры, якія фармальна падпарадкоўваюцца Сараджу, заклікалі прэм’ера «неадкладна» аддаць загады камандзірам усіх падраздзяленняў захаду краіны, каб сарваць прасоўванне «мяцежнага тырана», як яны назвалі Хафтара, і яго спробы стаць «кіраўніком» Лівіі[64].

7 красавіка Афрыканскае камандаванне Узброеных сіл ЗША (AFRICOM) паведаміла, што часова выводзіць свой кантынгент з Лівіі з меркаванняў бяспекі[65].

8 красавіка ЛНА ўдалося адрэзаць партовы горад Сірт з захаду, тым самы цалкам яго блакаваўшы.

18 красавіка ваенная авіябаза Таманхінт на поўдні Лівіі, занятая ЛНА Хафтара, падвергнулася нападу, з боку тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава»[66].

4 мая прэс-служба 73-й пяхотнай брыгады паведаміла на сваёй афіцыйнай старонцы ў сацыяльнай сетцы Twitter аб тым, што падраздзялення ЛНА адбілі ўзброены напад, якому падвергся ваенны лагер ля Себхі. Загінулі дзевяць чалавек[67]. 11 мая з’явіліся звесткі, што ЛНА рыхтуюць наступ на Сірт, аб чым сведчыць нарошчванне групоўкі войскаў Хафтара ў рэгіёне[68].

26 чэрвеня фарміравання прэм’ера Фаiза Сараджа адбілі ў ЛНА стратэгічна важны горад Гар’ян ў 75 км на поўдзень ад сталіцы[69]

29 чэрвеня афіцыйны прадстаўнік ЛНА Ахмед аль-Місмары абвінаваціў Турэцкую Рэспубліку ў прамым ваенным ўмяшанні ў баявыя дзеянні ў раёне Трыпалі. Ён заявіў[69]:

«Турцыя ажыццявіла прамое ўмяшальніцтва ў бітву за Трыпалі з боку мора, паветра і сушы. Яна забяспечыла паветраную падтрымку падчас ўварвання паўстанцаў [сіл Сараджа] у горад Гар’ян. Турцыя ўдзельнічае ў баях, падаючы сілу і тэхніку Турэцкія мэты ў Лівіі — варожыя мэты. Армія рашуча адкажа на гэтую агрэсію.»

6 ліпеня Народны фронт вызвалення Лівіі далучыўся да ЛНА ў наступе на Трыпалі[70].

3 ліпеня быў нанесены авіяўдар па Цэнтру міграцыі ў Таджуры паветранымі сіламі Лівійскай нацыянальнай арміі пад камандаваннем Х. Хафтара. Цэнтр выкарыстоўваўся ў якасці прытулку для мігрантаў і бежанцаў, якія спрабуюць дабрацца да Еўропы. Па інфармацыі Савета па правах чалавека ААН, у памяшканні якое было разбурана ракетным ударам «пражывала каля 600 чал.»[71]. Па меншай меры, 53 чалавекі загінулі і 130 атрымалі раненні[72].

У ліпені байцы джанджавід падтрымалі наступ войскаў фельдмаршала Хафтара на Трыпалі.

4 жніўня ў горадзе Мурзук на поўдні Лівіі па меншай меры 43 чалавекі былі забітыя, яшчэ 51 — параненыя пасля таго, як дрон ЛНА з паветра атакаваў вясельную цырымонію. Па заяве хафтараўцаў, атака на мірных жыхароў была выпадковасцю[73].

10 жніўня, у выніку падрыву машыны ў Бенгазі, загінулі трое супрацоўнікаў ААН, яшчэ дзесяць параненыя[74]. Тыс часам лівійская нацыянальная армія пад правадырствам фельдмаршала Халіфы Хафтара абвясціла аб спыненні агню з суботы па панядзелак у сувязі са святам Ід аль-Адха (Курбан-байрам)[75].

29 жніўня прадстаўнік Лівійскай нацыянальнай арміі генерал-маёр Ахмед аль-Месмары паведаміў аб нападзе апалчэнцаў Сараджа на лівійскі горад Мурзук (Марзук). Як стала вядома, апалчэнцы атакавалі сумесна з баевікамі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава»[76].

4 верасня УНА заклікала Савет бяспекі ААН забараніць бамбавання грамадзянскіх аб’ектаў у Лівіі пасля таго, як Лівійская нацыянальная армія пад кіраўніцтвам генерала Халіфы Хафтара атакавала адзіны грамадзянскі аэрапорт Мітыга ў сталіцы краіны.

10 верасня прэм’ер-міністр Фаіз Сарадж заявіў, што наступ войскаў Хафтара на Трыпалі перапыніла працу па стварэнні канстытуцыйнай асновы для завяршэння пераходнага этапу ў Лівіі. У час сустрэчы з Асамблеяй па распрацоўцы канстытуцыі было заяўлена, што роля яго ўрада заключаецца ў забеспячэнні пераходнага этапу на шляху да канстытуцыі, кантролі над рэферэндумам і правядзенні ўсеагульных выбараў[77].

