Адкрыць галоўнае меню

Жан Батыст Андрэ Дзюма (фр. Jean Baptiste Andre Dumas; 14 ліпеня 1800, Алес — 11 красавіка 1884, Каны) — французскі хімік-арганік і дзяржаўны дзеяч.

Жан Батыст Андрэ Дзюма
Jean Baptiste Andre Dumas
Jean Baptiste André Dumas.jpg
Дата нараджэння 14 ліпеня 1800(1800-07-14)[1][2][3], 15 ліпеня 1800(1800-07-15)[4][5][6] ці 16 ліпеня 1800(1800-07-16)[7]
Месца нараджэння
Дата смерці 10 красавіка 1884(1884-04-10) (83 гады), 9 красавіка 1884(1884-04-09)[1][2] (83 гады) ці 11 красавіка 1884(1884-04-11)[4][5][6] (83 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Жонка Hermione-Caroline Brongniart[d]
Дзеці: Ernest Charles Jean-Baptiste Dumas[d]
Род дзейнасці хімік, палітык, вучоны, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера хімія
Месца працы
Альма-матар
Вядомыя вучні Шарль Адольф Вюрц
Вядомы як аўтар тэорыі тыпаў
Член у
Узнагароды і прэміі
Лагатып Вікікрыніц Творы у Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Жан Батыст Андрэ Дзюма на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

У юнацтве навучаўся аптэкарскай справе. У 1816 годзе адправіўся ў Жэневу, дзе працаваў памочнікам фармацэўта. Скончыўшы Жэнеўскі ўніверсітэт, у 1823 годзе перабраўся ў Парыж, дзе да 1840 года працаваў у Політэхнічнай школе; у 1835 годзе стаў прафесарам. Адначасова Дзюма выкладаў у Сарбоне (1832—1868), Цэнтральнай школе мастацтваў і рамёстваў (1829—1852), адным з заснавальнікаў якой ён быў, і ў Вышэйшай Медыцынскай школе (з 1839).

З 1832 года з'яўляўся членам Парыжскай акадэміі навук, а з 1868 — яе абавязковым сакратаром.

З 1840 года — член Лонданскага каралеўскага таварыства. У 1844 годзе Лонданскае каралеўскае таварыства ўзнагародзіла Дзюма медалём Коплі. З 1845 — замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН. У 1849—1851 гадах з'яўляўся міністрам сельскай гаспадаркі і камерцыі Францыі. Быў членам Сената (1856), прэзідэнтам муніцыпальнага савета Парыжа (1859), начальнікам Манетнага двара (1868). У 1859 годзе Дзюма стаў прэзідэнтам Французскага хімічнага таварыства. З 1880 года — член Берлінскай акадэміі навук.

Кавалер ордэна Ганаровага легіёна (1863).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 http://www.senat.fr/senateur-2nd-empire/dumas_jean_baptiste0273e2.html
  2. 2,0 2,1 Jean-Baptiste Dumas / Assemblée nationale
  3. Jean Baptiste Dumasministère de la Culture.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Dumas, Jean Baptiste André // 1911 Encyclopædia Britannica — 11 — New York City: 1911. — Vol. 8. — ISBN 0-671-76747-X
  5. 5,0 5,1 Jean Baptiste André Dumas — 2009.
  6. 6,0 6,1 Jean-Baptiste André Dumas — 1834.
  7. Record #126477378 // general catalog of BnF Праверана 29 ліпеня 2017.
  8. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #100828051 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.
  9. Дюма // Энциклопедический лексиконСПб.: 1841. — Т. 17. — С. 392.
  10. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #100828051 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
  11. http://www.astro.com/astro-databank/Dumas,_Jean-Baptiste
  12. https://en.wiki2.org/wiki/Justus_von_Liebig
  13. http://www.encyclopedia.com/topic/Justus_Freiherr_von_Liebig.aspx
  14. http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00033798500200111

ЛітаратураПравіць

  • Partington J. R., A history of chemistry, v. 4, L., 1964.


Папярэднік:
Франсуа Гізо
Крэсла 40
Французская акадэмія
1875–1884

Пераемнік:
Жазеф Бертран