Жанна Мікалаеўна Літвіна

Жанна Мікалаеўна Літвіна (нар. 30 жніўня 1954, Мінск) – журналіст, прадусар праграм тэлебачання і радыё, першая старшыня Беларускай асацыяцыі журналістаў.

Жанна Мікалаеўна Літвіна
Род дзейнасці журналістка
Дата нараджэння 30 жніўня 1954(1954-08-30) (67 гадоў)
Месца нараджэння
Узнагароды і прэміі

БіяграфіяПравіць

Актывістка за свабоду слова нарадзілася 30 жніўня 1954 года ў Мінску. Скончыла факультэт журналістыкі БДУ. Пасля атрымання адукацыі ў 1976–1994 гадах працавала ў структурах Дзяржаўнага камітэта Беларускай ССР па тэлебачанні і радыё (з 1991 па 1994 год – Дзяржаўны камітэт Рэспублікі Беларусь па тэлебачанні і радыё), дзе прайшла ступені ад малодшага рэдактара да галоўнага рэдактара ​​Галоўнай рэдакцыі моладзевай радыёстанцыі «Беларуская маладзёжная» да яе расфармавання ў 1994 годзе, перш чым была звольненая[1]. З 1994 года была генеральным дырэктарам кампаніі «БМ Інформ». У 1995 годзе яна і яе паплечнікі стварылі і кіравалі ўласнай незалежнай інфармацыйна-музычнай станцыяй Радыё 101,2, якую ўлады закрылі ў 1996 годзе[1].

Яе закрыццё падштурхнула Літвіну з’ехаць з краіны, і яна працягнула журналісцкую дзейнасць з Польшчы, каб пазбегнуць ганенняў рэжыму Лукашэнкі(бел. (тар.)) бел.. Працавала карэспандэнтам, дырэктарам мінскага офісу радыёстанцыі «Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода» з 1994 па 1999 годы.

Літвіна стала сузаснавальнікам і першай старшынёй Беларускай асацыяцыі журналістаў, грамадскай арганізацыі, створанай у 1996 годзе для абароны правоў журналістаў, прасоўвання свабоды слова, грамадскага доступу да інфармацыі і аказання юрыдычнай дапамогі журналістам, якія сталі суб’ектам ціску ўлады на Беларусі.

У 2004 годзе яна заявіла ў Еўрапейскім парламенце падчас сваёй прамовы з нагоды прысуджэння прэміі імя Сахарава Беларускай асацыяцыі журналістаў: «Мы можам змагацца супраць гэтага аўтарытарнага рэжыму, толькі парушаючы дзяржаўную манаполію на інфармацыю, ствараючы сістэму адкрытай інфармацыйнай прасторы, у якой будзе месца для свабоды выказванняў і меркаванняў, месца для дыскусій і форумаў»[2].

Літвіна сышла з пасады кіраўніка Беларускай асацыяцыі журналістаў 25 красавіка 2015 года[3].

АцэнкіПравіць

Аўтары кнігі «Хто ёсць хто ў Беларусі» апісалі яе як «непапраўнага альтруіста, гатовага ахвяраваць дзеля высакароднай справы»[4].

Асабістае жыццёПравіць

У шлюбе[4]. Праваслаўная і беспартыйная[4].

УзнагародыПравіць

ЛітаратураПравіць

  • Centrum Naukowo-Analityczne „Białoruska Perspektywa”: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś. ISBN 83-913780-0-4. 

ЗноскіПравіць

  1. 1,0 1,1 1,2 Human Rights Award 2008 (англ.) . Фонд Эберта(ням.) бел.. Архівавана з першакрыніцы 17 лютага 2011. Праверана 14 сакавіка 2021.
  2. Harvey, Odile Prix Sakharov (фр.) . LeMagazine.info (21 снежня 2004). Архівавана з першакрыніцы 24 лютага 2011. Праверана 14 сакавіка 2021.
  3. На старшыню БАЖ абраны Андрэй Бастунец, Радыё Свабода, 25.04.2015
  4. 4,0 4,1 4,2 Kto jest kim w Białorusi, 2000

 СпасылкіПравіць