16 верасня ВПС ЛНА нанеслі авіяўдар па Сірце, што прывяло да гібелі 32 чалавек, яшчэ 50 атрымалі раненні[78].

19 верасня ВПС ЗША нанеслі паветраны ўдар па горадзе Марзук. ЗША заявілі, што мэтай налёту былі баевікі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава», аднак мясцовыя жыхары ў сацсетках паведамлялі пра ахвяраў сярод мірнага насельніцтва. Згодна з інфармацыяй відавочцаў, у выніку авіяўдару загінулі трое грамадзян, якія не мелі ніякага дачынення да радыкалаў. У паведамленні прыводзіцца карта з указаннем прыблізнага месца, куды патрапілі амерыканскія бомбы[79].

27 верасня ВПС ЗША нанеслі ўдар па пазіцыях баевікоў на паўднёвым захадзе краіны, знішчыўшы 17 тэрарыстаў[80].

5 кастрычніка ВПС сіл Хафтара нанеслі авіяўдар па чатырох складах УНА ў Сірце[81].

27 лістапада з’явіліся паведамленні, што сілы УНА атакавали нафтавае радовішча Аль-Філь, што ў паўднёвай частцы Лівіі. У Лівійскай нацыянальнай арміі адзначылі, што напад здзейснілі баевікі тэрарыстычнай групоўкі, якую ўзначальвае Хасан Муса. Для адлюстравання нападу ў раён, дзе знаходзіцца радовішча, былі накіраваны знішчальнікі ВПС ЛНА. Сілы Хафтара ў выніку адбілі атаку. Ваенныя ЛНА знішчылі пяць аўтамабіляў і машыну з боепрыпасамі[82].

4 снежня газета лівійскай абсерваторыі і арабскі тэлеканал aljamahiria tv паведамляюць пра ўзброеныя сутыкненні паміж ахоўнікамі завадатара Фаіза Сараджа і баевікамі з апалчэння Місураты. У паведамленнях ад арабскіх СМІ гаворыцца аб гуках стральбы перад будынкам штаб-кватэры УНА на вуліцы ас-Сіка. Карыстальнік Тwitter апублікаваў фатаграфіі, на якіх відаць, як байцы УНА перакрылі ўсе дарогі, якія вядуць да адміністрацыйнага будынка ў Трыпалі[83].

20 снежня Лівійская нацыянальная армія запатрабавала ад узброеных фарміраванняў, якія падтрымліваюць Урад нацыянальнай згоды Фаіза Сараджа, на працягу 72 гадзін пакінуць Трыпалі і Сірт[84]. У ноч на 26 снежня ЛНА аднавіла ўдары па пазіцыях ваенных фарміраванняў УНА ў горадзе Місурата. Нападам падвергліся штаб-кватэры і склады са зброяй, размешчаныя ў цэнтры горада, а таксама пазіцыі груповак, лаяльных УНА, у ваколіцах Сірта.

27 снежня ўрад Сараджа звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі.

2020Правіць

4 студзеня 2020 Халіфа Хафтар абвясціў у краіне масавую мабілізацыю для «выгнання замежных сіл» у адказ на планы ўладаў Турцыі адправіць войскі ў Трыпалі. Ён заклікаў лівійцаў забыцца пра рознагалоссі, «аб’яднацца і ўзяцца за зброю», каб «абараніць зямлю і гонар». Камандуючы нацыянальнай арміяй абвінаваціў прэзідэнта Турцыі Рэджэпа Эрдагана ў імкненні адрадзіць «асманскае валадарства» ў Лівіі і назваў магчымае сутыкненне «бітвай з каланізатарамі»[85].

6 студзеня Лівійская Нацыянальная армія без бою ўзяла Сірт[86].

12 студзеня, шмат у чым дзякуючы намаганням Расіі і Турцыі, на паўночным захадзе Лівіі быў абвешчаны рэжым спынення агню[87]. Аднак ужо праз некалькі гадзін і хафтараўцы, і сараджысты абвінавацілі адзін аднаго ў парушэнні перамір’я. Паведамлялася пра сутыкненні з выкарыстаннем розных відаў узбраення, у тым ліку і артылерыі[88][89].

27 красавіка фельдмаршал Хафтар заявіў, што ўлада ў Лівіі пераходзіць да ЛНА. Ён таксама заявіў, што армія скасоўвае Схірацкае пагадненне 2015 года[90].

Умяшанне Турцыі паступова пагоршыла становішча для ЛНА, асабліва ў красавіку—маі. Туркі паўплывалі на паспяховае наступленне войскаў Сараджа, якое прывяло да аднаўлення кантролю над мяжой з Тунісам і захопам паветраннай базы Аль-Ватыя, гарадоў Сабрата, Сурман і Эль-Аджайлат. Супраціў урада Трыпалі стаў больш жорсткім, а само прасоўванне атрадаў ЛНА прыпынілася[91].

