Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Бабруйск)

касцёл у Бабруйску

Касцё́л Беззага́ннага Зача́цця Найсвяце́йшай Дзевы Мары́і — адзіны ў Бабруйску каталіцкі касцёл, цэнтр парафіі.

Славутасць
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Babrujsk-Maryja catholic church-1.JPG
Выгляд касцёла з боку апсіды
53°08′31″ пн. ш. 29°13′07″ у. д.HGЯO
Краіна Flag of Belarus.svg Беларусь
Горад Бабруйск
Канфесія Каталіцтва
Епархія Мінска-Магілёўская архідыяцэзія
Дэканат Бабруйскі дэканат 
Архітэктурны стыль Неаготыка
Архітэктар Станіслаў Данілавіч Шабунеўскі[1]
Матэрыял цэгла
Сайт sviatynia.by
Лагатып Вікісховішча Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі на Вікісховішчы

Будынак прыбудаваны да касцёла (на заднім фоне — шыльда касцёла)

ГісторыяПравіць

 
Інтэр’ер касцёла
 
Алтар касцёла
 
Гістарычны выгляд касцёла, які быў зменены ў 1968 годзе. Фатаздымак да 1914

Касцёл пабудаваны ў 1906 годзе (паводле некаторых дадзеных — у 1903 годзе) у стылі неаготыкі (нутранае аздабленне мае таксама барочныя рысы). Будаўніцтва вялося пад кіраўніцтвам ксяндза Яна Красоўскага і інжынера Станіслава Шабунеўскага. Фундацыю зрабілі генерал Яблоньскі, княжна Радзівіл, маркрафіня Веляпольская, Шыман Забела і Эдгар Булгак[2]. 9 верасня 1912 года касцёл быў кансэкраваны мітрапалітам, архібіскупам магілёўскім Вінцэнтам Ключынскім.

У 1902/19061912 гадах пробашчам парафіі і дэканам бабруйскім быў ксёндз-канонік Ян Красоўскі (памёр у 1912). Ад 1906 да 1920 года ў парафіі працавалі ксяндзы Вітальд Івіцкі, Вацлаў Пацэвіч, Ян Брэчка, Вінцэнт Латарэвіч, Караль Бялініс, Адам Пучкар-Хмялеўскі.

У 19351941 гадах службы ў касцёле забаранілі, а памяшканні будынку выкарыстоўвалі ў гаспадарчых мэтах.

У 19211944 гадах пробашчам парафіі быў ксёндз Фелікс Выліжынскі. У 1938 годзе ён быў зняволены ў турму ў Казахстане, потым знаходзіўся ў лагеры каля Пячоры[3]. Пасля выхаду на волю ў ліпені 1941 года ксёндз Выліжынскі вярнуўся на працу ў парафію, якой апекаваўся да свае смерці ўвосені 1944 года.

У 1946 годзе касцёл быў ізноў закрыты. У 1968 — фасад храма часткова разбурылі і ўмуравалі ў пяціпавярховы адміністрацыйны будынак, які існуе да сёння.

У 19551970 гадах парафіянамі апекаваўся ксёндз Мечыслаў Малыніч, які жыў у Слуцку.

 
Мемарыяльная шыльда В. Дуніну-Марцінкевічу

У кастрычніку 1989 года было прынятае рашэнне пра вяртанне касцёла вернікам, што было зроблена аднак толькі ў сакавіку 1990 года. 13 ліпеня 1990 года касцёл кансэкраваў біскуп Тадэвуш Кандрусевіч, памылкова надаўшы яму тытул Святых Апосталаў Пятра і Паўла. Пасля рэканструкцыі, якую 9 снежня 1996 года ўчыніў мітрапаліт, кардынал Казімір Свёнтак, у назву касцёлу і парафіі вярнулі гістарычнае імя — Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі.

Сучасныя пробашчы парафііПравіць

Час кіравання Імя
Ад 13 ліпеня 1990 Анджэй Шчэнсны
Ад 15 сакавіка 1993 Раман Факсінскі
Ад 30 студзеня 2000 Антоній Клімантовіч
Люты-жнівень 2001 Аляксандр Тарасевіч
Ад 7 жніўня 2001 Генрых Акалатовіч
Ад 21 жніўня 2005 Уладзімір Русак, адміністратар
Ад 18 кастрычніка 2005 Юрый Быкаў
Ад 3 жніўня 2014 Андрэй Яркавец

Касцёл у культурыПравіць

Апісанне касцёла знаходзіцца ў аповесці Фларыяна Чарнышэвіча(руск.) бел. «Nadberezyńcy» (польск. «Надбярэзынцы»). Аўтар паказаў яго як важны рэлігійны асяродак палякаў з Усходняй Беларусі, мэту пілігрымак і месца арганізацыі святаў, якія адначасова былі маніфестацыямі польскасці[4].

Зноскі

  1. “Рэпрэсаваная архітэктура” — фільм, які варта глядзець https://baj.by/be/analytics/represavanaya-arhitektura-film-yaki-varta-glyadzec-videa
  2. Кур’ер Польскі, 9 чэрвеня 1903 г.
  3. Tadeusz Poleski (1985) Pastoral work by the Catholic Church in Belorussia (1917—1984), Religion in Communist Lands, 13:3, 298—313, DOI: 10.1080/09637498508431211
  4. Florian Czarnyszewicz: XIII Na Białą Procesję. W: Nadberezyńcy. T. 1. S. 89.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць