Адкрыць галоўнае меню

Лявон Пятровіч Баршчэўскі

(Пасля перасылкі з Л. Баршчэўскі)

Ляво́н Пятро́віч Баршчэ́ўскі (нар. 4 сакавіка 1958, Полацк) — беларускі філолаг, перакладчык, грамадскі дзеяч і палітык.

Лявон Баршчэўскі
Лявон Баршчэўскі
2-гі Старшыня Партыі БНФ
снежань 2007 — верасень 2009
Папярэднік: Вінцук Вячорка
Пераемнік: Аляксей Янукевіч
 
Партыя: Партыя БНФ
Адукацыя:
Прафесія: філолаг
Дзейнасць: перакладчык
Месца працы:
Нараджэнне: 4 сакавіка 1958(1958-03-04) (60 гадоў)

Змест

БіяграфіяПравіць

Скончыў з адзнакай Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў на спецыяльнасць нямецкая і англійская мовы. Працаваў выкладчыкам нямецкай і англійскай моваў у школе № 10 г. Полацка, потым у Наваполацкім політэхнічным інстытуце (цяпер Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт). Скончыў аспірантуру пры Мінскім педінстытуце замежных моў (1987), атрымаў ступень кандыдата філалагічных навук (1989).

У 1990—1995 гадах Л. Баршчэўскі быў дэпутатам Вярхоўнага Савету XII склікання, уваходзіў у склад парламенцкай апазіцыі БНФ. Працаваў у камісіі па адукацыі, культуры і захаванні гістарычнай спадчыны, а таксама ў камісіі па міжнародных справах і знешнеэканамічнай дзейнасці. Быў сааўтарам канцэпцый прынятых у 1990—1992 гадах законаў «Аб грамадзянстве», «Аб адукацыі», «Аб рэферэндуме» і інш. У красавіку 1992 года на 9-й сесіі ад імя Апазіцыі БНФ прадстаўляў распрацаваны спецыялістамі праект Закона «Аб барацьбе з карупцыяй і арганізаванай злачыннасцю», які быў адхілены большасцю Вярхоўнага Савета.

З 1995 года — намеснік старшыні Беларускага народнага фронту «Адраджэнне», у 1996—1999 гадах — выконваў абавязкі старшыні партыі пасля эміграцыі Зянона Пазняка. Пасля расколу партыі ў 1999 г. стаў саветнікам старшыні Партыі БНФ Вінцука Вячоркі.

На 10 з’ездзе Партыі БНФ у снежні 2007 года абраны старшынёй арганізацыі. У верасні 2009 года сышоў з пасады старшыні, на якой яго, па выніках з’езду партыі, замяніў Аляксей Янукевіч. У 2011 годзе разам з групай паплечнікаў выйшаў з Партыі БНФ.

Шматгадовы намеснік дырэктара Беларускага гуманітарнага ліцэя, які быў афіцыйна зачынены ўладамі ў 2003 годзе.

ТворчасцьПравіць

Разам з Сяргеем Шупам стварыў у Мінску клуб маладых перакладчыкаў «Бабілён» (1985).

 
Лявон Баршчэўскі выступае на мітынгу, прысвечаным 80-ым угодкам БНР, 25 сакавіка 1998 года ў Мінску. Фота Уладзіміра Сапагова