На пачатак чэрвеня ЛНА страцілі Тархуну і поўдзень Трыпалі і адыйшлі аж да Сірта.

7 чэрвеня Егіпет, як рэакцыя на серыю паражэнняў арміі Хафтара, пачаў перакідваць войскі на мяжу з Лівіяй[92].

У верасні па ўсёй краіне прайшлі масавыя акцыі пратэсту, у выніку чаго шэраг палітыкаў як з ППЛ, так і УНА сышлі ў адстаўку. Пра намер пакінуць сваё крэсла да канца кастрычніка выказаўся нават Сарадж[93].

Мірныя перамовыПравіць

18 верасня 2015 года варагуючыя бакі дасягнулі пагаднення. Пра гэта заявіў кіраўнік Місіі ААН па падтрымцы ў Лівіі (МААНПЛ) Бернард Леона. Паводле яго даных, падпісанне дакумента, які пакладзе канец шматгадоваму канфлікту ў гэтай паўночнаафрыканскай краіне, адбудзецца ў Марока.

Схірацкае пагадненне было дасягнута яшчэ 11 ліпеня па выніках папярэдняга раўнда міжлівійскaга дыялогу. Аднак, цырымонію ў Марока праігнаравалі дэлегаты праісламіцкага Усеагульнага нацыянальнага кангрэса (УНК, былы часовы парламент) Лівіі, які засядае ў Трыпалі. Подпісы пад дакументам «аб свеце і прымірэнні» паставілі эмісары ​​прызнанага міжнароднай супольнасцю часовага ўрада ў Табруку, прадстаўнікі шэрагу рэгіянальных муніцыпалітэтаў, вядучых палітычных партый і арганізацый грамадзянскай супольнасці краіны. Падрыхтаваны цяпер пры пасярэдніцтве МААНПЛ выніковы тэкст змяшчае прапановы, унесеныя УНК. Згодна з планам, прапісанаму у пагадненні, у Лівіі павінна быць сфарміраваны ўрад нацыянальнага адзінства тэрмінам на год, якое ўзначаліць прэм’ер-міністр і два яго намеснікі. Функцыі заканадаўчага органа будзе выконваць Палата прадстаўнікоў[94].

9 кастрычніка 2015 года сфарміраваны ўрад нацыянальнага адзінства Лівіі. Прэм’ер-міністрам краіны стаў Фаіз Сарадж. Акрамя таго, былі названыя імёны трох віцэ-прэм’ераў — Ахмеда Майтыга, Фатх аль-Мажбры і Мусы аль-Кані. «Пасля года намаганняў, у якія былі ўцягнутыя звыш 150 лівійцаў, якія прадстаўляюць усе рэгіёны краіны, надышоў момант, калі мы можам аб’явіць аб фарміраванні ўрада нацыянальнага адзінства», — сказаў Леон. На працягу многіх месяцаў у дыскусіях ў Марока прымалі ўдзел прадстаўнікі асноўных канфліктуючых лівійскіх бакоў — праіcламіцкага Усеагульнага нацыянальнага кангрэса (былы часовы парламент), які засядае ў Трыпалі, і прызнанага міжнароднай супольнасцю часовага ўрада ў Тобруку. Генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун вітаў узгадненне ўдзельнікамі перамоваў канчатковага праекта палітычнага пагаднення, а таксама спісу кандыдатаў на ўключэнне ва ўрад, кіраўніцтва якім будзе даверана Сараджу[95].

13 снежня 2015 года ў Рыме адбылася міжнародная канферэнцыя па Лівіі. На ёй два ўрады, якія ваююць адзін з адным дамовіліся аб намеры 16 снежня падпісаць мірнае пагадненне і на працягу 40 дзён з моманту падпісання сфармаваць урад нацыянальнага адзінства[96][97].

17 снежня 2015 года ў горадзе Схіраце (Марока) адбылася цырымонія падпісання пагаднення па мірным урэгуляванні і фарміраванні ўрада нацыянальнага адзінства паміж бакамі канфлікту ў Лівіі[98].

13 студзеня 2020 года ў Маскве павінна была прайсці сустрэча паміж Фаізам Сараджам і Халіфам Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сіл[99], але Фаіз адмовіўся весці перамовы з апанентам. Нягледзячы на ​​гэта, адбылася мірная канферэнцыя з удзелам розных кіраўнікоў дзяржаў, у тым ліку і лідараў варагуючых бакоў. Чакалася, што бакі падпішуць мірны дагавор. Сарадж і прадстаўнік парламента Лівіі на ўсходзе краіны падпісалі двухбаковыя пагадненні, аднак Хафтар узяў час на роздум. Замінка звязана з тым, што камандуючы ЛНА падчас перамоў настойваў на неабходнасці бесперашкоднага ўводу сваіх падраздзяленняў у падкантрольны УНА Трыпалі, што не мелася на ўвазе праектам пагаднення. Праект прадугледжваў адмову ад усіх наступальных дзеянняў і стварэнне ваеннай камісіі для вызначэння лініі судакранання і назірання за перамір’ем. Згодна з распрацаваным дакументам таксама планавалася стварыць рабочыя групы па ўрэгуляванні сітуацыі ў рэгіёне[100].

