Кіева-Пячэрскі пацярык

(Пасля перасылкі з Кіева-Пячэрскі патэрык)

«Кі́ева-Пячэ́рскі пацяры́к» — помнік арыгінальнай старажытнарускай літаратуры; зборнік дыдактычных апавяданняў пра жыццё манахаў і гісторыю Кіева-Пячэрскага манастыра.

Пячэрскі пацярык. Друкарня Кіева-Пячэрскага манастыра, 1678 год

Першапачатковая рэдакцыя складзена ў 1220—1230-я гады. Захавалася некалькі спісаў пачатку 15—17 ст., упершыню надрукаваны ў Кіеве (1661).

Аснову складаюць пасланні ўладзімірскага і суздальскага епіскапа Сімона і кіева-пячэрскага манаха Палікарпа, у канцы далучаны 9 і 11 навел пра манахаў-падзвіжнікаў.

Відавочна, у сярэдзіне 13 ст. ў «Кіева-Пячэрскі пацярык» былі ўключаны «Жыціе Феадосія Пячэрскага», «Пахвала» Сімона, «Слова» пра будаўніцтва пячэрскай царквы, выпіскі з «Аповесці мінулых гадоў» пра ўзнікненне манастыра. Дапоўнены новымі творамі ў старэйшай з вядомых Арсеньеўскай рэдакцыі 1406, таксама Феадосіеўскай сярэдзіны 15 ст., Касіянаўскай 1462, выкарыстаны Пячэрскі летапіс пачатку 12 ст. і іншыя.

У пацерыку ўслаўляюцца старажытнарускія будаўнікі, мастакі і царкоўныя дзеячы манастыра, сцвярджаецца яго вялікае значэнне як агульнага культурна-рэлігійнага цэнтра Кіеўскай Русі.

Асноўная крыніца твораў — мясцовыя легенды і паданні. Некаторыя сюжэты, вобразы, матывы ўзыходзяць да візантыйскіх пацерыкоў і Бібліі, аднак вызначаюцца мастацкай арыгінальнасцю. У творах арганічна спалучаюцца ўрачысты сталь жыцій са строгім выкладам летапісных апавяданняў, казачная фантастыка з гістарычна сапраўдным; жыва і рэалістычна апісаны побыт і норавы манахаў, прыведзены каштоўныя гістарычныя факты і звесткі.

ПублікацыіПравіць

  • Памятники литературы Древней Руси, XII в. М., 1980.

ЛітаратураПравіць