Лясы займаюць 11,8 % тэрыторыі Азербайджана. Агульны лясны фонд рэспублікі — 1213,7 тысячы гектараў, у тым ліку лясное покрыва — 1.021.000 гектараў[1]. Большая частка плошчы лясоў (85 %) размешчана на Вялікім і Малым Каўказе, у Талышскім горным рэгіёне[2]. 261.000 гектараў ляснога фонду рэспублікі знаходзіцца пад кантролем непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі[1].

Лясы Азербайджана
Горы 05.jpg
Лясны масіў у Шэкінскім раёне Азербайджана
Azerbaijan forests map.png
Лясное покрыва Азербайджана
Геаграфія
Плошча 10218,8 км²
Краіны Сцяг Азербайджана Азербайджан

Кіраванне лясамі Азербайджана ажыццяўляецца на падставе Ляснога кодэкса і закона «Аб ахове навакольнага асяроддзя». Усе лясы краіны знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці і выконваюць водаахоўную, глебаахоўную і кліматарэгуляторную функцыі[1].

Па тэрыторыі Азербайджана лясы размеркаваны нераўнамерна. Амаль 85 % лясоў знаходзіцца ў горнай частцы, а 15 % — у нізіннай. Лясное покрыва ў горнай частцы вагаецца ад 18-40 %, а ў нізінных раёнах складае ад 0,5 да 2 %[1].

Гісторыя ляснога масівуПравіць

 
Лясны масіў у Ісмаілінскім раёне Азербайджана

У XVIIIXIX стагоддзях плошча ляснога масіву на тэрыторыі, якую займае цяпер Азербайджанская Рэспубліка, складала каля 30-35 % агульнай тэрыторыі пакрыцця[1].

Да 1966 года лясы ў Азербайджане займалі каля 11,5 % плошчы рэспублікі (па іншых дадзеных каля 11 %) на нізіны і ў гарах[3].

У 1997 годзе быў прыняты Лясны кодэкс Азербайджанскай Рэспублікі[1].

У 2003 годзе была распрацавана праграма аб экалагічна ўстойлівым сацыяльна-эканамічным развіцці і аб аднаўленні і павелічэнні лясоў. У выніку гэтай праграмы, якая ахапіла пяцігадовы перыяд, на каля 70 тыс. гектараў зямлі былі праведзены аднаўленчыя работы[1].

2010 год быў абвешчаны ў Азербайджане Годам экалогіі. У сувязі з гэтым, у краіне былі праведзены буйнамаштабныя азеляняльныя працы. У прыватнасці, за 2010 год на Апшеронском паўвостраве было высаджана каля 8 млн дрэў. З іх 3.500.000 было пасаджана Міністэрствам экалогіі і прыродных рэсурсаў, астатнія выканаўчай уладай раёнаў, мясцовых муніцыпалітэтаў і інш[1].

У сувязі з афіцыйным адкрыццём у 2011 годзе ў Азербайджане Міжнароднага года лясоў прадстаўніцтва ААН у Баку сумесна з Міністэрствам экалогіі і прыродных рэсурсаў у красавіку гэтага ж года арганізавала суботнік у прыгарадах Баку, у ходзе якога на плошчы 5 гектараў было пасаджана 4000 аліўкавых дрэў[1].

На працягу года з боку Міністэрства экалогіі і прыродных рэсурсаў вырошчвалася 30 млн саджанцаў, якія выкарыстоўваюцца ў азеляняльных і лесапасадкавых працах, якія праводзяцца ў Азербайджане[1].

Да 2011 года лясы ў Азербайджане займалі 11,8 % усёй плошчы рэспублікі[1].

Лясная флораПравіць

 
Лесу ў Губінскім раёне Азербайджана

У лясах Азербайджана расце 450 відаў дрэў і кустоў, 150 з іх — дзікарослыя фруктовыя дрэвы. 30 % гэтых фруктовых дрэў прыдатныя для эксплуатацыі[4].

У лясах Азербайджана растуць такія віды дрэў, як фісташка, звычайны і каштаналіцевы дуб, граб, бук, таполя, акацыя, каштан, грэцкі арэх і фундук і іншыя віды дрэў і хмызнякоў[5].

У фарміраванні лясоў у Азербайджане вялікую ролю адыгрывае ўсходні бук, што складае 32 %, бук — 24 %. Гэта лесаўтваральных пароды. У азербайджанскіх лясах таксама растуць ядловец, хурма каўказская, алешына, таполя, ясень, каштан, арэх і інш[1].

Сярэдні ўзрост дрэў у горнай частцы складае 80-86 гадоў, а ў нізіннай частцы — 40-60 гадоў[1].

Лясная фаунаПравіць

 
Скапа ў Азербайджане

У Азербайджане менавіта лясы найбольш багатыя біялагічнай разнастайнасцю. Тут водзяцца Высакародны алень, казуля, буры мядзведзь, воўк, янот, ліса, заяц, куніца, вавёрка, а таксама малаазіяцкімі леапард; з птушак — каўказскі цецярук, зязюлевыя, некалькі відаў арлоў і многія іншыя рэдкія прадстаўнікі фауны[5].

ПраблемыПравіць

Лясныя пажарыПравіць

З мэтай захаванасці лясоў у Азербайджане ў 2011 годзе ў краіне былі праведзены і супрацьпажарныя мерапрыемствы на тэрыторыі працягласцю 650 км. А ў сувязі з анамальнымі кліматычнымі зменамі ў краіне ў гэты перыяд былі хутка лакалізаваныя ўзнікшыя лясныя пажары. З прычыны гэтага, у выніку пажараў шкода лясному фонду не былі нанесены[1].

Незаконная высечка лясоўПравіць

Нягледзячы на тое, што ўдалося дабіцца пэўных станоўчых вынікаў адносна незаконнай вырубкі лясоў у Азербайджане, у гэтай галіне ўсё яшчэ застаюцца праблемы. Высечка лясоў у сельскай мясцовасці павялічваецца ў сувязі з недахопам газу. Тым не менш выказваецца надзея, што ў сувязі з прынятай Дзяржаўнай праграмай сацыяльна-эканамічнага становішча рэгіёнаў краіны незаконная высечка дрэў спыніцца[1].

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 Алізадэ Д. У Азербайджане вядуцца работы па захаванню і павелічэнню лясоў // Эхо. — 18 мая 2011. — С. 5. (руск.) 
  2. Алена Астапенка, В.Т. Еўрапейская праграма па абароне лясоў Азербайджана зоймецца умацаваннем адукацыйнай базы // 1news.az. — 6 жніўня 2012. (руск.) 
  3. Лясы СССР у пяці тамах: лясы поўдня Еўрапейскай часткі СССР і Закаўказзя. — М.: Наука, 1966. — С. 315. (руск.) 
  4. Azərbaycan Respublikasının meşələri // Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi. (азерб.) 
  5. 5,0 5,1 Сулейманова Г. Багацце прыроды Азербайджана // Зеркало. — 25 кастрычніка 2013. (руск.) 

СпасылкіПравіць