19 студзеня ў Берліне (Германія) прайшла канферэнцыя па Лівіі, дзе ў тым ліку прысутнічалі Хафтар і Сарадж, аднак арганізаваць прамыя перамовы паміж імі не ўдалося. Нягледзячы на ​​гэта, быў распрацаваны план ўрэгулявання лівійскага канфлікту. Згодна з прапанаванай рэзалюцыяй, працэс прапануецца разбіць на шэсць «кошаў»: спыненне агню, выкананне зброевага эмбарга, палітычны працэс, рэформа сектара бяспекі, эканамічная рэформа і захаванне гуманітарных нормаў і правоў чалавека. Усім удзельнікам канферэнцыі дакумент прапануе адмовіцца ад умяшальніцтва ў лівійскі канфлікт[101]. Падкрэсліваецца, што ў выпадку, калі праект выніковага дакумента канферэнцыі будзе прыняты, то за ходам яго выканання будзе сачыць спецыяльна створаная міжнародная структура, якая будзе знаходзіцца пад эгідай ААН[102].

6 чэрвеня ў сталіцы Егіпта Каіры адбылася сустрэча прэзідэнта краіны Абдэля Фатаха ас-Сісі з фельдмаршалам Халіфам Хафтарам і кіраўніком палаты прадстаўнікоў Агілам Салехам. Ас-Сісі па выніках сустрэчы абвясціў аб новай міжлівійскай ініцыятыве, якая ўключае ў сябе ўмовы ўрэгулявання ўзброенага канфлікту. Па словах егіпецкага прэзідэнта, прыярытэтнымі мэтамі, акрэсленымі ў ініцыятыве, з’яўляюцца раззбраенне груповак і «вывад замежных баевікоў». Ас-Сісі таксама адзначыў, што ў ініцыятыве змяшчаюцца прапановы па аб’яднанні дзяржаўных інстытутаў Лівіі, раўнапраўнага прадстаўніцтва ва ўладзе трох рэгіёнаў краіны і прыняцця канстытуцыйнай дэкларацыі[103].

21 жніўня Сарадж абвясціў аб спыненні ўсіх ваенных аперацый на тэрыторыі Лівіі. Акрамя таго, ён падтрымаў правядзенне прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў у сакавіку наступнага года на аснове канстытуцыі, якая будзе ўзгодненая ўсімі лівійцамі. Адначасова з аналагічнай заявай выступіў і спікер Палаты прадстаўнікоў Агіла Салех, які яшчэ вясной прапанаваў кожнаму з трох рэгіёнаў Лівіі выбраць сваіх прадстаўнікоў у Прэзідэнцкі савет і пачаць працэс палітычных рэформаў. Хутка ў Марока і Швейцарыі пачаліся мірныя кансультацыі[93].

23 кастрычніка бакі канфлікту ў Лівіі падпісалі пагадненне аб пастаянным спыненні агню[104]. Тады сумесная лівійская вайсковая камісія 5+5, якая прадстаўляла ЛНА і ПНС, дасягнула «сталага пагаднення аб спыненні агню ва ўсіх раёнах Лівіі». Дамова, якая ўступіла ў сілу неадкладна, патрабавала, каб усе замежныя баевікі пакінулі Лівію на працягу трох месяцаў, у той час як сумесныя паліцэйскія сілы будуць патруляваць спрэчныя раёны. У той жа дзень адбыўся першы камерцыйны рэйс паміж Трыпалі і Бенгазі. Мірныя перамовы пад эгідай ААН не прывялі да стварэння часовага ўрада да 16 лістапада 2020 года, хоць абодва бакі паабяцалі паўтарыць спробу праз тыдзень[105].

Замежны ўдзелПравіць

Егіпет

16 лютага 2015 года ВПС Егіпта наносяць авіяўдар па базе баявікоў «Ісламскага дзяржавы» ва ўсходняй Лівіі. Праз тры дні егіпецкія войскі ўвайшлі на тэрыторыю Лівіі. Імі быў атакаваны трэніравальны лагер баевікоў на поўдзень ад горада Дэрна. Егіпецкія вайскоўцы ў ходзе бою страцілі дваіх чалавек забітымі, пры гэтым знішчыўшы каля 150 радыкалаў.

