Карл Бары Шарплес

Карл Бары Шарплес (англ.: Barry Sharpless; нар. 28 красавіка 1941, Філадэльфія, Пенсільванія, ЗША) — амерыканскі вучоны-хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі за 2001 год сумесна з Рыёдзі Наёры і Уільямам Ноўлсам з фармулёўкай «за даследаванні, якія выкарыстоўваюцца ў фармацэўтычнай прамысловасці — стварэнне хіральных каталізатараў акісляльна-аднаўленчых рэакцый». У прыватнасці за адкрыццё рэакцыі энантыямернага эпаксідавання алкена. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі за 2022 год сумесна з Мортэнам Мельдалем і Каралін Бертоцы «за развіццё клік-хіміі і біяартаганальнай хіміі».

Карл Бары Шарплес
англ.: Karl Barry Sharpless
Barry Sharpless 02.jpg
Дата нараджэння 28 красавіка 1941(1941-04-28)[1][2] (81 год)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці хімік, выкладчык універсітэта, даследчык
Навуковая сфера хімія
Месца працы
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Eugene van Tamelen[d]
Член у
Узнагароды

American Chemical Society Award for Creative Work in Synthetic Organic Chemistry[d] (1983)

грант Гугенхайма (1987)

Prelog Medal[d] (1988)

прэмія Шэеле[d] (1991)

прэмія імя Артура Коўпа[d] (1992)

Прэмія стагоддзя[d] (1993)

Міжнародная прэмія караля Фейсала ў галіне навукі[d] (1995)

прэмія Харві (1998)

прэмія Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў галіне хімічных навук[d] (2000)

Chirality Medal[d] (2000)

медаль Бенджаміна Франкліна[d] (2001)

прэмія Вольфа па хіміі (2001)

Нобелеўская прэмія па хіміі (2001)

медаль Ф. А. Котана[d] (2014)

медаль Прыстлі[d] (2019)

Нобелеўская прэмія па хіміі (2022)

Chemical Pioneer Award[d] (1988)

Roger Adams Award in Organic Chemistry[d] (1997)

William H. Nichols Medal[d] (2006)

Сайт scripps.edu/chem/sharple…
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

УзнагародыПравіць

Зноскі

  1. K. Barry Sharpless // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. K. Barry Sharpless // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Theopold K. H. The 2001 Benjamin Franklin medal in chemistry presented to K. Barry Sharpless // Journal of the Franklin InstituteElsevier BV, 2002. — Vol. 339, Iss. 3. — P. 307–314. — ISSN 0016-0032; 1879-2693doi:10.1016/S0016-0032(01)00047-3
  4. http://www.chem-station.com/en/?p=653
  5. http://depa.fquim.unam.mx/amyd/archivero/Oxidacionreduccion_10110.pdf
  6. http://www.nndb.com/people/854/000100554/
  7. http://www.nndb.com/org/290/000161804/
  8. а б ORCID Public Data File 2020 — 2020. — doi:10.23640/07243.13066970.V1 Праверана 10 студзеня 2021.
  9. а б ORCID Public Data File 2020 — 2020. — doi:10.23640/07243.13066970.V1 Праверана 10 студзеня 2021.
  10. ORCID Public Data File 2020 — 2020. — doi:10.23640/07243.13066970.V1 Праверана 10 студзеня 2021.
  11. NNDB — 2002.
  12. K. Barry Sharpless (англ.) . John Simon Guggenheim Foundation. gf.org. Праверана 11 красавіка 2019.

СпасылкіПравіць