Перакладчык і ўкладальнік зборнікаў лірыкі Б. Брэхта, Н. Ленаў, Сапфо, Ф. Петраркі, Ф. Гёльдэрліна, Я. Вырхліцкага, К. Кавафіса, С. Обстфельдэра, зборнікаў выбранай прозы Г. Бёля (дзе змешчаны м. інш. яго пераклад рамана «Більярд а палове дзясятай»), Ф. Кафкі. Пераклаў трагедыі Эсхіла «Прыкуты Праметэй», «Персы», Сафокла «Эдып-цар», Эўрыпіда "Медэя", камедыі Арыстафана «Жабы», «Лісістрата», Менандра «Адлюднік», драму Фрыдрыха Шылера «Дон-Карлас», раманы Ё. В. Гётэ «Пакуты маладога Вертэра», К. Гамсуна «Голад», аповесці Г. Мастоўскай-Радзівіл «Здань у Малым Замку», Астрыд Ліндгрэн «Усе нашы дзеці з Булербю», Я. Івашкевіча «Панны з Вілька», паэмы Э. А. По («Тамерлан»), К. І. Галчынскага («Баль у Саламона»), Ч. Мілаша («Маральны трактат», «Паэтычны трактат»), трактат І. Канта «Пралегомены да любой будучай метафізікі», п’есы Ю. Славацкага («Баладына»), Станіслава Выспяньскага («Вяселле» і «Варшавянка»), С. Бекета («Не-я»), Ф. Дзюрэнмата ("Партрэт планеты"), В. Гаўла («Свята ў садзе»), С. Мрожака («Танга»), кнігі нямецкіх гісторыкаў Р. Лінднэра («Гісторыкі і ўлада») і Б. К'яры («Штодзённасць за лініяй фронту»), паасобныя паэтычныя творы і прозу Г. Апалінэра, апавяданні Гамсуна, Ю. Боргена, Б. Шульца, эсэ А. Міхніка, вершы, урыўкі з паэмаў Анакрэонта, Катула, Вергілія, Авідзія, Б. дэ Борна, П. Відаля, Дантэ Аліг’еры, П. дэ Рансара, Л. Камоэнса, Я. Каханоўскага, Н. Буало, Дж. Мілтана, Ю. Бакі, Гётэ, Адама Нарушэвіча, Ф. Князьніна, Ю. У. Нямцэвіча, Г. Гайнэ, Дж. Кітса, М. Эмінэску, В. фон Хейдэнстама, Х. Н. Бяліка, Х. Р. Хіменеса, Г. Ахтэрберга, Я. Э. Волда, Ю. Чаховіча, Нэлі Закс, Я. Бжэхвы, Г. Граса, Т. Транстромера, Б. Акуджавы, Т. Вянцлавы і інш., лібрэта оперы «Чужое каханне наступстваў не бачыць» Ф. У. Радзівіл. Аўтар кніг папулярных нарысаў «Літаратура ад старажытнасці да пачатку эпохі рамантызму» (2003) і «Беларуская літаратура і свет» (2006; разам з П. Васючэнкам і М. Тычынам). Аўтар больш за 30 артыкулаў і навуковы кансультант 18-томнай «Беларускай энцыклапедыі» (1996—2004), а таксама шматлікіх артыкулаў па методыцы выкладання літаратуры ў сярэдняй школе і ва ўстановах новага тыпу. У 2014 у кракаўскім архіве (аддзел рукапісаў Бібліятэкі князёў Чартарыйскіх) знайшоў рукапісы невядомых твораў беларускамоўнай літаратуры 1-й трэці ХІХ ст. «Wiersz Ruski o Religii i Obyczayności» і «Jasno czerwony raczek po obłoku skacze...».

Вядомы таксама як публіцыст: шматлікія артыкулы, інтэрв’ю публікаваліся ў беларускай перыёдыцы ў Беларусі і па-за яе межамі. Сааўтар публікацыі «Справаздача аб стане незалежнай культуры ў Беларусі», прэзентаванай на сустрэчы кіраўнікоў ведамстваў культуры краін Еўрасаюза ў г. Любліне (2011).

Рэдактар серыі «ЕўраГраматыкі» (з 2008). Укладальнік 27-моўнага «Еўраслоўніка» (2008), «Польска-беларускага тэматычнага слоўніка для школьнікаў і студэнтаў» (2013), «Беларуска-польскага тэматычна-тэрміналагічнага слоўніка для школьнікаў і студэнтаў» (2014), адзін з укладальнікаў і рэдактараў «Нямецка-беларускага слоўніка» (2006) і «Беларуска-нямецкага слоўніка» (2010). Аўтар «Кароткай граматыкі польскай мовы» (2008), «Беларуска-польскага размоўніка-даведніка» (2011), адзін з аўтараў «Кароткай граматыкі латышскай мовы» (2008), «Кароткай граматыкі нідэрландскай мовы» (2009), «Кароткай граматыкі нямецкай мовы» (2012). Укладальнік хрэстаматый для сярэдняй школы «Літаратура народаў свету» (т. 1 і 2, 1995) і «Літаратура народаў свету: ХХ стагоддзе» (1999; разам з Евай Лявонавай).

ПрызнаннеПравіць

  • Лаўрэат прэміі імя Ф. Багушэвіча Беларускага ПЭН-Цэнтра (1997).

Выбраная бібліяграфіяПравіць

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8
  • Лявон Пятровіч Баршчэўскі // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995., т. 1.
  • Лявон Барщевський: «Найкращі перакладачи — ті, хто займаються тільки перекладами…»: Розмова з Віталієм Пономарьовим // Акцент: Альманах. Вип. 2 (4). Київ: «Темпора», 2010. С. 452—455 (па-ўкраінску).
  • Лявон Баршчэўскі // Тамковіч, А. Найноўшая гісторыя ў асобах. 2013. С. 522—536.
  • Lawon Barszczeuski. Podwójne światy. Wywiad Małgorzaty Nocuń z Lawonem Barszczeuskim / Double Worlds: Małgorzata Nocuń Talks to Lavon Barshcheusky. Kraków: Villa Decius 2014 (па-польску і па англійску).
  • 6:0 на карысць Лявона Баршчэўскага. Інтэрв’ю Марыны Коктыш з Лявонам Баршчэўскім // Народная воля. 2018. 2 сак.

СпасылкіПравіць