20 чэрвеня 2020 года ў адказ на поспехі Сараджа і Эрдагана прэзідэнт Егіпта Абдул Фатах ас-Сісі заявіў, што яго краіна можа ўварвацца ў Лівію на законных падставах, і заклікаў егіпецкую армію да поўнай баявой гатоўнасці. Ён адзначыў, што Егіпет атрымаў прамыя пагрозы ад «тэрарыстычных наймітаў і апалчэнцаў», таму любое ваеннае ўмяшанне з боку Каіра з гэтага часу легітымна[106]. 14 ліпеня Палата прадстаўнікоў Лівіі дазволіла Егіпту ўмяшацца ў канфлікт у краіне[107]. 20 ліпеня парламент Егіпта ўхваліў адпраўку войскаў за межы краіны для абароны нацыянальнай бяспекі Егіпта на стратэгічным заходнім кірунку[108].

Турцыя

Першапачаткова, Турцыя падтрымала нацыянальны кангрэс, а пасля яго рэарганізацыі — УНА, пастаўляючы яму зброю, ваенную тэхніку і беспілотныя лятальныя апараты.

28 лістапада 2019 года Турцыя і УНА заключылі мемарандум аб супрацоўніцтве, у тым ліку ваенным. Эрдаган зацвердзіў яго 26 снежня і ў той жа дзень паведаміў, што ўжо ў студзені запытае ў парламента дазвол адправіць у Лівію войскі. 27 снежня ўрад Сараджа звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі. Да гэтага прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган не раз заяўляў пра гатоўнасць накіраваць вайскоўцаў у Лівію, калі УНА ў Трыпалі папросіць яго аб дапамозе. Пры гэтым у Анкары разумеюць, што турэцкія ваенныя могуць сутыкнуцца ў Лівіі з Расіяй, як гэта ўжо адбывалася на сірыйскім тэатры ваенных дзеянняў[109].

5 студзеня 2020 года Эрдаган заявіў, што турэцкія вайскоўцы накіраваліся ў Лівію. Яны, паводле слоў прэзідэнта, зоймуцца каардынацыяй Урада нацыянальнай згоды. Гаворка ідзе, па дадзеных СМІ, аб паветранай, наземнай і марской ваеннай падтрымцы для адлюстравання наступлення ЛНА. Адпраўку вайскоўцаў у Лівію ўхваліў турэцкі парламент[110].

8 студзеня ў Трыпалі ўжо прыбылі першыя атрады Узброеных сіл Турцыі для падтрымкі арміі Фаіза Сараджа[111].

НАТА
 
Амерыканскія марпехі рыхтуюцца да правядзення аперацыі на тэрыторыі Лівіі.

Ваенная актыўнасць краін НАТА ў Лівіі з 2015 года:

  • У снежні 2015 года, байцоў спецпрызна ЗША, якія прыбылі ў Лівію для наладжвання кантактаў, выгналі з краіны лівійскія ўзброеныя фармаванні.
  • 30 красавіка 2016 года ў СМІ з’явілася інфармацыя аб тым, што італа-брытанская калона спецназу НАТА трапіла ў засаду тэрарыстаў па шляху з Місураты ў бок Сірта.
  • 1 жніўня 2016 пачаліся ўдары з паветра ВПС ЗША па пазіцыях тэрарыстаў, а затым і падлучэнне да баёў за Сірт амерыканскіх і брытанскіх спецназаўцаў[112].
  • 3 лістапада верталёты Bell AH-1 Super Cobra нанеслі ўдар па баявіках тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава»[113].
  • 24 верасня 2017 ВПС ЗША разбамбілі лагер радыкалаў у Лівіі, знішчыўшы 17 тэрарыстаў.
  • 24 сакавіка 2018 амерыканская авіяцыя нанесла чарговы ўдар па тэрарыстам на поўдні Лівіі, знішчаны два баевіка.
  • 13 чэрвеня 2018 амерыканскія самалёты нанеслі авіяўдар у Лівіі па тэрарыстам з групоўкі «Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба», знішчыўшы аднаго баевіка[114].
  • 28 жніўня ВПС ЗША нанеслі авіяўдар ў Лівіі, ліквідаваўшы аднаго баевіка ІД.
  • 30 лістапада ВПС ЗША нанеслі авіяўдар ў Лівіі, знішчыўшы групу з 11 тэрарыстаў тэрарыстычнай групоўкі «Аль-Каіда ў ісламскім Магрыбе».
Іншыя краіны

Вядома, што, врагуючыя бакі атрымліваюць грашовыя сродкі, узбраенне і баепрыпасы ад розных краін. Сярод іx Францыя[6], Расія[115], Іарданія[3], Італія, Украіна, ЗША, Велікабрытанія[6], Саудаўская Аравія[3], Чад[5][116], Алжыр[117], Турцыя, Судан і Катар[15][118]. Зброю, у асноўным, удзельнікам канфлікту пастаўляюць спісаную альбо састарэлую.

З Беларусі ў аэрапорт Трыпалі ў перыяд з 2013 па 2014 гады было здзейснена 15 палётаў[3]. Дадзеныя рэйсы змаглі перавесці больш за 3 000 тон баепрыпасаў для патрэб Лівійскай Нацыянальнай арміі. У 2015 годзе Лівіяй закуплена 14 адзінак беларускай зброі. Пачынаючы з гэтага моманту і па 2017 беларускае агенцтва абароннага экспарту «Белтэхэкспарт» пастаўляла зброю ў аэрапорт Гадамес, падкантрольны брыгадзе Зінтана, што на працягу дадзенага часу была саюзніцай арміі Хафтара[119].

12 жніўня 2019 года паўднёваеменскія сепаратысты заявілі пра гатоўнасць дапамагчы сілам камандуючага ЛНА Халіфа Хафтара ўзяць пад кантроль Трыпалі. Як напісаў у сваім Twitter намеснік кіраўніка Пераходнага савета Паўднёвага Емена Хані бен Брэк, «у гэтыя дні фельдмаршал Хафтар прадпрымае рашучыя дзеянні ў дачыненні да тэрарыстычных атрадаў, падтрымоўваных Катарам і Турцыяй»[12].

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. La rébellion tchadienne "préoccupée par la situation sécuritaire délétère" en Libye
  2. 1,000 Sudanese militiamen arrive in Libya (2019-07-25). Праверана 26 ліпеня 2019.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Libya needs international maritime force to help stop illicit oil, weapons — UN experts
  4. Putin Promotes Libyan Strongman as New Ally After Syria Victory , Bloomberg L.P. (December 21, 2016).
  5. 5,0 5,1 5,2 Bachir, Malek. Russia's secret plan to back Haftar in Libya , Middle East Eye (30 January 2017). Праверана 3 красавіка 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 France confirms three soldiers killed in Libya. Праверана 2 жніўня 2016.
  7. British Deployment to Libya . Праверана 5 студзеня 2016.
  8. US abandons long-time CIA asset Khalifa Haftar, brands him as spoiler. Libyan Express (18 жніўня 2016).
  9. Jordan pledges support for Libya in talks with General Haftar. Al Arabiya (13 красавіка 2015).
  10. King renews support for Libya's national concord. The Jordan Times (20 жніўня 2017). Праверана 25 жніўня 2017.
  11. https://www.libyanexpress.com/jordan-arming-libyas-haftar-with-armored-vehicles-and-weapons/ Jordan arming Libya’s Haftar with armored vehicles and weapons
  12. 12,0 12,1 Сепаратисты хотят помочь Хафтару взять под контроль Триполи
  13. Продолжаются вооруженные столкновения на юге ЛивииЗа Каддафи и его народ, 22.10.2018
  14. 14,0 14,1 Столкновения c разбоями из Чада на юго-западе Ливии — За Каддафи и его народ, 15.10.2018
  15. 15,0 15,1 15,2 Egypt and United Arab Emirates Said to Have Secretly Carried Out Libya Airstrikes. The New York Times (25 жніўня 2014). Праверана 25 жніўня 2014.
  16. RIVAL LIBYAN FACTIONS TRAVEL TO KIEV AND MOSCOW SEEKING SUPPORTnewsweek, 6 February 2015
  17. Шестая неделя боёв за Триполи: ЛНА бомбит ПНС, Сарадж встретился с Макроном
  18. Украинский грузовой самолет из Анкары прибыл в Мисурату с оружием для ПНС-2
  19. Military of Libya, CIA — The World Factbook
  20. Is Libya the New Battleground for the Islamist-Nationalist Proxy War? , Libya Analysis (9 September 2014). Праверана 2 кастрычніка 2015.
  21. Maggie Michael & Hamza Hendawi. A Benghazi power, Libya militia eyed in attack , Associated Press (18 September 2012). Праверана 10 студзеня 2014.
  22. ISIS Shifts to Libya After Strikes in Syria. The Washington Free Beacon. Праверана 12 студзеня 2016.
  23. Шаблон:Citar webШаблон:Citar webHuman Rights Solidarity: About 4000 people were victims of armed fighting in Libya in 2018. Libya Observer.Death toll of fighting in Libyan capital rises to 1,093: WHOБолее 40 человек погибли на свадьбе в результате атаки дрона Ливийской национальной армииМногие мирные жители стали жертвами вооруженного конфликта на юге ЛивииАрмия Хафтара обвинила Турцию в гибели простых граждан ЛивииПри авиаударе по Сирту в Ливии погибли 32 человека, сообщил источникАрмия Хафтара сообщила о гибели трех военных при ударе турецких БПЛАВ Ливии армия Хафтара авиаударом убила 14 правительственных военныхАвиация США по наводке ПНС нанесла удар по мирным жителям Ливиивоеннослужащих погибли в Триполи за истекшие суткиhttps://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/6914492 В Триполи погибли более 90 бойцов правительственных отрядов из-за авиаударов армии ХафтараСША сообщили об уничтожении 17 террористов в результате авиаудара в ЛивииВ армии Хафтара заявили о ликвидации более 20 боевиков после ударов ВВС СШАЕще два мирных жителя были убиты в результате обстрела в ТриполиТри ребенка погибли в результате авиаудара в Триполи
  24. Лівія 2011—2017
  25. General Hafter announces coup; politicians react with scorn, order his arrest | Libya Herald
  26. Chris Stephen and Anne Penketh. Libyan capital under Islamist control after Tripoli airport seized , The Guardian (24 августа 2014). Праверана 24 января 2015.
  27. Libya’s interim government resigns. Al Arabiya (29 августа 2014). Праверана 29 августа 2014.
  28. Libya interim govt. resigns to allow new cabinet formation. PressTV (29 августа 2014). Праверана 29 августа 2014.
  29. Libya’s ex-parliament reconvenes, appoints Omar al-Hasi as PM
  30. Chris Stephen. Libyan parliament takes refuge in Greek car ferry , The Guardian (9 September 2014). Праверана 24 верасня 2014.
  31. В Ливии при атаке боевиков на месторождение нефти погибли 2 человека | РИА Новости. РИА Новости. Праверана 5 красавіка 2016.
  32. Три туриста пострадали при атаке на отель в Хургаде :: Общество :: РБК
  33. Ответственность за теракты в Ливии взяла на себя группировка ДАИШ — Андрей Васильев — Российская газета
  34. Вести. Ru: Москва осудила нападение на туристов в Египте и теракты в Ливии
  35. Ливийские войска отбили у ИГ авиабазу Аль-Гардабия в 20 километрах к югу Сирта
  36. Хафтар рассказал о возвращении Бенгази к мирной жизни
  37. http://www.dahab.pro/_liviya_
  38. [1]
  39. Генерал Хафтар пачаў штурм Дэрны
  40. Армія кантралюе новыя пазіцыі ў Дэрне («За Каддафи и его народ»)
  41. Al-awsat, Asharq Haftar Fortifies His Naval Fleet, Consolidates Presence in Derna. (руск.) 
  42. http://russian.news.cn/2018-06/03/c_137227031.htm Авіяцыйныя удары 2.06.18 (руск.) 
  43. СМИ: В Ливии захватили одного из авторитетных лидеров «Аль-Каиды» (руск.) 
  44. Ливия потеряла два крупных резервуара нефти после обстрела в порту Рас-Лануф
  45. РИА Новости: https://ria.ru/world/20180725/1525339523.html
  46. Перастрэлкі ўспыхнулі ў сталіцы Трыпалі — Afrigatenews
  47. Главарь разбоев Мисураты: «ситуация была бы лучше, если бы атакующие заняли Триполи» — сайт сообщества «За Каддафи и его народ»
  48. Разбои Зинтана во главе с Имадом Трабелси выдвинулись к международному аэропорту Триполи — сайт сообщества «За Каддафи и его народ»
  49. Власти Триполи объявили режим ЧП из-за боев в окрестностях города РІА Навіны, 02.09.2018
  50. В Ливии объявили о новом перемирии между вооруженными группировками — РИА Новости, 26 сентября 2018
  51. Число погибших в столкновениях в Триполи выросло до 115 человек — РИА Новости, 23 сентября 2018
  52. В Дерне идут вооруженные столкновения — «За Каддафи и его народ», 01.10.18
  53. В Ливии силовые органы привели в готовность из-за боев у Триполи — РИА Новости, 18.09.2018
  54. Главарь «МВД» ПНС-2 Ашур возложил на зинтанцев Трабелси ответственность за столкновения в районе Андалус в ТриполиЗа Каддафи и его народ, 2 октября 2018
  55. Больница университета Триполи получила пять тел, погибших в столкновениях в столице — За Каддафи и его народ, 23.10.2018
  56. Стрельба в здании «центральной безопасности» в Завия Дахмани — За Каддафи и его народ, 23.10.2018
  57. Нападение на офис компании по водоснабжению и канализации — За Каддафи и его народ, 13.10.2018
  58. В Ливии четыре человека погибли при нападении боевиков ИГ — РИА Новости, 29.10.2018
  59. В столице Ливии тринадцать человек погибли при вооруженных столкновениях
  60. ЛНА взяла под контроль город Себха на юге Ливии
  61. Ливийская армия отразила атаки террористов на юге страны
  62. Приезжавший к Шойгу ливийский маршал приказал наступать на Триполи // Лента. Ру, 4 апреля 2019
  63. Армия фельдмаршала Хафтара вступила в первые бои при атаке на Триполи // РБК
  64. Эксперт рассказал о новой войне в Ливии // Взгляд, 4 апреля 2019
  65. Declining security in Libya results in personnel relocation, agility emphasis (англ.) . US Africom in Twitter (7 красавіка 2018).
  66. Армию Хафтара на юге Ливии атаковали боевики ИГ
  67. [2]
  68. СМИ: армия Хафтара готовится к наступлению на Сирт
  69. 69,0 69,1 [https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/6609422 Ливийская армия обвинила Турцию во вторжении и пригрозила атаками на своей территории
  70. Tobruk MP claims terrorists from Turkey support Tripoli government against Haftar (en-US) (6 ліпеня 2019). — «There are also reports that the Popular Front for the Liberation of Libya, a pro-Jamahiriya resistance organisation led by Saif al-Islam al-Gaddafi, the son of Brotherly Leader Muammar al-Gaddafi who was overthrown and murdered in 2011, is supporting the Tobruk-based forces.»
  71. Rami Musa, Airstrike kills 44 migrants in Libyan detention center (англ.) . Associated Press (4 ліпеня 2019). Праверана 6 ліпеня 2019.
  72. Libyan migrants 'fired upon after fleeing air strikes' (англ.) . BBC (4 ліпеня 2019). Праверана 6 ліпеня 2019.
  73. Более 40 человек погибли на свадьбе в результате атаки дрона Ливийской национальной армии
  74. В Ливии подорвался автомобиль ООН - трое погибших
  75. Ливийская армия Хафтара согласилась на перемирие на время Курбан-байрама
  76. Ливийская армия рассказала о нападении ополченцев на Мурзук
  77. Саррадж заявил, что нападение на Триполи прервало создание конституции
  78. При авиаударе по Сирту в Ливии погибли 32 человека, сообщил источник
  79. Авиация США по наводке ПНС нанесла удар по мирным жителям Ливии
  80. США сообщили об уничтожении 17 террористов в результате авиаудара в Ливии
  81. Армия Хафтара нанесла авиаудары по складам с боеприпасами в ливийском Сирте
  82. Связанные с ПНС террористы попытались захватить нефтяное месторождение на юге Ливии
  83. [3]
  84. Хафтар дал войскам Сараджа три дня на уход из Триполи и Сирта
  85. Фельдмаршал Халифа Хафтар объявил всеобщую мобилизацию в Ливии для «изгнания иностранных сил»
  86. Армия Хафтара вошла в родной город Каддафи Сирт
  87. ПНС Ливии объявило о прекращении огня на западе страны
  88. У Хафтара утверждают, что правительственные силы нарушили перемирие в Ливии
  89. ПНС в ответ обвинило армию Хафтара в нарушении перемирия в Ливии
  90. Хафтар объявил о переходе власти в Ливии к армии
  91. "Благородный жест". Почему Хафтар отводит армию от Триполи // Radio Sputnik, 20 мая 2020
  92. Египет перебрасывает войска к границе с Ливией
  93. 93,0 93,1 Саррадж объявил об уходе с поста главы Правительства национального согласия Ливии
  94. СМИ: стороны конфликта в Ливии достигли соглашения, документ будет подписан в течение дня
  95. Главой правительства Ливии стал Фаиз Сарадж, назначены трое вице-премьеров
  96. НАТО готовит второе вторжение в Ливию — для борьбы с ИГ
  97. Участники конференции по Ливии встретятся с правительством нацединства
  98. Стороны конфликта в Ливии подписали соглашение о мирном урегулировании
  99. [https://radiosputnik.ria.ru/20200113/1563352741.html В МИД подтвердили встречу Хафтара и Сарраджа в Москве]
  100. Подписать мирное соглашение по Ливии в Москве не удалось
  101. Участники конференции по Ливии согласовали текст итогового документа // Информационно-аналитический центр "МедиаНьюс", 19 января 2020
  102. В Берлине приняли окончательную версию резолюции саммита по Ливии – СМИ // ИА REGNUM, 19 января 2020
  103. Президент Египта объявил о новой инициативе по достижению мира в Ливии
  104. Глава ПНС Ливии заявил, что отказывается от намерения уйти в отставку
  105. Immediate and permanent ceasefire agreement throughout Libya signed in Geneva (2020-10-23). Праверана 23 кастрычніка 2020.
  106. Египет вторгся в Ливию
  107. Братские народы: ЛНА просит Египет о военном вмешательстве
  108. Парламент Египта разрешил президенту отправить войска в Ливию // Reformation, 21 июля 2020
  109. [4]
  110. Президент Турции сообщил об отправке военных в Ливию // Радио Sputnik, 5 января 2020
  111. Первые отряды турецкой армии прибыли в столицу Ливии Триполи // 112.ua, 8 января 2020
  112. Обама санкционировал авиаудары по объектам ИГ в ливийском Сирте (руск.) 
  113. Американские военные нанесли удары по боевикам ИГ в Ливии | РИА Новости (руск.) 
  114. ТААС:США нанесли авиаудар по террористам в Ливии
  115. Egypt acts as middleman for Russia-Libya arms deal — Al-Monitor: the Pulse of the Middle East
  116. Libya: Getting Geneva Right | International Crisis Group
  117. Libya's Haftar pledges to take imminent control of Benghazi and Tripoli. Middle East Eye.
  118. Egypt prepared to take lead in ensuring stability in Libya. Libya Herald (28 жніўня 2014). Праверана 10 верасня 2014.
  119. Африканский экспресс

СпасылкіПравіць